158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri ve Uygulamalı Anlatım Tekdüzen Hesap Planı kapsamında işletmelerin stoklarının bilanço tarihinde gerçek değerleri ile finansal tablolarda gösterilmesi gerekir. Stokların maliyet bedelinin piyasa değerinin üzerinde kalması durumunda stok değer düşüklüğü ortaya çıkar. Bu durumda işletmeler stoklarını doğrudan azaltmak yerine 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) Hesabı aracılığıyla karşılık ayırırlar. 158 hesap, stokların net gerçekleşebilir değerinin maliyet bedelinin altına düşmesi halinde oluşan değer kaybını izlemek amacıyla kullanılan düzenleyici bir hesaptır. Bu hesap stok hesaplarının altında yer alır ve bilançoda stokların değerini azaltıcı bir unsur olarak (-) hesap şeklinde gösterilir. Stok değer düşüklüğü genellikle aşağıdaki nedenlerle ortaya çıkar. -Piyasa fiyatlarının düşmesi-Stokların bozulması veya hasar görmesi-Teknolojik eskime-Talep azalması-Stokların satış değerinin maliyetin altına düşmesi Aşağıda Türkiye’de faaliyet gösteren işletmelerde karşılaşılabilecek durumlar üzerinden 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına ait muhasebe kayıt örnekleri hazırlanmıştır. 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı Nedir? 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı, stokların değerinde meydana gelen düşüşlerin muhasebeleştirilmesi amacıyla kullanılan karşılık hesabıdır. Bu hesap stokların maliyet bedelini doğrudan azaltmak yerine finansal tablolarda değer düşüklüğünü göstermek için kullanılır. Bu hesap aşağıdaki stok hesapları ile ilişkilidir. 150 İlk Madde ve Malzeme151 Yarı Mamuller152 Mamuller153 Ticari Mallar157 Diğer Stoklar Stok Değer Düşüklüğü Muhasebesinin Temel İlkesi Stoklar bilanço tarihinde maliyet bedeli ile net gerçekleşebilir değerinden düşük olanı ile değerlenir. Eğer net gerçekleşebilir değer maliyet bedelinin altına düşmüşse aradaki fark kadar karşılık ayrılır. Bu karşılık ayrılırken kullanılan temel gider hesabı genellikle 654 Karşılık Giderleri Hesabıdır. 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri Aşağıdaki örneklerde farklı stok türlerinde oluşan değer düşüklükleri gösterilmiştir. Örnek 1: Ticari Mallarda Değer Düşüklüğü (A) Elektronik Ticaret Anonim Şirketi’nin stoklarında bulunan televizyonların piyasa değeri düşmüş ve 40.000 TL tutarında değer kaybı tespit edilmiştir. HesapBorçAlacak654 Karşılık Giderleri40.000654.01 Stok Değer Düşüklüğü Gideri40.000158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)40.000158.01 Ticari Mallar Değer Düşüklüğü40.000Toplam40.00040.000 Örnek 2: Mamullerde Değer Düşüklüğü (B) Metal Sanayi Limited Şirketi’nin stoklarında bulunan mamullerin satış fiyatı düşmüş ve 25.000 TL değer düşüklüğü hesaplanmıştır. HesapBorçAlacak654 Karşılık Giderleri25.000654.01 Stok Değer Düşüklüğü Gideri25.000158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)25.000158.02 Mamuller Değer Düşüklüğü25.000Toplam25.00025.000 Örnek 3: İlk Madde ve Malzemelerde Değer Düşüklüğü (C) Tekstil Üretim Anonim Şirketi’nin deposunda bulunan bazı kumaş stoklarının piyasa değeri düşmüş ve 18.000 TL değer kaybı oluşmuştur. HesapBorçAlacak654 Karşılık Giderleri18.000654.01 Stok Değer Düşüklüğü Gideri18.000158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)18.000158.03 Hammadde Değer Düşüklüğü18.000Toplam18.00018.000 Örnek 4: Daha Önce Ayrılan Karşılığın İptali (A) Elektronik Ticaret Anonim Şirketi’nde daha önce değer düşüklüğü ayrılan bazı stokların satış fiyatı artmış ve 12.000 TL karşılık iptal edilmiştir. HesapBorçAlacak158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)12.000158.01 Ticari Mallar Değer Düşüklüğü12.000644 Konusu Kalmayan Karşılıklar12.000644.01 Stok Karşılığı İptali12.000Toplam12.00012.000 Örnek 5: Değer Düşüklüğü Ayrılmış Stokların Satılması (B) Metal Sanayi Limited Şirketi daha önce değer düşüklüğü ayrılan stokları satmış ve ayrılan karşılığın 15.000 TL’lik kısmı iptal edilmiştir. HesapBorçAlacak158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)15.000158.02 Mamuller Değer Düşüklüğü15.000644 Konusu Kalmayan Karşılıklar15.000644.01 Karşılık İptali15.000Toplam15.00015.000 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı Kullanılırken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar -Stokların piyasa değeri bilanço tarihinde mutlaka analiz edilmelidir.-Net gerçekleşebilir değer maliyetin altına düşmüşse karşılık ayrılmalıdır.-Karşılık ayrılırken doğrudan stok hesabı azaltılmaz.-Karşılık iptal edilmesi gereken durumlarda gelir yazılır.-Stok değer düşüklüğü alt hesaplar kullanılarak stok türlerine göre izlenmelidir. ______________________________________________________________ MUHASEBENEWS HESAPLAMA PROGRAMLARI Hesaplama Araçları Kaynak: Tekdüzen Hesap Planı Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Yazının yayımlandığı tarihten önceki ve/veya sonraki tarihte içerikteki bilginin güncel olmayabileceğini, geçici veya kalıcı olarak başka yasal düzenlemeler olabileceğini göz önünde bulundurunuz ve kendi durumunuza özel doğru bilgi için konuyla ilgili meslek erbabına/uzmanına danışmanız menfaatinize olacağını unutmayınız. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir. İçeriğin tamamı veya bir kısmı ticari amaçla izinsiz kopyalanamaz aksi durumda yasal işlem yapılır.