2025 yılında ticari faaliyeti bulunan bir mükellefin, aynı yıl içinde ticari zarar etmesi, konut kira geliri elde etmesi ve ayrıca Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflara bağış yapması halinde, yıllık gelir vergisi beyannamesinin kapsamı ve indirim uygulaması dikkatle değerlendirilmelidir. Bu tür bir durumda, ticari kazanç veya zarar beyannameye mutlaka dahil edilir. Ayrıca ticari kazancını beyan etmek zorunda olan mükellefler konut kira geliri istisnasından yararlanamaz. Mevduat faizi ise tevkif yoluyla vergilendiriliyorsa geçici 67 kapsamında beyan dışı kalır. Bağış ve yardım indirimi ise belirli bir oranla sınırlı olarak uygulanır. Bu yazıda, 2025 yılında 200.000 TL ticari zarar, 360.000 TL konut kira geliri ve 310.000 TL mevduat faizi elde eden, ayrıca vergi muafiyeti tanınan vakıflara 14.000 TL bağış yapan bir mükellefin, götürü gider ve yüzde 5 bağış indirimi uygulayarak gelir vergisi matrahı ile ödenecek vergiyi nasıl hesapladığı, yalnızca aşağıdaki örnek veriler esas alınarak açıklanmaktadır. Örnek Olay Mükellef (L), 2025 yılında; Ticari faaliyeti nedeniyle 200.000 TL zarar etmiştir. Konut olarak kiraya verdiği dairesinden 360.000 TL kira geliri elde etmiştir. Mevduat faizinden 310.000 TL gelir elde etmiştir. Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflara toplam 14.000 TL bağışta bulunmuştur. Ticari Zarar Beyannameye Dahil Edilir mi? Gelir Vergisi Kanununa göre ticari, zirai ve serbest meslek faaliyetinde bulunan mükellefler, faaliyetlerinden kazanç elde etmeseler dahi bu kazançlarını yıllık beyanname ile beyan etmek zorundadır. Bu nedenle ticari faaliyetten doğan zarar da beyannameye dahil edilir. Örnekte 200.000 TL ticari zarar, yıllık gelir vergisi beyannamesinde ticari kazanç kaleminde eksi değer olarak yer alacaktır. Konut Kira Geliri İstisnası Neden Uygulanmaz? Kira geliri elde eden mükelleflerden ticari, zirai veya serbest meslek kazancını beyan etmek zorunda olanlar, 47.000 TL’lik konut kira geliri istisnasından yararlanamaz. Örnekte mükellef ticari faaliyeti nedeniyle beyanname vermek zorunda olduğu için, 360.000 TL konut kira gelirinin tamamı beyan edilecektir ve istisna tutarı 0 TL olarak dikkate alınacaktır. Mevduat Faizi Neden Beyan Edilmez? Tevkif yoluyla vergilendirilen 310.000 TL mevduat faizi geliri, Gelir Vergisi Kanununun geçici 67’nci maddesi kapsamında tutarı ne olursa olsun beyan edilmemektedir. Bu nedenle örnekte mevduat faizi, yıllık gelir vergisi beyannamesine dahil edilmemiştir. Konut Kira Gelirinde Götürü Gider Nasıl Uygulanır? Mükellef, konut kira geliri için götürü gider yöntemini uygulamaktadır. Götürü gider oranı yüzde 15’tir. Giderler (götürü): 360.000 x yüzde 15 = 54.000 TL Safi kira iradı: 360.000 – 54.000 = 306.000 TL Bu tutar, kira gelirinin gider sonrası safi tutarıdır. Ticari Zarar ile Kira Geliri Birlikte Nasıl Değerlendirilir? Örnekte ticari zarar (-200.000 TL) ile safi kira iradı (306.000 TL) birlikte dikkate alınmaktadır: Toplam: (-200.000) + 306.000 = 106.000 TL Bu tutar, bağış indirimi hesaplanmadan önce beyan edilen gelir olarak esas alınmıştır. Vergi Muafiyeti Olan Vakıflara Bağış İndirimi Nasıl Uygulanır? Gelir vergisi mükellefleri, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflara makbuz karşılığında yaptıkları bağış ve yardımları, yıllık toplamı beyan edilecek gelirin yüzde 5’ini aşmamak üzere indirim konusu yapabilir. Örnekte yapılan bağış 14.000 TL’dir. Ancak indirim üst sınırı, beyan edilen gelirin yüzde 5’i ile sınırlıdır. Beyan edilen gelir örnekte 106.000 TL olduğundan: 106.000 x yüzde 5 = 5.300 TL Bağış tutarı 14.000 TL bu sınırı aştığından, mükellef yalnızca 5.300 TL’yi indirim konusu yapabilecektir. Vergiye Tabi Gelir Matrahı ve Hesaplanan Vergi Vergiye tabi gelir matrahı, 106.000 TL’den indirilebilen bağış tutarı olan 5.300 TL düşülerek hesaplanır: 106.000 – 5.300 = 100.700 TL Örnekte 100.700 TL matrah üzerinden hesaplanan gelir vergisi 15.105 TL’dir. Beyannameye ilişkin damga vergisi ise 1.189,50 TL olarak verilmiştir. Taksitlendirme Tablosu Örnekte toplam ödeme, gelir vergisi ile damga vergisinin birlikte değerlendirilmesiyle şöyle oluşmaktadır: Gelir vergisi: 15.105 TL Damga vergisi: 1.189,50 TL Toplam: 16.294,50 TL Taksitler örnekte şu şekilde verilmiştir: Taksit son ödeme tarihi 31 Mart 2026: 8.742,00 TL Taksit son ödeme tarihi 31 Temmuz 2026: 7.552,50 TL Gelir Vergisi Hesaplama Tablosu Örnekte gelir vergisi hesabı tek dilim üzerinden şu şekilde gösterilmiştir: 100.700 TL x yüzde 15 = 15.105 TL Örnek Hesaplama Tablosu Hesaplama KalemiTutarTicari Kazanç (Zarar)(-)200.000 TLGayrimenkul Sermaye İradı (Konut)360.000 TLGiderler (Götürü) (360.000 x yüzde 15)54.000 TLSafi İrat (Kira) (360.000 – 54.000)306.000 TLToplam ((-)200.000 + 306.000)106.000 TLİndirimler (Bağış ve Yardım) (106.000 x yüzde 5)5.300 TLVergiye Tabi Gelir Matrahı (106.000 – 5.300)100.700 TLHesaplanan Gelir Vergisi15.105 TLDamga Vergisi1.189,50 TLToplam Ödeme16.294,50 TL1. Taksit 31 Mart 20268.742,00 TL2. Taksit 31 Temmuz 20267.552,50 TL Özet Bu örnekte mükellef (L), 2025 yılında 200.000 TL ticari zarar etmiş olmasına rağmen ticari faaliyeti bulunduğu için yıllık gelir vergisi beyannamesi vermek zorundadır ve ticari zarar beyannamede gösterilmiştir. Aynı yıl 360.000 TL konut kira geliri elde ettiğinden bu gelir de beyannamede yer almış, ancak ticari kazancını beyan etmek zorunda olduğu için 47.000 TL konut kira geliri istisnasından yararlanamamış ve kira gelirinin tamamı üzerinden götürü gider uygulanmıştır. Kira gelirinde yüzde 15 götürü gider sonrası 306.000 TL safi irat bulunmuş, ticari zarar ile birlikte toplam beyan edilen gelir 106.000 TL olmuştur. Vergi muafiyeti tanınan vakıflara yapılan 14.000 TL bağışın tamamı indirilememiş, beyan edilen gelirin yüzde 5’i olan 5.300 TL indirim konusu yapılabilmiştir. Sonuçta vergiye tabi matrah 100.700 TL, hesaplanan gelir vergisi 15.105 TL ve damga vergisi 1.189,50 TL olarak belirlenmiştir. Toplam ödeme 16.294,50 TL olup iki taksitte 31 Mart 2026 ve 31 Temmuz 2026 tarihlerine kadar ödenecektir. Soru-Cevap Tablosu SoruCevapTicari faaliyetten zarar eden kişi beyanname vermek zorunda mı?Evet. Ticari faaliyeti olan mükellefler kazanç olmasa bile yıllık beyanname verir ve zarar da beyannameye dahil edilir.Ticari kazancı beyan edenler konut kira geliri istisnasından yararlanabilir mi?Hayır. Ticari, zirai veya serbest meslek kazancını beyan etmek zorunda olanlar 47.000 TL konut istisnasından yararlanamaz.360.000 TL konut kira geliri nasıl beyan edilir?İstisna uygulanmadan tamamı beyan edilir ve götürü gider yöntemi seçilmişse yüzde 15 gider indirimi yapılır.Mevduat faizi neden beyanda yer almıyor?Tevkif yoluyla vergilendirilen mevduat faizi geçici 67 kapsamında tutarı ne olursa olsun beyan edilmez.Kira gelirinde götürü gider tutarı ne kadardır?360.000 x yüzde 15 = 54.000 TL’dir.Safi kira iradı kaç TL’dir?360.000 TL’den 54.000 TL gider düşülerek 306.000 TL bulunur.Ticari zarar ile kira geliri birlikte nasıl toplanır?(-)200.000 TL ticari zarar ile 306.000 TL safi kira iradı toplanır ve 106.000 TL bulunur.Vergi muafiyetli vakfa bağışın tamamı indirilebilir mi?Hayır. Bu tür bağışlar beyan edilen gelirin yüzde 5’i ile sınırlı olarak indirilebilir.14.000 TL bağıştan indirilebilen tutar kaç TL’dir?Beyan edilen gelir 106.000 TL olduğundan yüzde 5 sınırı 5.300 TL’dir. İndirilebilen tutar 5.300 TL’dir.Hesaplanan vergi ve damga vergisi ne kadardır?Örnekte gelir vergisi 15.105 TL, damga vergisi 1.189,50 TL’dir. ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER Hesaplama Araçları