229 Şüpheli Alacaklar Karşılığı (-) Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri Tekdüzen Hesap Planı kapsamında 229 Şüpheli Alacaklar Karşılığı (-) Hesabı, işletmenin uzun vadeli alacakları ile ilgili olarak tahsil edilememe riski bulunan tutarlar için ayrılan karşılıkların izlendiği düzenleyici (eksi aktif) hesaptır. Bu hesap, özellikle perakende satış yöntemini kullanan işletmelerde, geçmiş dönem tahsilat performansı dikkate alınarak hesaplanan şüpheli alacak karşılıklarının izlenmesinde kullanılır. Hesap, işleyiş bakımından 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-) Hesabı ile aynı mantıkla çalışmaktadır. Vergi Usul Kanunu uygulamasına göre teminatlı alacaklarda yalnızca teminatı aşan kısım için karşılık ayrılabilir. Bu yazıda Türkiye’de faaliyet gösteren işletmeler açısından uygulamada sık karşılaşılan işlemler üzerinden 229 Şüpheli Alacaklar Karşılığı (-) Hesabına ait muhasebe kayıt örnekleri teknik vaka diliyle açıklanmaktadır. 229 Şüpheli Alacaklar Karşılığı (-) Hesabı Nedir? 229 Şüpheli Alacaklar Karşılığı (-) Hesabı; Perakende satış yöntemi kullanılarak, bilanço gününden önceki iki hesap döneminde, vadesinde tahsil edilemeyen alacakların, ilgili dönemlerdeki toplam vadeli satışlara oranlarının ortalaması esas alınarak, değerleme dönemindeki vadeli satışlara uygulanması suretiyle hesaplanan şüpheli alacak karşılıklarının izlendiği hesaptır. Ayrıca; Teminatlı alacaklarda yalnızca teminatı aşan tutar için karşılık ayrılır. Hesap aktif karakterli 228 Şüpheli Alacaklar Hesabını düzenleyici niteliktedir. Bilançoda eksi (-) değer olarak gösterilir. 229 Hesabının Muhasebe Mantığı Tahsil riski oluşur ↓ 128 veya 228 Şüpheli Alacaklar ↓ 229 Şüpheli Alacaklar Karşılığı ↓ Tahsil veya değersiz hale gelme durumuna göre karşılık kapatılır. 229 Şüpheli Alacaklar Karşılığı (-) Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri Örnek 1: Dönem Sonunda Şüpheli Alacak Karşılığı Ayrılması (A) Finansman Danışmanlık A.Ş.’nin uzun vadeli alacaklarından 120.000 TL’lik kısmı için tahsil riski oluşmuş ve karşılık ayrılmasına karar verilmiştir. HesapBorçAlacak654 Karşılık Giderleri 120.000654.01 Şüpheli Alacak Karşılığı Gideri120.000229 Şüpheli Alacaklar Karşılığı 120.000229.01 Uzun Vadeli Şüpheli Alacak Karşılığı120.000Toplam120.000120.000 Örnek 2: Teminatlı Alacakta Teminatı Aşan Kısım İçin Karşılık Ayrılması (B) Holding A.Ş.’nin 500.000 TL tutarındaki uzun vadeli alacağının 350.000 TL’lik kısmı banka teminat mektubu ile güvence altındadır. Teminatı aşan 150.000 TL için karşılık ayrılmıştır. HesapBorçAlacak654 Karşılık Giderleri 150.000654.02 Teminatı Aşan Kısım150.000229 Şüpheli Alacaklar Karşılığı 150.000229.02 Teminat Dışı Karşılık150.000Toplam 150.000150.000 Örnek 3: Şüpheli Alacağın Tahsil Edilmesi (C) Yazılım Teknolojileri A.Ş.’nin karşılık ayrılan 80.000 TL tutarındaki alacağı tahsil edilmiştir. HesapBorçAlacak229 Şüpheli Alacaklar Karşılığı 80.000229.01 Karşılık80.000644 Konusu Kalmayan Karşılıklar 80.000644.01 Karşılık İptali80.000Toplam80.00080.000 Örnek 4: Alacağın Değersiz Hale Gelmesi (A) Finansman Danışmanlık A.Ş.’nin 120.000 TL tutarındaki şüpheli alacağının değersiz hale geldiği kesinleşmiştir. HesapBorçAlacak229 Şüpheli Alacaklar Karşılığı 120.000229.01 Karşılık120.000128 Şüpheli Alacaklar 120.000128.01 Şüpheli Alacak120.000Toplam 120.000120.000 128 Şüpheli Alacaklar Hesabı yerine 1 SIRA NO’ LU MUHASEBE SİSTEMİ UYGULAMA GENEL TEBLİĞİ’nde boş olarak verilen 228 no.lu hesap da bu amaçla kullanılabilir. Örnek 5: Dönem Sonunda Ek Karşılık Ayrılması (B) İşletme önceki yıllarda ayrılan karşılığın yetersiz kaldığını tespit etmiş ve ilave 60.000 TL karşılık ayırmıştır. HesapBorçAlacak654 Karşılık Giderleri 60.000654.03 İlave Karşılık60.000229 Şüpheli Alacaklar Karşılığı 60.000229.03 İlave Karşılık60.000Toplam 60.00060.000 229 Şüpheli Alacaklar Karşılığı (-) Hesabı Kullanılırken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar Hesap, 128 Şüpheli Alacaklar Hesabının uzun vadeli alacaklara ait olan kısmının düzenleyici hesabıdır. Bilançoda eksi (-) aktif hesap olarak gösterilir. Teminatlı alacaklarda yalnızca teminatı aşan tutar için karşılık ayrılabilir. Ayrılan karşılıklar Vergi Usul Kanunundaki şartları sağlamalıdır. Tahsil edilen alacaklara ilişkin karşılıklar 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar Hesabına aktarılarak iptal edilir. Değersiz hale gelen alacaklarda karşılık hesabı kapatılarak ilgili alacak hesabı bilanço dışına çıkarılır. Perakende satış yöntemini kullanan işletmelerde geçmiş dönem tahsilat oranları dikkate alınarak hesaplama yapılabilir. Teknik Not: 229 hesap, işleyiş mantığı itibarıyla 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-) Hesabı ile aynı esaslara göre çalışmakta olup, uzun vadeli şüpheli alacaklara ilişkin karşılıkların izlenmesinde kullanılmaktadır. Muhasebe Kayıt Örnekleri – Yevmiye Madde Örnekleri Muhasebe Kayıt Örnekleri – Yevmiye Madde Örnekleri Kaynak: Tekdüzen Hesap Planı Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Yazının yayımlandığı tarihten önceki ve/veya sonraki tarihte içerikteki bilginin güncel olmayabileceğini, geçici veya kalıcı olarak başka yasal düzenlemeler olabileceğini göz önünde bulundurunuz ve kendi durumunuza özel doğru bilgi için konuyla ilgili meslek erbabına/uzmanına danışmanız menfaatinize olacağını unutmayınız. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir. İçeriğin tamamı veya bir kısmı ticari amaçla izinsiz kopyalanamaz aksi durumda yasal işlem yapılır.