Finansal danışmanlık faaliyeti yürüten şirketlerin, atıl nakit varlıklarını değerlendirmek amacıyla Borsa İstanbul’da hisse senedi alım satımı yapması sık karşılaşılan bir durumdur. Ancak bu faaliyetlerin vergi mevzuatı karşısındaki durumu çoğu zaman kafa karıştırıcı olabilir. Bu yazıda, kurumlar vergisi ve katma değer vergisi (KDV) açısından hisse senedi alım satımı sonucunda ortaya çıkan zararların indirimi, iştirak kazancı istisnası ve KDV istisnası konuları ele alınmaktadır. 1. İştirak Kazancı İstisnası Hangi Şartlarda Uygulanır? Tam mükellef bir anonim şirkete ait hisse senetlerinden elde edilen temettü gelirleri, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 5/1-a maddesi kapsamında istisna kazanç olarak değerlendirilebilir. Ancak bu istisnadan faydalanılabilmesi için, kazancın tam mükellef bir kurumdan elde edilmiş olması ve bu kazancın kurumun sermayesine katılım karşılığında doğması gerekir. 2. Hisse Satışından Doğan Zararlar Kurum Kazancından İndirilebilir mi? Eğer hisse senetleri şirketin aktifinde iki tam yıl süresince yer almamışsa ve bu senetlerin satışı zarar ile sonuçlanmışsa, bu zarar kurum kazancından indirilebilir. Ancak bu zararlar, iştirak kazancı istisnasının uygulandığı diğer kazançlarla ilişkilendirilerek indirim konusu yapılamaz. Bu noktada dikkat edilmesi gereken en önemli detay, iktisap süresidir. Yani bir hisse senedinin satış zararını kurum kazancından düşebilmek için, o varlık en az iki yıl şirket aktifinde yer almış olmalıdır. Aksi durumda satış zararı vergi matrahında indirim konusu yapılamaz. 3. Hisse Senedi Satışı KDV’ye Tabi midir? 3065 sayılı KDV Kanunu’nun 17/4-g maddesi uyarınca, hisse senetleri KDV’den istisnadır. Hisse senedinin borsada işlem görüp görmemesi bu istisnayı etkilemez. Yani ister borsa dışı ister borsada işlem gören senet olsun, KDV doğmaz. Bu uygulama, hem temettü geliri elde eden yatırımcıları hem de alım-satım yapan şirketleri KDV yükünden muaf tutar. Özet Temettü gelirleri, iştirak kazancı istisnası kapsamında vergiden istisnadır. Aktifte iki yıldan az tutulan hisselerin satış zararları kurum kazancından indirilebilir. Hisse senedi teslimi KDV’den istisnadır. 10 Soru 10 Cevap 1. Hangi kazançlar iştirak kazancı istisnasına girer?Tam mükellef bir kurumun sermayesine katılım sonucu elde edilen temettü gelirleri. 2. İştirak kazancı istisnasından kimler yararlanabilir?Kurumlar vergisine tabi şirketler, belirli koşullarla yararlanabilir. 3. Hisse senedi satışında zarar oluşursa bu zarar indirilebilir mi?Eğer hisse en az iki yıl elde tutulmamışsa ve zarar varsa, bu zarar kurum kazancından indirilebilir. 4. İki yıl şartı neden önemlidir?İştirak kazancı ve taşınmaz satış kazancı gibi bazı istisnalardan yararlanmak için bu şart aranır. 5. Hisse senedi satışı KDV’ye tabi mi?Hayır, 3065 sayılı KDV Kanunu’na göre KDV’den istisnadır. 6. Borsada işlem gören hisse ile görmeyen arasında KDV farkı var mı?Hayır, ikisi de KDV’den istisnadır. 7. Temettü gelirleri her zaman istisna mıdır?Sadece tam mükellef kurumlardan elde edilen temettüler istisnadır. 8. Şirketin faaliyeti hisse senedi alım satımı ise ticari kazanç sayılır mı?Evet, bu tür işlemler ticari faaliyet kapsamında değerlendirilir. 9. Zarar indirimi için başka şart var mı?Zararın belgelenebilir ve ilgili yıla ait olması gerekir. 10. Hangi mevzuat maddeleri bu konuları düzenler?5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu 5. madde ve 3065 sayılı KDV Kanunu 17/4-g. ÖRNEK ÖZELGE T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞIİstanbul Vergi Dairesi BaşkanlığıGelir Kanunları Gelir ve Kurumlar Vergileri Grup Müdürlüğü    Sayı:E-62030549-125[2021]-54202.01.2023Konu:Hisse senedi alım satım faaliyeti sonucu oluşan zararın indirim konusu yapılıp yapılmayacağı ile iştirak kazançları istisnası hk.  İlgi:… İlgide kayıtlı özelge talep formunda, Şirketinizin finansal danışmanlık faaliyetinde bulunduğu, yıl içerisinde şirkete ait atıl durumda olan nakit varlıklarla Borsa İstanbul’da işlem gören hisse senetlerinin alım satımının yapıldığı belirtilerek; – Şirketinizce yatırım konusu yapılan ve borsada işlem gören mevcut hisse senetlerinden elde edilen temettü gelirleri için 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında iştirak kazancı istisnasından yararlanılıp yararlanılmayacağı, – Şirketin iki seneden az süre elinde bulunan hisse senetlerinin satışının zararla sonuçlanması durumunda bu zararların kurum kazancından indirilip indirilemeyeceği, – Hisse senetlerinin satışının katma değer vergisine tabi olup olmadığı hususlarında bilgi talep edildiği anlaşılmakta olup, konu hakkında Başkanlığımız görüşleri aşağıda açıklanmıştır. KURUMLAR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN:  “5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun “İstisnalar” başlıklı 5 inci maddesinde; “(1) Aşağıda belirtilen kazançlar kurumlar vergisinden müstesnadır: a) Kurumların; 1) Tam mükellefiyete tabi başka bir kurumun sermayesine katılımlarından elde ettikleri kazançlar, … (e)  Kurumların, en az iki tam yıl süreyle aktiflerinde yer alan iştirak hisseleri ile aynı süreyle sahip oldukları kurucu senetleri, intifa senetleri (rüçhan hakları ve bu fıkranın (a) bendi kapsamında istisna kazançlarına kaynak oluşturan yatırım fonlarının katılma paylarının satışından doğan kazançların %75’lik kısmı ile aynı süreyle aktiflerinde yer alan taşınmazların satışından doğan kazançların %50’lik kısmı. … (3) İştirak hisseleri alımıyla ilgili finansman giderleri hariç olmak üzere, kurumların kurumlar vergisinden istisna edilen kazançlarına ilişkin giderlerinin veya istisna kapsamındaki faaliyetlerinden doğan zararlarının, istisna dışı kurum kazancından indirilmesi kabul edilmez.” hükmü yer almaktadır. Diğer taraftan, 1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin 5 inci maddesinde konuya ilişkin ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir. Bu hüküm ve açıklamalara göre, Şirketinizce tam mükellefiyete tabi başka bir kurumun sermayesine katılımdan elde edilen temettüler için, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca iştirak kazancı istisnasından yararlanılabilecektir. Diğer taraftan, Şirketinizin aktifinde iki tam yıldan daha az bir süredir bulunan hisse senetlerinin satışı, Kurumlar Vergisi Kanununun 5 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamına girmediğinden, bu hisselerin satışından doğan zararların, ilgili dönem kurum kazancının tespitinde indirim konusu yapılması mümkün bulunmaktadır. KDV KANUNU YÖNÜNDEN: 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun; – 1/1 inci maddesinde, Türkiye’de ticarî, sınaî, ziraî faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi olduğu, – 17/4-g maddesinde ise hisse senedi tesliminin KDV’den istisna olduğu hüküm altına alınmıştır. Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinin ”II/F-4.7.1.Değerli Maden, Değerli Kâğıt, Para, Döviz, Menkul Kıymet Teslimler” başlıklı bölümünde; ”3065 sayılı Kanunun (17/4-g) maddesi ile külçe altın, külçe gümüş, döviz, para, değerli kâğıtlar, hisse senedi, tahvil (elde edilen faiz gelirleri ile sınırlı olmak üzere tahvil satın almak suretiyle verilen finansman hizmetleri dâhil), varlık kiralama şirketleri tarafından ihraç edilen kira sertifikaları, Türkiye’de kurulu borsalarda işlem gören sermaye piyasası araçlarının teslimi KDV’den istisna edilmiştir. Külçe altın, külçe gümüş, döviz, para teslimleri KDV’den istisna olup, hisse senedi ve tahvil (elde edilen faiz gelirleri ile sınırlı olmak üzere tahvil satın almak suretiyle verilen finansman hizmetleri dâhil) teslimleri yanında, aynı mahiyette olan kâr ortaklığı belgesi, gelir ortaklığı belgesi gibi faiz veya temettü getiren kıymetli evrak teslimleri de vergiden müstesnadır.” açıklamalarına yer verilmiştir. Hisse senetlerinin borsada işlem görüp görmemesinin söz konusu istisna uygulamasına bir etkisi bulunmamaktadır. Buna göre, söz konusu hisse senetlerinin teslimi KDV Kanununun 17/4-g maddesi kapsamında KDV’den istisna olacaktır. … ÖNERİLEN VİDEO İÇERİK Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.