Yayıncılık sektöründe faaliyet gösteren şirketler açısından yazarlara yapılan telif ödemelerinde uygulanacak stopaj oranı ve bu ödemelerin hangi kapsamda değerlendirileceği, uygulamada en çok tereddüt yaratan konuların başında gelmektedir. Özellikle telif ödemesine konu eserin Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından tescil edilip edilmemesinin stopaj oranına etkisi sıklıkla yanlış yorumlanmaktadır. Bu yazıda konu, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından verilen özelgede yer alan somut olay üzerinden ve yalnızca özelgede açıklanan çerçeveyle ele alınmaktadır. Özelgede Yer Alan Somut Olay ve Örnek Vak’a Akışı İstanbul’da faaliyet gösteren bir yayınevi şirketi, yayıncılık faaliyetleri kapsamında yazarlardan kitap telif haklarını satın almakta ve yazarlara telif bedeli ödemektedir. Şirket, bu telif ödemeleri üzerinden hangi oranda stopaj yapılması gerektiği ve telif hakkına konu kitabın eser niteliğinin Kültür ve Turizm Bakanlığından alınacak bir kayıt veya tescil belgesi ile ispat edilmesinin zorunlu olup olmadığı konusunda tereddüt yaşamıştır. Bu nedenle idareye yapılan başvuru üzerine, telif ödemelerinde kayıt ve tescil şartı ile uygulanacak tevkifat oranı konusunda özelge verilmiştir. Telif Gelirlerinin Vergisel Niteliği Özelgede, Gelir Vergisi Kanununun 18 inci maddesi kapsamında müelliflerin eserlerinden elde ettikleri kazançların serbest meslek kazanç istisnası kapsamında değerlendirildiği belirtilmiştir. Bu kapsamda; kitap, roman, makale gibi yazılı eserlerin yayınlanması, satılması veya bu eserler üzerindeki mali hakların devri karşılığında elde edilen telif gelirleri istisna kapsamında kabul edilmektedir. Bununla birlikte, söz konusu istisna, stopaj yükümlülüğünü ortadan kaldırmamaktadır. Telif ödemeleri üzerinden Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesi uyarınca tevkifat yapılması gerekmektedir. Kayıt ve Tescil Şartı Her Eser İçin Geçerli midir Özelgede önemli bir husus açıklığa kavuşturulmuştur. Fikir ve Sanat Eserleri mevzuatına göre bazı eserlerde kayıt ve tescil zorunlu iken bazı eserlerde bu zorunluluk bulunmamaktadır. Gelir Vergisi Kanununun 18 inci maddesindeki istisnadan yararlanabilmek için, kayıt ve tescili zorunlu olan eserlerin tescil edilmesi gerekir. Ancak zorunlu tescil kapsamında olmayan eserler için böyle bir şart aranmaz. Kitaplar ve yazılı eserler bakımından kayıt ve tescil zorunluluğu bulunmadığından, telif ödemelerinde istisna uygulaması için Kültür ve Turizm Bakanlığından alınmış bir tescil belgesinin ibraz edilmesi zorunlu değildir. Telif Ödemelerinde Stopaj Oranı Özelgede, yayıncılık faaliyetleri kapsamında yazarlara yapılan telif ödemelerinin Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinin (a) alt bendi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu kapsamda, telif ödemeleri üzerinden yüzde 17 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir. Kayıt ve tescil belgesi bulunmaması, kitap ve yazılı eserler açısından stopaj oranının değişmesine neden olmamaktadır. İstisna Uygulaması ile Stopaj İlişkisi Özelgede vurgulanan önemli bir husus, telif kazançlarının Gelir Vergisi Kanununun 18 inci maddesi kapsamında istisna olmasının, stopaj yapılmasını ortadan kaldırmadığıdır. Bu nedenle, telif geliri istisna kapsamında olsa dahi, ödeme yapan yayınevi tarafından stopaj yapılması zorunludur. Sonuç ve Değerlendirme Özelgede yapılan açıklamalar çerçevesinde, kitap yazarlarına yapılan telif ödemelerinde aşağıdaki sonuçlara ulaşılmaktadır. Kitap ve benzeri yazılı eserlerde kayıt ve tescil zorunluluğu bulunmadığından telif ödemelerinde tescil belgesi aranmaz. Yayınevleri tarafından yazarlara yapılan telif ödemeleri üzerinden yüzde 17 oranında stopaj yapılması gerekir. Telif gelirlerinin Gelir Vergisi Kanununun 18 inci maddesi kapsamında istisna olması stopaj yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. 10 Soru 10 Cevap Tablosu SoruCevapTelif geliri nedir ve hangi gelir türüne girer?Yazarların eserlerinden elde ettiği telif gelirleri serbest meslek kazancı niteliğindedir.Kitap telif ödemelerinde stopaj yapılır mı?Evet, yayınevleri tarafından telif ödemeleri üzerinden stopaj yapılması gerekir.Telif ödemelerinde stopaj oranı nedir?Özelgeye göre kitap telif ödemelerinde yüzde 17 oranında gelir vergisi tevkifatı uygulanır.Telif geliri gelir vergisinden istisna mıdır?Gelir Vergisi Kanununun 18 inci maddesi kapsamında belirli şartlarla istisnadır.İstisna olması stopajı kaldırır mı?Hayır, istisna stopaj yapılmasına engel değildir.Kitap teliflerinde Kültür Bakanlığı tescili zorunlu mudur?Hayır, kitaplar için kayıt ve tescil zorunluluğu bulunmamaktadır.Tescil belgesi olmadan stopaj oranı değişir mi?Hayır, stopaj oranı değişmez ve yüzde 17 olarak uygulanır.Tescili zorunlu eserlerde durum farklı mıdır?Zorunlu tescile tabi eserlerde istisna uygulanabilmesi için tescil şartı aranır.Yayınevleri stopaj yapmak zorunda mıdır?Evet, Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesi gereği stopaj yapmak zorundadır.Telif ödemesi ticari kazanç sayılır mı?Hayır, telif gelirleri serbest meslek kazancı olarak değerlendirilir. ÖRNEK ÖZELGE T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞIİstanbul Vergi Dairesi BaşkanlığıGelir Kanunları Gelir ve Kurumlar Vergileri Grup Müdürlüğü    Sayı:E-62030549-120[18-2022]-3859609.01.2024Konu:Kitap sahiplerine telif bedeli ödemeleri üzerinden yapılan tevkifat  İlgi:… İlgide kayıtlı özelge talep formunda, yayıncılık faaliyeti ile iştigal eden Şirketinizce söz konusu faaliyeti kapsamında yazarlara yapılan telif hakkı ödemelerinin Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı (a) alt bendi kapsamında değerlendirilebilmesi için telif hakkı ödemesine konu ürünün 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu hükümlerine göre eser niteliği taşıdığının Kültür ve Turizm Bakanlığından alınacak belgeyle tevsik ve ispat edilmesinin zorunlu olup olmadığı ile belge ibraz edilememesi halinde tevkifat uygulamasının ne şekilde olması gerektiği hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun; – “Serbest meslek kazançlarında” başlıklı 18 inci maddesinde, “Müellif, mütercim, heykeltraş, hattat, ressam, bestekâr, bilgisayar programcısı ve mucitlerin ve bunların kanuni mirasçılarının şiir, hikaye, roman, makale, bilimsel araştırma ve incelemeleri, bilgisayar yazılımı, röportaj, karikatür, fotoğraf, film, video band, radyo ve televizyon senaryo ve oyunu gibi eserlerini gazete, dergi, bilgisayar ve internet ortamı, radyo, televizyon ve videoda yayınlamak veya kitap, CD, disket, resim, heykel ve nota halindeki eserleri ile ihtira beratların satmak veya bunlar üzerindeki mevcut haklarını devir ve temlik etmek veya kiralamak suretiyle elde ettikleri hasılat Gelir Vergisinden müstesnadır. Eserlerin neşir, temsil, icra ve teşhir gibi suretlerle değerlendirilmesi karşılığında alınan bedel ve ücretler istisnaya dahildir. Yukarıda yazılı kazançların arızî olarak elde edilmesi istisna hükmünün uygulanmasına engel teşkil etmez. Serbest meslek kazançları istisnasının, bu Kanun’un 94’üncü maddesi uyarınca tevkif suretiyle ödenecek vergiye şümulü yoktur. Bu madde kapsamındaki kazançları toplamı 103 üncü maddede yazılı tarifenin dördüncü gelir diliminde yer alan tutarı aşanlar bu istisnadan faydalanamazlar. Bu durumda olanların, 94 üncü maddenin birinci fıkrası kapsamında tevkifat yapma yükümlülüğü yoktur.”, -“Serbest meslek kazancının tarifi” başlıklı 65 inci maddesinde, “Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancıdır. Serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmıyan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır. …”, -“Vergi tevkifatı” başlıklı 94 üncü maddesinde, “Kamu idare ve müesseseleri, iktisadî kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadî işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya ziraî işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar. 1. Hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç), 103 ve 104 üncü maddelere göre, 2. Yaptıkları serbest meslek işleri dolayısıyla bu işleri icra edenlere yapılan ödemelerden (Noterlere serbest meslek faaliyetlerinden dolayı yapılan ödemeler hariç); a) 18’inci madde kapsamına giren serbest meslek işleri dolayısıyla yapılan ödemelerden, %17 b) Diğerlerinden, %20 … Yukarıdaki bentlerde yazılı vergi tevkifatının yapılmasında 96 ncı madde hükmü göz önünde tutulur.”, hükümlerine yer verilmiştir. Konuya ilişkin olarak yayımlanan 311 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin “Serbest Meslek Kazançlarında İstisna Uygulaması ve İstisnanın Sınırı” başlıklı ikinci bölümünde ayrıntılı açıklamalara yer verilmiş olup söz konusu Tebliğin “İstisnanın kapsamı ve istisnadan yararlanma şartları” başlıklı 3 üncü maddesinde, “(1) 193 sayılı Kanunun 18′ inci maddesinde serbest meslek kazanç istisnasından yararlanan mükellefler ve istisna kapsamında olan eserler sayılmış olup, söz konusu maddede hangi hasılatın istisna kapsamında olduğu da ayrıca belirtilmiştir. Buna göre; a) Anılan istisnadan yararlanma hakkı; müellif, mütercim, heykeltraş, hattat, ressam, bestekâr, bilgisayar programcısı, mucitler ve bunların kanuni mirasçılarına tanınmıştır. b) İstisna kapsamına; şiir, hikâye, roman, makale, bilimsel araştırma ve incelemeleri, bilgisayar yazılımı, röportaj, karikatür, fotoğraf, film, video band, radyo ve televizyon senaryo ve oyunu gibi eserler ile ihtira beratları girmektedir. c) İstisna uygulanacak hasılat, eserlerin; gazete, dergi, bilgisayar ve internet ortamı, radyo, televizyon ve videoda yayınlanması veya kitap, CD, disket, resim, heykel ve nota halindeki eserleri ile ihtira beratlarının satılması veya bunlar üzerindeki mevcut hakların devir ve temlik edilmesi veya kiralanması karşılığında elde edilen hasılattır. Eserlerin neşir, temsil, icra ve teşhir gibi suretlerle değerlendirilmesi karşılığında alınan bedel ve ücretler de istisna kapsamındaki hasılata dahildir. (2) 5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu hükümlerine göre bazı eserlerde kayıt ve tescil zorunlu, bazı eserlerde ise ihtiyari tutulmuştur. 193 sayılı Kanunun 18’inci maddesinde yer alan serbest meslek kazanç istisnasından yararlanabilmek için maddede belirtilen eserlerden kayıt ve tescili zorunlu olanların kayıt ve tescil ettirilmesi şart olup, diğer eserlerde kayıt ve tescil şartı aranmayacaktır. (3) Kültür ve Turizm Bakanlığınca kayıt-tescil edilen eserlerin, aynı zamanda 193 sayılı Kanunun 18 inci maddesinde sayılan eserler veya bu eserlere benzerlik gösteren eserlerden olması şart olup, 5846 sayılı Kanuna göre kayıt-tescil edilen tüm eserler istisna kapsamına girmemektedir. …” açıklamasına yer verilmiştir. Öte yandan, 05/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 13 üncü maddesi ile 14/7/2004 tarihli 5224 sayılı Sinema Filmlerinin Değerlendirilmesi ve Sınıflandırılması ile Desteklenmesi Hakkında Kanunun 7 nci ve 15 inci maddelerine dayanılarak hazırlanan Fikir ve Sanat Eserlerinin Kayıt ve Tescili Hakkında Yönetmeliğin “Kayıt ve Tescile İlişkin Esaslar “başlıklı ikinci bölümünün “Zorunlu kayıt ve tescil” başlıklı 5 inci maddesinde; “(1) Sinema ve müzik eserlerinde filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren film yapımcıları ile seslerin ilk tespitini gerçekleştiren fonogram yapımcıları, hak ihdas etmek amacı taşımaksızın, sahip oldukları hakların ihlal edilmemesi, hak sahipliklerinin belirlenmesinde ispat kolaylığı sağlanması ve mali haklara ilişkin yararlanma yetkilerinin takip edilebilmesi amacıyla sinema ve müzik eserlerini içeren yapımlarının kayıt ve tescilini yaptırırlar. …” açıklamaları yer almaktadır. Bu itibarla, Gelir Vergisi Kanununun 18 inci maddesinde yer alan serbest meslek kazanç istisnasından yararlanılabilmesi için söz konusu maddede belirtilen eserlerden Fikir ve Sanat Eserlerinin Kayıt ve Tescili Hakkında Yönetmeliğe göre kayıt ve tescili zorunlu olanların kayıt ve tescil ettirilmesi gerekmekte olup bunun dışında kalan eserlerde ise kayıt ve tescil şartı aranılmayacaktır. Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalar uyarınca, yazarlara (müelliflere) ait çalışmaların 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu hükümleri kapsamında kayıt ve tescili zorunlu olan eserler arasında sayılmaması nedeniyle, Şirketiniz tarafından yayıncılık faaliyetleri kapsamında yazarlara (müelliflere) yapılan telif hakkı ödemeleri üzerinden, kayıt ve tescil şartı aranmaksızın, Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinin (a) alt bendine göre % 17 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir. Bilgi edinilmesini rica ederim. (*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. (**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır. ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER Hesaplama Araçları Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.