Yapı denetim hizmetlerinde belge düzeni, yalnızca ödemenin kim tarafından yapıldığına göre değil, hizmetten fiilen kimin yararlandığına göre belirlenir. Özellikle cami, okul, kamu binası, sosyal tesis veya benzeri kamusal nitelikli yapıların inşasında, hizmet bedelinin hayırsever kişiler tarafından karşılanması uygulamada sıkça karşılaşılan bir durumdur. Ancak Vergi Usul Kanunu bakımından fatura, ödemenin kaynağını değil, yapılan iş veya sunulan hizmet karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı gösteren ticari vesikadır. Bu nedenle yapı denetim hizmetinde faturanın kime düzenleneceği belirlenirken, bedeli ödeyen kişi ile hizmetten faydalanan kişi veya kurum arasındaki ayrım doğru yapılmalıdır. Ankara Defterdarlığı tarafından verilen 23.12.2025 tarihli özelgede, yapı denetim kuruluşu tarafından verilen cami inşaatına ilişkin yapı denetim hizmeti bedelinin hayırsever bir vatandaş tarafından ödenmesi halinde, faturanın kimin adına düzenleneceği açıklanmıştır. Özelgeye Konu Olay Nedir? Özelge talep eden şirket, yapı denetim kuruluşu olarak faaliyet göstermektedir. Şirket, bir merkez camii inşaatı işine ilişkin yapı denetim hizmeti vermiştir. Söz konusu yapı denetim hizmetinin ödemesi hayırsever bir vatandaş tarafından yapılmıştır. Ancak cami inşaatına konu arsanın, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu kapsamında ilgili İlçe Müftülüğüne tahsis edildiği belirtilmiştir. Şirket, bu durumda yapı denetim hizmetine ilişkin faturanın hayırsever vatandaş adına mı, yoksa hizmetten faydalanan İlçe Müftülüğü adına mı düzenlenmesi gerektiği konusunda idareden görüş talep etmiştir. Özelge KonusuAçıklamaHizmeti verenYapı denetim kuruluşuHizmetin konusuMerkez camii inşaatına ilişkin yapı denetim hizmetiÖdemeyi yapanHayırsever bir vatandaşTaşınmazın durumu5018 sayılı Kanun kapsamında İlçe Müftülüğüne tahsis edilmiş arsaSorulan konuYapı denetim hizmeti faturasının kimin adına düzenleneceğiÖzelge tarihi23.12.2025Özelgeyi veren idareAnkara Defterdarlığı Gelir Kanunları Usul Grup Müdürlüğü Fatura Nedir ve Neden Ödeme Yapan Kişiye Göre Değil Hizmeti Alana Göre Düzenlenir? Vergi Usul Kanununun 229’uncu maddesine göre fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır. Bu tanımda belirleyici unsur, faturanın ödeme yapan kişiye değil, müşteri konumunda bulunan kişiye düzenlenmesidir. Müşteri ise özelge kapsamında, malı satın alan veya kendisine iş yapılan kişi ya da kurum olarak değerlendirilmiştir. Dolayısıyla yapı denetim hizmetinde bedelin hayırsever vatandaş tarafından ödenmesi, faturanın o kişi adına düzenlenmesini zorunlu kılmaz. Önemli olan, yapı denetim hizmetinden faydalanan gerçek veya tüzel kişinin kim olduğudur. Fatura UnsuruÖzelge Açısından AnlamıYapılan işYapı denetim hizmetiMüşteriHizmetten faydalanan kişi veya kurumÖdeme yapan kişiFatura muhatabını tek başına belirlemezBelge düzeniFatura, hizmetten faydalanan adına düzenlenmelidir Vergi Usul Kanununa Göre Faturada Hangi Bilgiler Bulunmalıdır? Vergi Usul Kanununun 230’uncu maddesine göre faturada bazı temel bilgilerin yer alması gerekir. Bu bilgiler, faturanın hem belge düzeni hem de kayıtların tevsiki bakımından geçerli bir ticari vesika niteliği taşımasını sağlar. Faturada Bulunması Gereken BilgiAçıklamaFatura düzenleme tarihiFaturanın düzenlendiği tarih gösterilmelidirSeri ve sıra numarasıFaturanın izlenebilirliğini sağlarFaturayı düzenleyenin bilgileriAdı, varsa ticaret unvanı, iş adresi, vergi dairesi ve hesap numarası yer alırMüşteri bilgileriMüşterinin adı, ticaret unvanı, adresi, varsa vergi dairesi ve hesap numarası gösterilirMalın veya işin nev’iYapılan işin türü belirtilirMiktar, fiyat ve tutarHizmet veya mal bedelinin parasal karşılığı gösterilir Bu nedenle yapı denetim hizmetine ilişkin faturada, hizmetten faydalanan kurumun müşteri olarak doğru gösterilmesi belge düzeni açısından önemlidir. Yapı Denetim Hizmetinde Müşteri Kimdir? Özelgede, faturaya ilişkin müşteri tanımından malı satın alan veya kendisine iş yapılan kişinin anlaşılması gerektiği belirtilmiştir. Bu nedenle yapı denetim hizmetinde müşteri, bedeli ödeyen kişi değil, hizmetin yöneldiği ve hizmetten faydalanan gerçek veya tüzel kişidir. Somut olayda yapı denetim hizmeti, cami inşaatı ile ilgilidir. Cami inşaatına konu arsa ise 5018 sayılı Kanun kapsamında İlçe Müftülüğüne tahsis edilmiştir. Bu nedenle idare, hizmetten faydalanan kurumun İlçe Müftülüğü olduğunu kabul etmiştir. Olası Kişi veya KurumFatura Açısından DeğerlendirmeYapı denetim kuruluşuFaturayı düzenleyen taraftırHayırsever vatandaşBedeli ödeyen kişidirİlçe MüftülüğüHizmetten faydalanan kurumdurCami inşaatına konu taşınmazİlçe Müftülüğüne tahsis edilmiştirFatura muhatabıİlçe Müftülüğü olmalıdır Hayırsever Kişinin Ödeme Yapması Fatura Muhatabını Değiştirir mi? Özelgeye göre fatura, tahakkuka ilişkin bir belgedir. Bu nedenle faturanın düzenlenmesi, bedelin ödenmesine değil, malın teslimine veya hizmetin ifasına bağlıdır. Bu yaklaşım, belge düzeninde son derece önemli bir ilkeyi ortaya koymaktadır. Bir hizmetin bedelini üçüncü kişi ödeyebilir. Ancak bu durum, faturanın üçüncü kişi adına düzenlenmesini gerektirmez. Yapı denetim hizmetinde hayırsever vatandaşın ödeme yapması, hizmetten faydalananın İlçe Müftülüğü olduğu gerçeğini değiştirmediğinden, fatura hayırsever vatandaş adına değil, hizmeti alan İlçe Müftülüğü adına düzenlenmelidir. DurumSonuçBedeli hayırsever vatandaş ödüyorFatura muhatabı tek başına buna göre belirlenmezHizmet İlçe Müftülüğü adına sağlanıyorFatura hizmetten faydalanan kurum adına düzenlenirFatura tahakkuka ilişkin belgedirÖdeme zamanı veya ödeme yapan kişi belirleyici değildirYapı denetim hizmeti ifa edilmiştirFatura hizmeti alan adına düzenlenmelidir 5018 Sayılı Kanuna Göre Tahsisli Taşınmazlarda Gider Sorumluluğu Neden Önemlidir? Özelgede 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 47’nci maddesine de yer verilmiştir. Bu maddeye göre kamu idareleri, kanunlarında veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde belirtilen kamu hizmetlerini yerine getirebilmek için mülkiyetlerindeki taşınmazları veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri birbirlerine ve köy tüzel kişiliklerine bedelsiz olarak tahsis edebilir. Tahsis edilen taşınmaz, amaç dışı kullanılamaz. Ayrıca Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmelik uyarınca, tahsisli taşınmazlarla ilgili her türlü mali yükümlülük ve diğer giderler tahsis yapılan kamu idaresi tarafından ödenir. Somut olayda arsanın İlçe Müftülüğüne tahsis edilmiş olması, hizmetten faydalanan kurumun belirlenmesi açısından önemlidir. DüzenlemeÖzelge Açısından Önemi5018 sayılı Kanun 47’nci maddeKamu taşınmazlarının kamu hizmetleri için tahsisine ilişkin çerçeveyi belirlerTahsisli taşınmazAmaç dışı kullanılamazYönetmelik 7’nci maddeTahsisli taşınmazlara ilişkin mali yükümlülükler tahsis yapılan kamu idaresince karşılanırSomut olayArsa İlçe Müftülüğüne tahsis edilmiştirFatura sonucuHizmetten faydalanan İlçe Müftülüğü adına fatura düzenlenmelidir Yapı Denetim Hizmetinde Belge Düzeni Nasıl Kurulmalıdır? Yapı denetim hizmeti veren şirketlerin belge düzeninde esas alması gereken temel ilke, hizmetten faydalananın doğru tespit edilmesidir. Çünkü fatura, yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı gösteren ticari vesikadır. Bu nedenle yapı denetim hizmetine ilişkin fatura düzenlenirken şu ayrımlar yapılmalıdır: Değerlendirme KriteriDikkat Edilecek HususHizmet kime verilmiştir?Yapı denetim hizmetinden faydalanan kişi veya kurum belirlenmelidirTaşınmaz kime tahsis edilmiştir?Tahsisli taşınmazlarda ilgili kamu idaresi dikkate alınmalıdırÖdeme kim tarafından yapılmıştır?Fatura muhatabını tek başına belirlemezBelge hangi olaya bağlıdır?Fatura, hizmetin ifasına bağlıdırFatura kimin adına düzenlenmelidir?Hizmetten faydalanan gerçek veya tüzel kişi adına düzenlenmelidir Özelgeye Göre Fatura Kimin Adına Düzenlenmelidir? Özelgede ulaşılan sonuç açıktır. Yapı denetim kuruluşu tarafından verilen hizmetten faydalananın, 5018 sayılı Kanun uyarınca taşınmaz kendisine tahsis edilen İlçe Müftülüğü olduğu dikkate alınmıştır. Bu nedenle yapı denetim hizmetine ilişkin faturanın, hizmeti alan İlçe Müftülüğü adına düzenlenmesi gerekmektedir. Hizmete İlişkin UnsurÖzelgeye Göre SonuçYapı denetim hizmetini verenYapı denetim kuruluşuÖdemeyi yapanHayırsever vatandaşHizmetten faydalananİlçe MüftülüğüFatura düzenlenecek kişi veya kurumİlçe MüftülüğüTemel gerekçeFatura ödeme yapan adına değil, hizmeti alan adına düzenlenir Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Kontrol Tablosu Kontrol Edilecek KonuSorulması Gereken SoruHizmetin niteliğiYapı denetim hizmeti hangi inşaat için verilmiştir?Hizmetten faydalananHizmetin gerçek faydalanıcısı kimdir?Taşınmazın tahsis durumuArsa veya taşınmaz bir kamu idaresine tahsis edilmiş midir?Ödemeyi yapan kişiBedeli üçüncü kişi mi ödemektedir?Fatura muhatabıFatura hizmeti alan gerçek veya tüzel kişi adına mı düzenlenmektedir?Fatura bilgileriMüşteri adı, adres, vergi dairesi ve hesap bilgileri doğru mu?Tevsik yükümlülüğüKayıtlar Vergi Usul Kanununa uygun belgeyle destekleniyor mu? Özet Yapı denetim hizmetlerinde fatura düzenlenirken, bedelin kimin tarafından ödendiği tek başına belirleyici değildir. Vergi Usul Kanununa göre fatura, yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı gösteren ticari vesikadır ve müşteriden anlaşılması gereken, malı satın alan veya kendisine iş yapılan kişidir. Bu nedenle cami inşaatına ilişkin yapı denetim hizmetinin bedeli hayırsever bir vatandaş tarafından ödenmiş olsa bile, hizmetten faydalanan kurum İlçe Müftülüğü olduğundan, faturanın hayırsever vatandaş adına değil, İlçe Müftülüğü adına düzenlenmesi gerekir. Özelge, yapı denetim hizmetlerinde belge düzeni bakımından önemli bir ayrımı ortaya koymaktadır. Ödeme yapan kişi ile hizmeti alan kişi farklı olduğunda, fatura hizmeti alan gerçek veya tüzel kişi adına düzenlenmelidir. Soru Cevap Tablosu SoruCevapYapı denetim hizmetinde fatura kimin adına düzenlenir?Fatura, yapı denetim hizmetinden faydalanan gerçek veya tüzel kişi adına düzenlenir.Hizmet bedelini hayırsever kişi öderse fatura onun adına mı kesilir?Hayır, ödeme yapan kişi tek başına fatura muhatabını belirlemez.Cami inşaatında yapı denetim hizmeti faturası kime düzenlenir?Özelgeye göre, hizmetten faydalanan İlçe Müftülüğü adına düzenlenmelidir.Fatura ödeme yapılınca mı düzenlenir?Hayır, fatura tahakkuka ilişkin bir belge olduğundan mal teslimi veya hizmet ifasına bağlıdır.Vergi Usul Kanununa göre fatura nedir?Satılan mal veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı gösteren ticari vesikadır.Faturada müşteri kimdir?Malı satın alan veya kendisine iş yapılan gerçek ya da tüzel kişidir.Tahsisli taşınmazlarda giderlerden kim sorumludur?Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmeliğe göre mali yükümlülükler tahsis yapılan kamu idaresince ödenir.İlçe Müftülüğüne tahsis edilen taşınmazda hizmetten faydalanan kimdir?Özelgeye göre hizmetten faydalanan kurum İlçe Müftülüğüdür.Üçüncü kişinin ödeme yapması belge düzenini değiştirir mi?Hayır, bedelin kimin tarafından ödendiğine bakılmaksızın fatura hizmeti alan adına düzenlenmelidir. _________________________ BENZER İÇERİKLER yapı denetim hizmeti, fatura kime düzenlenir, ödemenin farklı kişi tarafından yapılması _________________________ T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞIAnkara DefterdarlığıGelir Kanunları Usul Grup Müdürlüğü    Sayı:E-27575268-105[2024-1363]-75525623.12.2025Konu:Yapı denetim hizmetinde belge düzeni hk.       İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ve eklerinin incelenmesinden; şirketinizin “Yapı Denetim Kuruluşu” olduğunu, söz konusu faaliyetiniz kapsamında … Merkez Camii inşaatı işine ilişkin yapı denetim hizmeti verdiğinizi, verilen yapı denetim hizmetine ilişkin ödemenin hayırsever bir vatandaş tarafından yapıldığını ve söz konusu cami inşaatına konu arsanın 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu kapsamında … İlçe Müftülüğüne tahsis edildiğini belirterek, bahsi geçen yapı denetim hizmetine ilişkin faturanın kimin adına düzenleneceği hususunda Defterdarlığımız görüşünü talep ettiğiniz anlaşılmaktadır. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 227 nci maddesinin birinci fıkrasında, “Bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça bu Kanuna göre tutulan ve üçüncü şahıslarla olan münasebet ve muamelelere ait olan kayıtların tevsiki mecburidir.” hükmü yer almakta olup, söz konusu kayıtların ise mezkûr Kanunun 229 ve müteakip maddelerinde yer alan veya Bakanlığımıza verilen yetkiye dayanılarak kullanılma zorunluluğu getirilen belgelerle tevsik edilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda, mezkûr Kanunun; – 229 uncu maddesinde, “Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır.”, – 230 uncu maddesinde, “Faturada en az aşağıdaki bilgiler bulunur: 1.Faturanın düzenlenme tarihi seri ve sıra numarası; 2.Faturayı düzenleyenin adı, varsa ticaret unvanı, iş adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası; 3.Müşterinin adı, ticaret unvanı, adresi, varsa vergi dairesi ve hesap numarası; 4.Malın veya işin nev’i, miktarı, fiyatı ve tutarı; …” hükümleri yer almaktadır. Bunun yanı sıra, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 47 nci maddesinde, “Kamu idareleri, kanunlarında veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde belirtilen kamu hizmetlerini yerine getirebilmek için mülkiyetlerindeki taşınmazlarla Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri, birbirlerine ve köy tüzel kişiliklerine bedelsiz olarak tahsis edebilirler. Tahsis edilen taşınmaz, amaç dışı kullanılamaz. Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlarla Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri tahsis etmeye, kamu ihtiyaçları için gerekli olmayanların tahsisini kaldırmaya Çevre ve Şehircilik Bakanlığı; diğer taşınmazları tahsis etmeye ve tahsisini kaldırmaya ise maliki kamu idaresi yetkilidir.” hükmü bulunmaktadır. Öte yandan, 10/10/2006 tarihli ve 26315 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmeliğin “Tahsisli taşınmaza ilişkin giderler” başlıklı 7 nci maddesinde, “(1) Tahsisli taşınmazlarla ilgili olarak harcamalara katılma payı da dâhil olmak üzere her türlü malî yükümlülükler ve diğer giderler, tahsis yapılan kamu idaresi tarafından ödenir.” şeklinde belirtilmiştir. Buna göre, tahakkuka ilişkin bir belge olduğundan düzenlenmesi bedelin ödenmesine değil, malın teslimine veya hizmetin ifasına bağlı olan faturaya ilişkin yukarıda yer verilen hükümlerdeki müşteri tanımından, malı satın alan veya kendisine iş yapılanın anlaşılması, dolayısıyla bedelin ödenip ödenmediğine veya kimin tarafından ödendiğine bakılmaksızın faturanın malı satın alan veya kendisine iş yapılan adına düzenlenmesi gerekmektedir. Bu minvâlde, şirketinizce verilen yapı denetim hizmetine ilişkin faturanın, hizmetten faydalanan gerçek veya tüzel kişi adına düzenlenmesi gerektiğinden, bu hizmetlerden faydalananın söz konusu taşınmazın 5018 sayılı Kanun uyarınca tahsis edilen … İlçe Müftülüğü olduğu dikkate alındığında, faturanın hizmeti alan … İlçe Müftülüğü adına düzenlenmesi gerekmektedir. Bilgi edinilmesini rica ederim. (*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. (**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır. _________________________ MUHASEBE MESLEK MENSUPLARINA YÖNELİK HESAPLAMA PROGRAMLARI İÇİN BAĞLANTI… Kaynak: 02.05.2026 Resmi Gazete Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Yazının yayımlandığı tarihten önceki ve/veya sonraki tarihte içerikteki bilginin güncel olmayabileceğini, geçici veya kalıcı olarak başka yasal düzenlemeler olabileceğini göz önünde bulundurunuz ve kendi durumunuza özel doğru bilgi için konuyla ilgili meslek erbabına/uzmanına danışmanız menfaatinize olacağını unutmayınız. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir. İçeriğin tamamı veya bir kısmı ticari amaçla izinsiz kopyalanamaz aksi durumda yasal işlem yapılır.