Muhasebe Haberleri
258 Yapılmakta olan yatırımlar için enflasyon düzeltmesi yapılacak mı?
258 Yapılmakta olan yatırımlar hesabında henüz yatırımı bitmemiş maddi duran varlıklarımız var. Henüz yatırımı bitmemiş olan 258 hesabına Enflasyon Düzeltmesi yapacak mıyız?
258 Hesap PARASAL OLMAYAN KITMET olup enflasyon düzeltmesine tabidir. 555 Sayılı VUK Gn.Tb. Ekindeki listeleri inceleyiniz.
VUK 555 no.lu Tebliğ
…
Yapılmakta olan yatırımlar
MADDE 20- (1) 2023 hesap dönemi sonuna ait bilançoda yer alan (yapımı süren ve tamamlandığında ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılacak olan, her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerle ilgili harcamaların yapıldığı) yatırımlara ilişkin tutarların düzeltilmesi; söz konusu yatırımlara ait geçmiş her ay sonu itibarıyla kesinleşmiş harcama tutarlarının (reel olmayan finansman maliyeti var ise düşülmesi şartıyla) o ayın düzeltmeye esas tarih olarak dikkate alınması yoluyla bulunacak düzeltme katsayısı ile çarpılması ve bulunan bu tutarların toplanması suretiyle yapılacaktır.
(2) 2023 hesap dönemi sonu itibarıyla bilançoda yer almayan, ilgili aktif hesabına bilanço tarihinden önce aktarılmış bulunan ve yapılmakta olan yatırımlar hesabından gelmiş olan
değerlerin düzeltmeye esas tarihi olarak, söz konusu değerlerin aktifleştirme tarihlerinin değil, yapılmakta olan yatırımlar hesabının kullanıldığı tarihlerin alınması gerekmektedir.
Buna göre söz konusu değerlerin düzeltilmesi iki aşamada gerçekleştirilecektir. Öncelikle her bir aya ilişkin yatırım harcaması, harcamanın gerçekleştiği ay sonu itibarıyla aktifleştirme tarihine kadar, sonra da aktifleştirilen bedel kül halinde aktifleştirme tarihinden 2023 hesap dönemi sonuna kadar düzeltilecektir.
VUK 165 no.lu sirküleri
6. Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Düzeltilmesi
555 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin 20 nci maddesinde yapılmakta olan
yatırımlar hesabının düzeltilmesine ilişkin açıklamalar yapılmış olup, söz konusu Tebliğde
yapılan açıklamalara göre düzeltme işlemlerine ilişkin örneklere aşağıda yer verilmiştir.
6.1. 31/12/2023 Tarihi İtibarıyla Devam Eden Yatırımlara İlişkin Düzeltme İşlemleri
555 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin 20 nci maddesinin birinci fıkrası
uyarınca, 2023 hesap dönemi sonuna ait bilançoda yer alan (yapımı süren ve tamamlandığında ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılacak olan, her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerle ilgili harcamaların yapıldığı) yatırımlara ilişkin tutarların düzeltilmesi; söz konusu yatırımlara ait geçmiş her ay sonu itibarıyla kesinleşmiş harcama tutarlarının (ROFM var ise düşülmesi şartıyla) o ayın düzeltmeye esas tarih olarak dikkate alınması yoluyla bulunacak düzeltme katsayısı ile çarpılması ve bulunan bu tutarların toplanması suretiyle yapılacaktır.
Örnek 14: Hesap dönemi takvim yılı olan (K) Ltd. Şti. tarafından 31/12/2023 tarihi
itibarıyla yapımı devam eden yatırıma ait kesinleşmiş harcama tutarları ve harcamaların ilgili olduğu aylar aşağıdaki gibi olup, yapılmakta olan yatırımlar hesabında bulunan bu tutarlar aşağıdaki gibi düzeltilecektir.
Yıl
Ay
Harcama Tutarı (TL)
(A)
Düzeltme Katsayısı
(B)
Düzeltilmiş Değer (TL)
(A x B)
2022
Ocak
100.000,00
2,58188
258.188,00
2022
Şubat
200.000,00
2,40791
481.582,00
2023
Nisan
110.000,00
1,34647
148.111,70
2023
Mayıs
15.000,00
1,33777
20.066,55
2023
Temmuz
5.000,00
1,16055
5.802,75
2023
Kasım
500.000,00
1,01144
505.720,00
2023
Aralık
22.000,00
1,00000
22.000,00
Toplam
952.000,00
1.441.471,00
Buna göre söz konusu hesabın düzeltilmesi sonucu muhasebe kaydı şu şekilde olacaktır.
258 Yapılmakta Olan Yatırımlar
… Yapılmakta Olan Yatırımlar E D Farkı
698 Enflasyon Düzeltme Hesabı
489.471,00
89.471,00
6.2 İlgili Aktif Hesabına 1/1/2024 Tarihinden Önce Aktarılmış Bulunan Yatırımlara İlişkin Düzeltme İşlemleri
555 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin 20 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre, 2023 hesap dönemi sonu itibarıyla bilançoda yer almayan, ilgili aktif hesabına söz konusu bilanço tarihinden önce aktarılmış bulunan ve yapılmakta olan yatırımlar hesabından gelmiş olan değerlerin düzeltmeye esas tarihi olarak, söz konusu değerlerin aktifleştirme tarihlerinin değil, yapılmakta olan yatırımlar hesabının kullanıldığı tarihlerin dikkate alınması gerekmektedir.
Buna göre söz konusu değerlerin düzeltilmesi iki aşamada gerçekleştirilecektir. Öncelikle her bir aya ilişkin yatırım harcaması, harcamanın gerçekleştiği ay sonu itibarıyla aktifleştirme tarihine kadar, sonra da aktifleştirilen bedel kül halinde aktifleştirme tarihinden 2023 hesap dönemi sonuna kadar düzeltilecektir.
Mezkûr fıkrada yapılan açıklamalara göre düzeltme işlemlerine ilişkin örneğe aşağıda yer verilmiştir.
Örnek 15: Hesap dönemi takvim yılı olan (L) Ltd. Şti.’nin 2023 hesap dönemi sonuna ait bilançosunda yer alan fabrika binası, mükellef tarafından 17/11/2022 tarihi itibarıyla yapımı bitirilerek aynı tarih itibarıyla aktifleştirilmiştir.
Söz konusu binaya ilişkin düzeltme işlemleri iki aşamada gerçekleştirilecektir.
1.Aşama
Her bir aya ilişkin yatırım harcaması, harcamanın gerçekleştiği ay sonu itibarıyla binanın aktifleştirme tarihine kadar düzeltilecek olup, bina yatırımı için yapılan kesinleşmiş harcamalara ait tutarlar, harcamaların ilgili olduğu aylar ve düzeltilmesi aşağıdaki gibidir.
Yıl
Ay
Harcama Tutarı (TL) (A)
Harcama Tarihindeki Yİ-ÜFE
(B)
Binanın Aktifleştirilme Ayına ait Yİ-
ÜFE8 (C)
Düzeltme Katsayısı
(D) = (C / B)
Düzeltilmiş Değer (TL) (A x D)
2021
Ocak
100.000,00
583,38
2.026,08
3,47300
347.300,00
2021
Şubat
200.000,00
590,52
2.026,08
3,43101
686.202,00
2021
Nisan
110.000,00
641,63
2.026,08
3,15771
347.348,10
2022
Mayıs
15.000,00
1.548,01
2.026,08
1,30883
19.632,45
2022
Haziran
5.000,00
1.652,75
2.026,08
1,22588
6.129,40
2022
Temmuz
500.000,00
1.738,21
2.026,08
1,16561
582.805,00
2022
Ağustos
22.000,00
1.780,05
2.026,08
1,13822
25.040,84
TOPLAM
952.000,00
2.014.457,79
Enflasyon Düzeltme Farkı (Yap. Ol. Yat.) = 2.014.457,79 – 952.000,00 = 1.062.457,79
TL.
Aşama
Binanın 17/11/2022 tarihinde aktifleştirilen bedeli kül halinde aktifleştirme tarihinden 2023 hesap dönemi sonuna kadar düzeltilecektir.
Yıl
Ay
Yİ-ÜFE
2022
Kasım
2.026,08
2023
Aralık
2.915,02
Düzeltme Katsayısı = 2.915,02 / 2.026,08 = 1,43875
Düzeltmeye Esas Tutar = 952.000,00 + 1.062.457,79 = 2.014.457,79 TL. Düzeltilmiş Tutar = 2.014.457,79 x 1,43875 = 2.898.301,15 TL.
Enflasyon Düzeltme Farkı (Bina) = 2.898.301,15 – 2.014.457,79 = 883.843,36 TL. Toplam Enflasyon Düzeltme Farkı = 1.062.457,79 + 883.843,36 = 1.946.301,15 TL. Buna göre söz konusu hesabın düzeltilmesi sonucu muhasebe kaydı şu şekilde olacaktır.
252 Binalar
… Binalar E D Farkı
698 Enflasyon Düzeltme Hesabı
1.946.301,15
1.946.301,15
Kaynak: VUK 555 Tebliğ, VUK 165 Sirküleri, İSMMMO
Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.
