Giriş Türkiye’de perakende satış yapan işletmelerde günlük düzenlenen fatura sayısı oldukça fazla olabilmektedir. Özellikle e-ticaret ve kampanya dönemlerinde günlük yoğun fatura düzenlemek durumunda kalan işletmelerin, bu faturaların muhasebe kayıtlarına nasıl yansıtılacağı konusunda tereddütler yaşanabilmektedir. Bu yazıda Vergi Usul Kanunu (VUK) ve Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümleri ışığında, birden fazla faturanın aynı yevmiye maddesine kaydedilip kaydedilemeyeceği incelenecektir. Yevmiye Defterinin Önemi 213 sayılı VUK’un 171 ve 183. maddeleri ile 6102 sayılı TTK’nın 64. maddesi uyarınca yevmiye defteri, işletmenin tüm mali işlemlerinin tarih sırasıyla ve düzenli olarak kaydedildiği temel defterdir. Bu defter sayesinde; Mükellefin servet ve sermaye durumu, Vergi ile ilgili faaliyet ve hesap sonuçları, Üçüncü kişilerin vergi karşısındaki durumları doğru ve şeffaf bir şekilde izlenebilmektedir. Faturaların Kayıtlara Geçirilmesi VUK’un 230. maddesi faturada bulunması gereken asgari bilgileri düzenlemektedir. Bu bilgiler, yevmiye defteri kayıtlarında da mutlaka yer almalıdır. Ayrıca, VUK’un 219. maddesi uyarınca faturaların düzenlenme tarihinden itibaren en geç 10 gün içinde deftere kaydedilmesi gerekmektedir. Eğer muhasebe fişi veya primanota gibi belgeler kullanılıyorsa, bu belgeler en geç 45 gün içinde yevmiye defterine aktarılmalıdır. Tek Yevmiye Maddesinde Kayıt Mümkün mü? Vergi mevzuatında faturaların her biri için ayrı bir yevmiye maddesi açılması esastır. Ancak, işin hacmine ve muhasebenin düzenine zarar vermemek şartıyla, günlük düzenlenen faturaların toplam tutarları tek bir yevmiye maddesi altında kaydedilebilmektedir. Bu durumda dikkat edilmesi gereken hususlar şunlardır: Her bir faturanın ait olduğu hesap altında ayrı ayrı gösterilmesi, Faturaların türü, tarihi ve numarasına mutlaka yer verilmesi, e-Defter uygulaması kullanılıyorsa bu kurallara uyumun ayrıca sağlanması. Dolayısıyla günlük 80-100 adet faturanın tek bir yevmiye maddesinde kaydı mümkündür. Ancak kayıtların şeffaf, anlaşılır ve denetlenebilir olması için faturaların detay bilgilerinin mutlaka belirtilmesi gerekmektedir. Sonuç Birden fazla faturanın aynı yevmiye maddesine kaydedilmesi mümkündür; ancak bu işlem, Vergi Usul Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu’nun öngördüğü şeffaflık, düzen ve izlenebilirlik ilkelerine aykırı olmamalıdır. İşletmeler, kayıtlarını hem mevzuata uygun hem de denetime elverişli olacak şekilde düzenlemeli, aksi halde usulsüzlük riski doğabileceğini unutmamalıdır. Soru & Cevap Bölümü 1. Günlük düzenlenen faturalar tek bir yevmiye maddesinde kaydedilebilir mi?Evet, faturaların tür, tarih ve numarası belirtilmek kaydıyla tek bir yevmiye maddesiyle kaydedilebilir. 2. VUK’a göre faturaların deftere kaydı için süre nedir?Faturalar, düzenlenme tarihinden itibaren en geç 10 gün içinde kaydedilmelidir. 3. Muhasebe fişi veya primanota kullanıldığında süre ne kadardır?Bu durumda kayıtların en geç 45 gün içinde yevmiye defterine aktarılması gerekir. 4. Her faturanın ayrı ayrı kaydedilmesi zorunlu mudur?Esas olan ayrı ayrı kayıttır, ancak günlük faturalar toplu halde kaydedilebilir. 5. e-Defter uygulamasında da toplu kayıt yapılabilir mi?Evet, ancak e-Defter mevzuatında öngörülen kurallara uyulmalıdır. 6. Fatura kayıtlarında hangi bilgiler yer almalıdır?Faturanın tarihi, numarası, türü, mal veya hizmet bilgisi ve tutarı. 7. Yevmiye defterine kayıtların amacı nedir?Mükellefin mali durumunu şeffaf ve denetlenebilir şekilde göstermek. 8. Günlük 100 fatura kesen bir işletme nasıl kayıt tutmalıdır?Aşağıdaki özelgede belirtilen koşullara uymak şartıyla her faturanın bilgisi belirtilmek kaydıyla günlük tek yevmiye maddesi açabilir. 9. Tek yevmiye maddesiyle kayıt denetimde sorun yaratır mı?Hayır, faturaların detay bilgileri yer aldığı sürece sorun teşkil etmez. 10. Usulsüz kayıt tutmanın yaptırımı nedir?Vergi ziyaı ve usulsüzlük cezası uygulanabilir, ayrıca kayıtlar geçersiz sayılabilir. Elbette! Hazırladığım blog yazısının özet tablo formatında önemli noktalarını aşağıya ekledim. Bu tabloyu WordPress yazısının içinde de kullanabilirsiniz: Faturaların Yevmiye Kayıtlarına İlişkin Özet Tablo Konu BaşlığıAçıklamaYasal DayanakVergi Usul Kanunu (VUK) 171, 175, 183, 219, 230. maddeler; Türk Ticaret Kanunu (TTK) 64. maddeYevmiye Defteri Tanımıİşlemlerin tarih sırasıyla ve düzenli şekilde kaydedildiği temel defterKayıt Süresi (VUK 219)Faturalar en geç 10 gün içinde kaydedilmeli; muhasebe fişi veya primanota ile tutuluyorsa 45 gün içinde deftere aktarılmalıFaturada Bulunması Gereken Asgari Bilgiler (VUK 230)Düzenlenme tarihi, seri-sıra numarası, satıcı ve alıcı bilgileri, mal/hizmet türü, miktarı, fiyatı, tutarıHer Fatura İçin Ayrı KayıtEsas olan her faturanın ayrı ayrı yevmiye maddesine kaydedilmesidirToplu Kayıt İmkanıGünlük çok sayıda faturanın toplamı tek bir yevmiye maddesinde kaydedilebilirToplu Kayıt Şartları– Muhasebenin düzen ve açıklığı bozulmamalı – Her faturanın türü, tarihi ve numarası belirtilmeli – Hesaplar altında ayrı ayrı görünmelie-Defter UygulamasıToplu kayıt yapılabilir, ancak e-Defter mevzuatında belirtilen kurallara uyulmalıdırAmaçVergi denetiminde şeffaflık, kayıt düzeni ve izlenebilirlik sağlamakUyulmaması DurumuVergi ziyaı ve usulsüzlük cezası riski doğabilir ÖRNEK ÖZELGE T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı Gelir Kanunları Usul Grup Müdürlüğü    Sayı:27575268-105[219-2020-795]-14501020.04.2021Konu:Birden fazla faturanın aynı yevmiye maddesine kaydedilip kaydedilemeyeceği  İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, perakende ayakkabı satışı faaliyetinde bulunduğunuz ve bilanço esasına göre defter tuttuğunuz, internet üzerinden yaptığınız kampanya sonucu günlük ayakkabı satışlarınızın ve buna bağlı olarak düzenlediğiniz fatura sayısının 80-100 civarında olduğu belirtilerek, günlük olarak düzenlediğiniz 80-100 adet faturanın toplamlarını alarak tek bir yevmiye maddesine kaydedilmesinin mümkün olup olmadığı hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun; – 171 inci maddesinde, “Mükellefler bu kanuna göre tutacakları defterleri vergi uygulaması bakımından aşağıdaki maksatları sağlayacak şekilde tutarlar: 1. Mükellefin vergi ile ilgili servet, sermaye ve hesap durumunu tespit etmek; 2. Vergi ile ilgili faaliyet ve hesap neticelerini tespit etmek; 3. Vergi ile ilgili muameleleri belli etmek; 4. Mükellefin vergi karşısındaki durumunu hesap üzerinden kontrol etmek ve incelemek; 5. Mükellefin hesap ve kayıtlarının yardımıyla üçüncü şahısların vergi karşısındaki durumlarını (emanet mahiyetindeki değerler dahil) kontrol etmek ve incelemek.”, – 175 inci maddesinde, “Mükellefler bu kısımda yazılı maksat ve esaslara uymak şartıyla, defterlerini ve muhasebelerini işlerinin bünyesine uygun olarak diledikleri usulu ve tarzda tanzim etmekte serbesttirler. Ancak, Maliye ve Gümrük Bakanlığı; muhasebe standartları, tek düzen hesap planı ve mali tabloların çıkarılmasına ilişkin usul ve esasları tespit etmeye, bunları mükellef, şirket ve işletme türleri itibariyle uygulatmaya ve buna ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.          Ticaret Kanununun ticari defterler hakkındaki hükümleri mahfuzdur. …“, – 183 üncü maddesinde, “Yevmiye defteri, kayda geçirilmesi icap eden muamelelerin tarih sırasıyla ve madde halinde tertipli olarak yazıldığı defterdir.”, – 219 uncu maddesinde, “Muameleler defterlere zamanında kaydedilir. Şöyle ki: a) Muamelelerin işin hacmine ve icabına uygun olarak muhasebenin intizam ve vuzuhunu bozmayacak bir zaman zarfında kaydedilmesi şarttır. Bu gibi kayıtların on günden fazla geciktirilmesi caiz değildir. b) Kayıtlarını devamlı olarak muhasebe fişleri, primanota ve bordro gibi yetkili amirlerin imza ve parafını taşıyan mazbut vesikalara dayanarak yürüten müesseselerde, muamelelerin bunlara işlenmesi, deftere işlenmesi hükmündedir. Ancak bu kayıtlar, muamelelerin esas defterlere 45 günden daha geç intikal ettirilmesine cevaz vermez. …”, – 230. maddesinde, “Faturada en az aşağıdaki bilgiler bulunur: 1. Faturanın düzenlenme tarihi, seri ve sıra numarası; 2. Faturayı düzenleyenin adı, varsa ticaret unvanı, iş adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası; 3. Müşterinin adı, ticaret unvanı, adresi, varsa vergi dairesi ve hesap numarası; 4. Malın veya işin nevi, miktarı, fiyatı ve tutarı; …” hükümleri yer almaktadır. Ayrıca, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 64 üncü maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden hazırlanarak 19/12/2012 tarihli ve 28502 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Ticari Defterlere İlişkin Tebliğin 6 ncı maddesinde, “(1) Yevmiye defteri, kayda geçirilmesi gereken işlemlerin ilgili belge veya ispata dayanan evraktan çıkarılarak tarih sırasıyla ve ‘madde’ halinde düzenli olarak yazıldığı defterdir. (2) Yevmiye maddelerinin en az aşağıdaki bilgileri içermesi şarttır: a) Madde sıra numarası, b) Tarih, c) Borçlu hesap, ç) Alacaklı hesap, d) Tutar, e) Her kaydın dayandığı belgelerin türü ile varsa tarihleri ve sayıları. …” açıklaması yer almaktadır. Bu bağlamda, Vergi Usul Kanununda, bu Kanuna göre tutulan defterlerin kayıt şekilleri konusunda herhangi bir hüküm yer almamakla birlikte, kayıtlarda bulunması gereken asgari bilgi, kayıt zamanı ve maksat konusunda düzenlemeler yer almaktadır. Buna göre, her bir satış faturasını muhasebenin düzen ve açıklığını kaybetmeyecek bir şekilde, asgari bahse konu Tebliğde öngörülen içerikte, ayrı bir yevmiye maddesi olarak yevmiye defterine kaydetmeniz esas olmakla birlikte, her bir faturanın ait olduğu hesabın altında ayrı ayrı gözükecek şekilde belgenin türü, tarihi ve numarasına yer verilmesi kaydıyla, günlük olarak düzenlediğiniz satış faturalarının, e-Defter uygulaması saklı kalmak üzere, bir yevmiye maddesinde kaydedilmesi mümkün bulunmaktadır. Diğer yandan, işin hacmine ve icabına uygun olarak muhasebenin düzen ve açıklığını kaybetmeyecek şekilde her bir faturanın düzenlenme tarihinden itibaren Kanunun 219 uncu maddesinde yer alan kayıt süreleri dikkate alınarak kayıtlara intikal ettirilmesi gerektiği tabiidir. Bilgi edinilmesini rica ederim. (*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. (**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır. DİĞER KONULARLA İLGİLİ ÖNERİLEN İÇERİKLER Hekimlik Faaliyetinde Kullanılan Muayenehanenin Satın Alınması ve Envantere Kaydedilmesi Üniversite Eğitim Ücretlerinde Kredi Kartı Taksitleri ve Banka Komisyonlarının Vergisel Durumu Elektrikli Scooter Amortismana mı Tabi Tutulacak Yoksa Direkt Gider mi Yazılacak? Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.