Giriş Türkiye’de enerji yatırımlarında özellikle güneş enerjisi santralleri son yıllarda büyük bir ivme kazanmıştır. Bu yatırımlar sırasında en çok merak edilen konulardan biri, güneş enerjisi panelleri kurulan arazinin amortismana tabi tutulup tutulamayacağı ve uygulanacak amortisman oranlarıdır. Konu, Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümleri ve Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan amortisman listeleri çerçevesinde değerlendirilmektedir. Arazi ve Amortisman İlişkisi VUK’un 314. maddesine göre boş arazi ve arsalar amortismana tabi değildir. Ancak üzerinde ekonomik bir değer yaratan tesis bulunması durumunda, söz konusu tesis için amortisman ayrılması mümkündür. Bu noktada önemli ayrım; Boş arazinin kendi başına amortismana tabi olmaması, Ancak araziye entegre edilen tesislerin (örneğin güneş enerji santrali) maliyet bedeli üzerinden amortismana tabi tutulabilmesidir. Maliyet Bedeline Dahil Unsurlar VUK’un 262 ve 270. maddeleri gereğince, bir iktisadi kıymetin maliyet bedeline; Satın alma bedeli, Gümrük vergileri, nakliye ve montaj giderleri, Arazi tesviyesi, noter, mahkeme, tellaliye ve vergi giderleridahil edilebilir. Bu nedenle, güneş enerjisi tesisinin üzerine kurulduğu arsa maliyeti de tesisin maliyetine eklenmelidir. Amortisman Oranı ve Süresi VUK’un 315. maddesi Maliye Bakanlığı’na, amortismana tabi iktisadi kıymetler için faydalı ömür ve amortisman oranı belirleme yetkisi vermektedir. 333 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği eki amortisman listesinde, “45.1.9. Güneş Enerjisi Santrali” için belirlenen faydalı ömür 10 yıl, amortisman oranı ise %10’dur. Amortisman süresi, iktisadi kıymetin aktife girdiği yıl başlar ve fiilen kullanılmaya hazır hale gelmesi gerekir. Muhasebe ve Vergisel Sonuçlar Güneş enerjisi santrali yatırımı maliyet bedeli üzerinden aktifleştirilir. Arazi maliyeti de toplam maliyetin bir parçası olarak dikkate alınır. Yıllık olarak %10 oranında amortisman ayrılarak gider yazılır. Amortisman süresi boyunca ayrılmayan amortismanlar sonradan telafi edilemez. Sonuç Güneş enerjisi panelleri kurulan arazi kendi başına amortismana tabi değildir. Ancak arazi üzerine kurulan güneş enerjisi santrali tesis olarak maliyet bedeli üzerinden aktifleştirilir ve 10 yıl faydalı ömür, %10 amortisman oranı dikkate alınarak amortismana tabi tutulur. Bu durum, yatırımın vergisel planlamasında ve maliyetlerin doğru yansıtılmasında kritik öneme sahiptir. Soru & Cevap Tablosu SoruCevap1. Boş arazi amortismana tabi midir?Hayır, boş arazi ve arsalar amortismana tabi değildir.2. Güneş enerjisi santrali amortismana tabi midir?Evet, tesis maliyet bedeli üzerinden amortismana tabi tutulur.3. Arazi maliyeti amortisman hesabına dahil edilir mi?Evet, arazi üzerine kurulu tesisin maliyetine dahil edilmelidir.4. Amortisman oranı nedir?%10’dur.5. Faydalı ömür kaç yıldır?10 yıldır.6. Amortisman hangi yıldan itibaren başlar?Tesis aktife girip kullanılmaya hazır hale geldiği yıldan itibaren.7. Vergi Matrahının Tespitinde Amortisman ayrılmayan yıllar sonradan telafi edilebilir mi?Hayır, süre uzatılamaz, ayrılmayan yıllar kaybedilir.8. Hangi tebliğde oran belirtilmiştir?333 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği eki amortisman listesinde.9. Amortisman gideri vergi avantajı sağlar mı?Evet, gider olarak kaydedildiği için vergi matrahını düşürür.10. Enerji yatırımlarında amortisman neden önemlidir?Yatırım maliyetlerinin zamana yayılması, vergi yükünün azaltılması ve mali tabloların doğru yansıtılması açısından önemlidir. ÖRNEK ÖZELGE T.C. HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI Diyarbakır Vergi Dairesi Başkanlığı Gelir Kanunları Grup Müdürlüğü    Sayı:36486581-105-1596201.04.2021Konu:Güneş enerji panelleri kurulan arazinin amortismana tabi tutulup tutulmayacağı ve amortisman oranı hk.  İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden, üzerinde güneş enerji panelleri yer alan, firmanıza ait arsa ve arazilerin amortismana tabi olup olmadığı, tabi olması halinde amortisman oranı hususunda Başkanlığımız görüşünün talep edildiği anlaşılmaktadır. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun; – 262 nci maddesinde, “Maliyet bedeli, iktisadi bir kıymetin iktisap edilmesi veyahut değerinin artırılması münasebetiyle yapılan ödemelerle bunlara müteferri bilumum giderlerin toplamını ifade eder.“, – 269 uncu maddesinde, “İktisadi işletmelere dahil bilumum gayrimenkuller maliyet bedelleri ile değerlenir. Bu kanuna göre, aşağıdaki yazılı kıymetler gayrimenkuller gibi değerlenir: 1. Gayrimenkullerin mütemmim cüzüleri ve teferruatı; 2. Tesisat ve makinalar; 3. Gemiler ve diğer taşıtlar; 4. Gayrimaddi haklar.“, – 270 inci maddesinde, “Gayrimenkullerde, maliyet bedeline, satınalma bedelinden başka, aşağıda yazılı giderler girer: 1. Makina ve tesisatta gümrük vergileri, nakliye ve montaj giderleri; 2. Mevcut bir binanın satın alınarak yıkılmasından ve arsasının tesviyesinden mütevellit giderler. Noter, mahkeme, kıymet takdiri, komisyon ve tellaliye giderleri ile Emlak Alım ve Özel Tüketim Vergilerini maliyet bedelini ithal etmekte veya genel giderler arasında göstermekte mükellefler serbesttirler.“, – 313 üncü maddesinin birinci fıkrasında, “İşletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunan gayrimenkullerle 269 uncu madde gereğince gayrimenkul gibi değerlenen iktisadi kıymetlerin, alet, edevat, mefruşat, demirbaş ve sinema filmlerinin birinci kısımdaki esaslara göre tespit edilen değerinin, bu Kanun hükümlerine göre yok edilmesi amortisman mevzuunu teşkil eder.“, – 314 üncü maddesinde, “Boş arazi ve boş arsalar amortismana tabi değildir. Ancak: 1. Tarım işletmelerinde vücuda getirilen meyvalık, dutluk, fındıklık, zeytinlik ve güllüklerle incir bahçeleri ve bağlar gibi tarım tesisleri; 2. İşletmede inşa edilmiş olan her nevi yollar ve harklar; Amortismana tabi tutulur.“, – 315 inci maddesinde, “Mükellefler amortismana tâbi iktisadî kıymetlerini Maliye Bakanlığının tespit ve ilân edeceği oranlar üzerinden itfa ederler. İlân edilecek oranların tespitinde iktisadî kıymetlerin faydalı ömürleri dikkate alınır.“, – 320 nci maddesinde, “Amortisman süresi, kıymetlerin aktife girdiği yıldan başlar. Bu sürenin yıl olarak hesaplanması için (1) rakamı mükellefçe uygulanan nispete bölünür. Faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olanların bu amaçla kullandıkları binek otomobilleri hariç olmak üzere, işletmelere ait binek otomobillerinin aktife girdiği hesap dönemi için ay kesri tam ay sayılmak suretiyle kalan ay süresi kadar amortisman ayrılır. Amortisman ayrılmayan süreye isabet eden bakiye değer, itfa süresinin son yılında tamamen yok edilir. Her yılın amortismanı ancak o yıla ait değerlemede nazara alınabilir. Amortismanın her hangi bir yıl yapılmamasından veya ilk uygulanan nispetten düşük bir hadle yapılmasından dolayı amortisman süresi uzatılamaz.“ hükümlerine yer verilmiştir. Mezkûr Kanunun 315 inci maddesinin verdiği yetkiye istinaden amortismana tabi iktisadi kıymetler için uygulanacak “Faydalı Ömür ve Amortisman Oranları” Bakanlığımızca tespit edilerek; 339, 365, 389, 399, 406, 418, 439, 458 ve 506 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri ile değişik 333 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği eki liste (Amortisman Listesi) ile açıklanmıştır. Buna göre, işletmede bir yıldan fazla kullanılan, yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunan ve envantere dahil bulunan iktisadi kıymetler için amortisman ayrılması mümkün bulunmakta olup, amortisman ayrılmasına iktisadi kıymetlerin aktife girdikleri hesap döneminden itibaren başlanması icap etmektedir. Aktife girme kavramı ise, iktisadi kıymetin iktisap edilerek defter kayıtlarına geçirilmesini, değerleme gününde envantere dâhil olmasını ve kullanılmaya hazır halde bulundurulmasını ifade etmekte olup, iktisadi kıymetin işletmede fiilen kullanılmaya başlanması gerekli bulunmaktadır. Bu itibarla, aktifinize kayıtlı arazi üzerine kurulan güneş enerjisi üretim tesisinin, maliyet bedeli üzerinden aktifleştirilmesi, bu kapsamda maliyet bedeline tesisin üzerine kurulduğu arazi maliyetinin de dahil edilmesi ve bahse konu Amortisman Listesinin “45.1.9. Güneş enerjisi santrali” ayrımı kapsamında 10 yıl faydalı ömür ve %10 amortisman oranı dikkate alınarak amortismana tabi tutulması gerekmektedir. Bilgi edinilmesini rica ederim. (*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. (**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır. DİĞER KONULARLA İLGİLİ ÖNERİLEN İÇERİKLER Yabancı Uyruklu Kişilere Türkiye’de Verilen Obezite Cerrahisi Hizmetlerinde KDV ve Stopaj… Serbest Meslek Erbabının İkinci Araç Giderleri ve Amortismanı Dövizli Avanslar İçin Kur Farkı Hesaplanacak mı? Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.