Seyahat acenteleri, bilet satış platformları ve turizm işletmeleri tarafından düzenlenen elektronik biletler, yolcu taşıma biletleri veya nihai tüketiciye düzenlenen faturalarla ilgili en sık sorulan konulardan biri, T.C. Kimlik Numarası (TCKN) ve adres bilgilerinin bu belgelerde yer almasının zorunlu olup olmadığıdır. Gerek alışverişlerin online gerçekleşmesi gerek müşterilerin kişisel bilgilerini paylaşmak istememesi nedeniyle konu uygulamada önemlidir. Vergi Usul Kanunu ve ilgili tebliğler birlikte değerlendirildiğinde, nihai tüketiciye düzenlenen fatura ve yurt içi/yurt dışı yolcu biletlerinde TCKN ve adres bilgilerinin yazılması zorunlu değildir. Nihai Tüketiciye Düzenlenen Faturalarda TCKN ve Adres Bilgisi Zorunlu mu? Vergi Usul Kanunu’nun 157 ve 233. maddeleri ile ilgili tebliğlere göre, nihai tüketiciye düzenlenen faturalarda yalnızca müşterinin adı-soyadı yer alması yeterlidir. TCKN, adres, vergi dairesi gibi bilgiler bulunmasa da fatura geçerliliğini korur; diğer zorunlu unsurların yer alması yeterlidir. Yolcu Taşıma Bileti, E-Bilet ve IATA Kuralları Açısından Durum Havayolu, otobüs, feribot, tren gibi ulaşım hizmetlerine ilişkin biletler; 462 Sıra No.lu Tebliğ gereği fatura yerine geçen belge niteliğindedir. Bu biletlerde zorunlu bilgiler açıkça belirtilmiştir; TCKN ve adres bu zorunlu bilgiler arasında değildir. Dolayısıyla yolcu bilgilerinde yalnızca ad-soyadın yer alması yeterlidir. TCKN Bilgisi Neden Zorunlu Değildir? Vergi kimlik numarası olarak TCKN’nin kullanılması zorunlu olmakla birlikte, bu zorunluluk nihai tüketicilerin kimlik numarasının her faturada yazılması gerektiği anlamına gelmemektedir. Düzenleyen işletme kendi kimlik ve vergi bilgilerini faturada göstermek zorundadır; ancak nihai tüketici bu anlamda istisnadır. Sonuç Nihai tüketici için düzenlenen faturada TCKN ve adres zorunlu değildir. Yolcu taşıma biletleri fatura yerine geçen belge olduğundan ilave bilgi aranmaz. Müşteri talep etmezse TCKN ve adres bilgisi alınmak zorunda değildir. Faturanın geçerli olması için adı-soyadı ve diğer temel fatura unsurları yeterlidir. Özelgedeki Somut Olayla İlgili 10 Soru — 10 Cevap Tablosu SoruCevapNihai tüketiciye düzenlenen faturada TCKN zorunlu mu?Hayır, zorunlu değildir.Adres bilgisi olmadan fatura geçerli midir?Evet, diğer unsurlar varsa geçerlidir.Yolcu taşıma biletleri fatura yerine geçer mi?Evet, tebliğe göre geçer.E-bilette TCKN bulunmak zorunda mı?Hayır, zorunlu değildir.Bilette hangi bilgiler zorunludur?Ad-soyad, hizmet bedeli, belge numarası, tarih vb.TCKN istenirse belgeye eklenebilir mi?Evet, talebe bağlı olarak eklenebilir.Seyahat acentesi faturası için müşteri vergi bilgisi şart mı?Nihai tüketici için şart değildir.İnternetten bilet satışında kimlik alınması gerekir mi?Hayır, zorunlu bir şart yoktur.Faturada yalnızca isim olması yeterli olur mu?Evet, nihai tüketicide yeterlidir.TCKN olmadan kesilen fatura ceza doğurur mu?Hayır, nihai tüketici işlemlerinde yasal değildir. ÖRNEK ÖZELGE T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞIİSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞIMükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü   Sayı:11395140-105[VUK1-20175]-45232213.11.2017Konu:Nihai tüketiciye yapılan satışlara ilişkin bileti ve yolcu taşıma faturada T.C. Kimlik Numarası bulunup bulunmayacağı İlgi : 08/08/2016 tarih ve 518652 evrak kayıt numaralı özelge talep formunuz.   İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda; seyahat acentesi faaliyeti (hava yolu, deniz yolu, kara yolu ulaşımı bilet rezervasyon işlemleri ile bilet satışı, seyahat, tur, ulaşım ve konaklama hizmetlerinin toptan ve perakende satışı vb) işi ile iştigal ettiğiniz, ayrıca çeşitli eğlence merkezlerinin biletlerinin çağrı merkezi ve internet ortamında sanal POS ile satışını yaptığınız ancak müşterilerinizin T.C. Kimlik Numarası (TCKN) ve adres bilgilerini vermekten kaçındığı belirtilerek nihai tüketicilere yapmış olduğunuz satışlara ilişkin düzenlenecek faturalarda TCKN ve adres bilgilerine yer verilmeyip sadece nihai tüketicinin adı-soyadı ve satışı yapılan ürüne ait detaylı bilgilerin bulunmasının yeterli olup olmayacağı hususlarında Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun; – 230 uncu maddesinde, “Faturada en az aşağıdaki bilgiler bulunur: 1. Faturanın düzenlenme tarihi, seri ve sıra numarası; 2. Faturayı düzenleyenin adı, varsa ticaret unvanı, iş adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası; 3. Müşterinin adı, ticaret unvanı, adresi, varsa vergi dairesi ve hesap numarası; 4. Malın veya işin nevi, miktarı, fiyatı ve tutarı; 5. Satılan malların teslim tarihi ve irsaliye numarası…”, – 231 inci maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendinde, “Bu Kanunun 232 nci maddesinin birinci fıkrasına göre fatura düzenlemek zorunda olanlar, müşterinin adı ve soyadı ile bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarasının doğruluğundan sorumludur. (Ancak bu sorumluluk, aynı maddenin 2 nci fıkrasının uygulandığı halleri kapsamaz.) Fatura düzenleyenin istemesi halinde müşteri kimliğini ve vergi dairesi hesap numarasını gösterir belgeyi ibraz etmek zorundadır.” – 232 nci maddesinde, “Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçiler: 1. Birinci ve ikinci sınıf tüccarlara; 2. Serbest meslek erbabına; 3. Kazançları basit usulde tesbit olunan tüccarlara;        4. Defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilere; 5. Vergiden muaf esnafa. Sattıkları emtia veya yaptıkları işler için fatura vermek ve bunlar da fatura istemek ve almak mecburiyetindedirler. Yukarıdakiler dışında kalanların, birinci ve ikinci sınıf tüccarlar ile kazancı basit usulde tespit edilenlerden ve defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerden satın aldıkları emtia veya onlara yaptırdıkları iş bedelinin 50.000.000 lirayı (1.1.2017’den itibaren 900,-TL) geçmesi veya bedeli 50.000.000 liradan (1.1.2017’den itibaren 900,-TL) az olsa dahi istemeleri halinde emtiayı satanın veya işi yapanın fatura vermesi mecburidir.“, – 233 üncü maddesinde, “Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerin fatura vermek mecburiyetinde olmadıkları satışları ve yaptıkları işlerin bedelleri aşağıdaki vesikalardan herhangi biri ile tevsik olunur. 1. Perakende satış fişleri; 2. Makineli kasaların kayıt ruloları; 3. Giriş ve yolcu taşıma biletleri. Perakende satış fişi; makineli kasaların kayıt ruloları ve biletlerde, işletme veya mükellefin adı, düzenlenme tarihi ve alınan paranın miktarı gösterilir. Perakende satış fişi ile giriş ve yolcu taşıma biletleri seri ve sıra numarası dahilinde teselsül ettirilir. Bu fiş ve biletler kopyalı iki nüsha olarak tanzim edilir ve bir nüshası müşteriye verilir. Makineli kasa kullanıp da müşteriye fiş (makineli kasanın önceki fıkrada belirtilen malumatı ihtiva eden fişi) verilmemesi halinde, perakende satış fişi tanzimi ve müşteriye verilmesi mecburidir.” hükümleri yer almaktadır. Ayrıca, 157 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğine göre, münhasıran nihai tüketiciye yapılan satışlar için düzenlenecek faturalarda; müşterinin adı, ticaret unvanı, adresi, varsa vergi dairesi ve hesap numarası ve malın veya işin nevi, miktarı, fiyatı ve tutarıyla ilgili olarak sadece müşterinin adı ve soyadının bulunması, satılan malların ayrı ayrı miktar, cins ve nevi itibarıyla ayrıntılı olarak yazılmasının güçlük arz ettiği durumlarda gruplandırılmak suretiyle belirtilmesi veya satılan malların ayrı gruplar itibarıyla tutarlarının yazılması halinde diğer bilgilerin noksansız yer alması ve yazılı fatura nizamına uyulması şartıyla faturanın geçerliliği için yeterli sayılmaktadır. Bunun yanı sıra, gerek yurt dışı gerekse de yurt içi uçuşlara ilişkin IATA kuralları çerçevesinde satış işlemlerine ait kayıtların dayanağı olarak tanzim edilen yolcu taşıma biletlerine ilişkin esaslar 462 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde düzenlenmiş olup, söz konusu Tebliğin; – 8 inci maddesinde, “e-Bilet düzenleme izni alan hava yolu firmalarının düzenleyecekleri e-Biletlerde, en az aşağıda yer alan bilgilerin bulunması zorunludur. 1. Hava yolu firmasının unvanı, 2. Yolcunun adı-soyadı, 3. Belge numarası, 4. Düzenlenme tarihi, 5. Yapılan hizmetin nevi ve tutarı, 6. Ödeme türü (Nakit/Kredi kartı/Banka kartı/Havale/Promosyon ve benzeri) Mükellefler bilet üzerinde zorunlu bilgilere ilave olarak ihtiyaçları doğrultusunda farklı bilgilere de yer verebileceklerdir.”, – 9 uncu maddesinin 2 no.lu bölümünde, “e-Biletin Türkiye’de mükellefiyeti bulunan acenteler tarafından düzenlenmesi durumunda söz konusu acenteler, e-Bilet üzerinde yolcu bilgilerine ilave olarak kendilerine ait mükellefiyet bilgilerine ya da IATA nezdinde kendileri için oluşturulmuş bilgilere yer vererek yolcuya e-Bilet muhteviyatını da içeren bir fatura düzenleyeceklerdir. Bu fatura üzerinde yolcu bilgilerine ilaveten yolcu tarafından talep edilmesi halinde hesabına yolculuk yapılan mükellef bilgilerine de yer verilecektir.” – 13 üncü maddesinin (h) ayrımında ise, “h) Bu Tebliğin 8 inci maddesindeki şartları taşıyan biletler tutarına bakılmaksızın fatura yerine geçen belge olarak kabul edilecektir.“ açıklamaları yer almaktadır.      Diğer taraftan, 3 Seri No.lu Vergi Kimlik Numarası Genel Tebliğinin (1.1) bölümünde, “Bugüne kadar vergi kimlik numarası almış olan Türkiye Cumhuriyeti tabiyetinde bulunan gerçek kişilerin vergi kimlik numaraları ile Türkiye Cumhuriyeti kimlik numaralarının eşleştirilmesi sonucunda, vergi dairesi kayıtlarında Türkiye Cumhuriyeti tabiyetinde bulunan gerçek kişilerin vergi kimlik numaraları on bir haneli rakamdan oluşan Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasına dönüştürülmüş olup, 1/7/2006 tarihinden itibaren vergi dairelerince fiilen Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası kullanılmaya başlanılmıştır. Türkiye Cumhuriyeti tabiyetinde bulunan gerçek kişiler için vergi kimlik numarası olarak Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının kullanılmaya başlanıldığı tarihten itibaren belgelerde vergi kimlik numarası satırına on bir haneli Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası yazılacaktır.” açıklamaları yapılmıştır. Buna göre, 213 sayılı Kanun uygulamasında yolcu taşıma biletlerinde ve nihai tüketiciler adına düzenlenen faturalarda, müşterinin VKN/TCKN ile adres bilgilerine yer verme zorunluluğu bulunmamaktadır. Benzer şekilde, IATA kuralları çerçevesinde düzenlenecek elektronik yolcu biletlerinde de 462 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde yapılan düzenlemelerin sonucu olarak, yolcunun TCKN ve adres bilgilerinin yazılması mecburi değildir. Bilgi edinilmesini rica ederim. (*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. (**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır. ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER Fiyat farkı faturalarının giderleştirilmesi Serbest Meslek Makbuzu ve Belge Düzeni: Kimler, Nasıl Düzenlemeli? Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.