Transit ticaret kapsamında satın alınan ve millileşmemiş malların hangi dönemin stoklarında gösterileceği, hem muhasebe kayıtlarını hem de dönem kâr/zararını doğrudan etkileyen önemli bir vergisel konudur. İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından verilen 15.09.2015 tarihli özelge, özellikle antrepoda bulunan ve henüz millileşmemiş malların stoklara hangi yılda dahil edilmesi gerektiğini net bir şekilde açıklamaktadır. Bu yazıda, özelgede yer alan olay akışı esas alınarak konu teknik bir dille ele alınmaktadır. 1. Transit Ticaret ve Millileşmemiş Mal Kavramı Transit ticaret; Türkiye’ye getirilen ancak millileştirilmeyen, antrepoda bekleyen veya doğrudan diğer ülkelere satışı yapılan mallarla ilgili bir ticaret türüdür. Bu faaliyet sırasında mallar Türkiye gümrük hattından geçmediği için ithal işlemine konu edilmez, ancak yine de muhasebe ve stok kayıtları açısından dikkate alınmaları gerekir. Özelgede değerlendirilen olayda: Malların yurt dışı faturası 13.12.2013 tarihinde düzenlenmiş, Mallar 26.12.2013 tarihinde antrepoda bulunmakta, Malların devri ise 14.01.2014 tarihinde gerçekleşmiştir. Buradaki kritik soru şudur:Bu mallar 2013 yılının mı, yoksa 2014 yılının mı stoklarında gösterilecektir? 2. Vergi Usul Kanunu Açısından Fatura Tarihinin Önemi Vergi Usul Kanunu’nun; 229. maddesi faturayı “satılan emtia veya yapılan iş karşılığında borcun doğduğunu gösteren ticari belge” olarak tanımlar. 231/5. madde faturanın malın tesliminden itibaren en geç 7 gün içinde düzenlenmesi gerektiğini belirtir. 232. madde ise işletmeler arası satışlarda fatura düzenlemenin zorunlu olduğunu ifade eder. Bu hükümler çerçevesinde: Faturanın düzenlendiği tarih, vergisel anlamda malın işletmeye intikal ettiği tarihi ifade eder. Antrepoda bulunsa bile, malın mülkiyeti faturanın düzenlenmesi ile birlikte alıcıya geçmektedir. Bu nedenle fatura tarihi, stok kaydının yapıldığı yıl açısından belirleyici niteliktedir. 3. Özelgeye Göre Stoklara Alınma Yılı Özelgede yer alan açıklama son derece nettir: -Malların yurt dışındaki satıcı tarafından 13.12.2013 tarihinde fatura edilmesi,-Bu malların 2013 yılı stoklarına dahil edilmesi gerektiği anlamına gelmektedir. Devir işleminin 14.01.2014 tarihinde yapılmış olması, malların stoklara giriş yılını değiştirmez. Çünkü stok kaydının temel unsuru mülkiyetin fatura ile devredilmiş olmasıdır. Sonuç:-Mallar 2013 yılı stoklarında gösterilecektir. 4. Muhasebe ve Vergisel Sonuçlar Bu belirleme şu sonuçları doğurur: 2013 yılı mali tablolarında stok artışı oluşur. Mal bedeli 2013 yılı bilançosunda stok hesabına yazılır. -Satışın 2014 yılında yapılması stok çıkış yılını değiştirmez. Mal devri 2014 yılında gerçekleşse bile stok girişi 2013 yılına aittir. -Dönemsellik ilkesi korunmuş olur. Mülkiyet devrinin gerçekleştiği yıl ile satışın gerçekleştiği yıl farklı olabilir; burada önemli olan malın işletmeye intikal ettiği tarihtir. 5. Neden Fatura Tarihi Esastır? Vergi Usul Kanunu’na göre işletme varlıkları, hukuki sahipliğin geçtiği anda kayıtlara alınır.Transit ticaret özelinde: Mallar millileşmemiş olabilir, Antrepoda duruyor olabilir, Türkiye’ye fiilen hiç giriş yapmamış olabilir. Ancak faturanın düzenlenmesi ile birlikte mal alıcıya ait olduğundan stoklara kaydedilme yılı fatura tarihine göre belirlenir. Bu nedenle antrepo durumu veya devrin farklı yıl içinde gerçekleşmesi hukuki sonucu değiştirmez. Sonuç İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı’nın özelgesine göre transit ticaret kapsamında satın alınan millileşmemiş mallar: –Fatura tarihi hangi yıl içinde ise o yılın stoklarında gösterilir.-Malların devrinin veya satışının sonraki yılda gerçekleşmesi bu durumu değiştirmez.-Muhasebe kayıtlarında dönemsellik ve mülkiyet devri ilkesi esas alınır. Özelge, transit ticaret yapan işletmeler için stok değerleme döneminin tespitinde net bir yol göstermektedir. ÖRNEK ÖZELGE T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞIİZMİR VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞIMükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü   Sayı:67854564-1741-44615/09/2015Konu:Transit Ticaret Kapsamında Millileşmemiş Malın Hangi Yıl Stoklarında Gösterileceği              İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda; transit ticaret kapsamında 26/12/2013 tarihinde antrepoda bulunan ve yurt dışı faturasının düzenlenme tarihi 13/12/2013 olan millileşmemiş malın devrinin 14/01/2014 tarihinde gerçekleştiği belirtilerek bu malın hangi yıl stoklarında gösterileceği hususunda Başkanlığımız görüşü istenilmektedir.             213 sayılı Vergi Usul Kanununun 229’uncu maddesinde, fatura, “…satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır.” şeklinde tanımlanmış, 231’inci maddesinin 5’inci bendinde, faturanın malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenleneceği, bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturaların hiç düzenlenmemiş sayılacağı, 232’nci maddesinde ise, birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerin, birinci ve ikinci sınıf tüccarlara, serbest meslek erbabına, kazançları basit usulde tespit olunan tüccarlara, defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilere ve vergiden muaf esnafa sattıkları emtia veya yaptıkları işler için fatura vermek ve bunların da fatura istemek ve almak mecburiyetinde oldukları hükme bağlanmıştır.             Buna göre, satın aldığınız malların, 13/12/2013 tarihinde faturasının düzenlenmesi sebebiyle faturanın düzenlendiği tarihi kapsayan 2013 yılı stoklarınıza dahil edilmesi gerekmektedir.             Bilgi edinilmesini rica ederim. ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER 6486 Sayılı Kanun Kapsamında Hazinece Karşılanan SGK Prim Teşviki Nasıl Muhasebeleştirilir? Şirket Ortağına Ait Tescilli Markaların Kullanımında Belge Düzeni, Gelir Vergisi ve KDV Uygulaması Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.