Giriş Yapı denetim şirketleri, faaliyetleri sırasında inşaat alanlarının güvenliğini sağlamak amacıyla çeşitli malzemeler kullanmaktadır. Bu malzemeler arasında genellikle OSB levhalar, profil demirleri ve çevre kaplama sistemleri yer alır. Ancak bu tür malzemelerin muhasebeleştirilmesinde “amortisman mı ayrılmalı, yoksa doğrudan gider mi yazılmalı” sorusu sıkça gündeme gelir. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın (GİB) 28.02.2019 tarihli ve 27575268-105[313-2017-656]-E.69313 sayılı özelgesine göre, bu tür harcamaların muhasebe ve vergi mevzuatı açısından değerlendirilmesi açık bir çerçeveye bağlanmıştır. Vergi Usul Kanunu’nda Amortismanın Tanımı 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 313. maddesi, amortisman konusunu ayrıntılı biçimde düzenlemiştir. Buna göre, işletmede bir yıldan fazla kullanılan, yıpranmaya veya aşınmaya maruz kalan iktisadi kıymetlerin değerinin belirli oranlarda giderleştirilmesi amortisman uygulamasının konusudur. Ayrıca, 2025 yılında alınan ve değeri 9.900 TL’yi aşmayan demirbaş, alet, edevat ve mefruşat doğrudan gider olarak yazılabilir. Ancak bu tutarın üstündeki harcamalar, amortismana tabi tutulmalıdır. Amortisman Uygulamasının Şartları Bir varlığın amortismana tabi tutulabilmesi için: İşletme aktifine kayıtlı olması, Kullanıma hazır durumda bulunması, İşletmede bir yıldan uzun süreyle kullanılması, Aşınma, yıpranma veya değer düşüklüğüne maruz kalması gerekir. Bu koşullar sağlanıyorsa, ilgili kıymet için Vergi Usul Kanunu’nun 315. maddesi uyarınca Maliye Bakanlığı’nca belirlenen amortisman oranları esas alınır. OSB ve Profil Malzemelerinin Değerlendirilmesi Yapı denetim firmalarının inşaat çevresini güvenlik amacıyla OSB levhalar ve metal profillerle çevirmesi, sabit nitelikli bir tesis düzenlemesi olarak kabul edilir. GİB’in değerlendirmesine göre bu tür malzemeler: İşletmede uzun süre kullanılmakta, Değerini zamanla kaybetmekte, Yenileme veya bakım gerektirmektedir. Bu nedenle söz konusu harcamalar amortismana tabi iktisadi kıymet olarak değerlendirilmelidir. Faydalı Ömür ve Amortisman Oranı 333 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ekindeki amortisman listesi uyarınca, “tesis ve arazi düzenlemeleri” başlığı altında yer alan; çitler, ihata duvarları, sınır direkleri, güvenlik amaçlı çevre düzenlemeleri, 15 yıl faydalı ömür ve %6,66 amortisman oranı ile amortismana tabidir. Dolayısıyla, yapı denetim hizmetinde güvenlik amacıyla kullanılan OSB levha ve profillerin, bu kapsamda 15 yıl üzerinden amortismana tabi tutulması gerekir. Doğrudan Gider Yazılabilecek Durumlar Eğer kullanılan malzemenin değeri VUK 313. madde uyarınca belirlenen sınırın altında ise (örneğin küçük ölçekli geçici düzenlemelerde), bu harcamalar doğrudan gider olarak kaydedilebilir. Ancak özelgede belirtilen durumda malzemenin değeri ve kullanım süresi göz önüne alındığında amortisman uygulanması gerekmektedir. Uygulamada Örnek Bir yapı denetim firması, üç yıllık denetim süresi boyunca aynı OSB ve profil sistemini kullanmakta, proje sonunda ise bu malzemeleri başka bir inşaatta değerlendirmemektedir.Bu durumda söz konusu güvenlik çevrelemesi, sabit nitelikte bir tesis düzenlemesi olarak kabul edilir ve amortisman yoluyla itfa edilir. Sonuç Güvenlik amacıyla inşaatın çevresini OSB levha ve profil malzemelerle çevreleyen yapı denetim firmaları, bu malzemeler için doğrudan gider yazamaz, amortisman ayırmak zorundadır.Amortisman oranı %6,66, faydalı ömür süresi ise 15 yıldır. Sıkça Sorulan Sorular (SSS) SoruCevapYapı denetim firması inşaat çevresini çevirdiğinde gider mi, amortisman mı olur?Bu tür harcamalar amortismana tabi tutulur, doğrudan gider yazılamaz.OSB levha ve profil amortismana tabi midir?Evet, 15 yıl faydalı ömür ve %6,66 oranla amortisman uygulanır.Hangi koşullarda doğrudan gider yazılabilir?Değeri VUK 313’teki sınırın (9.900 TL) altında olan malzemelerde doğrudan gider yazılabilir.Amortisman oranı nasıl belirlenir?Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan amortisman listesine göre belirlenir.Güvenlik amaçlı çevre düzenlemesi iktisadi kıymet sayılır mı?Evet, sabit tesis niteliğinde olduğundan amortismana tabidir.Amortisman oranı yıllık mı uygulanır?Evet, her yıl ilgili oran üzerinden ayrılır.Evet, amortisman oranı genel listeye göre belirlenir.Malzeme kısmen tahrip olursa gider yazılır mı?Sadece yenilenen kısım gider olarak yazılabilir.GİB’in özelgeye göre son hükmü nedir?Güvenlik amaçlı çevreleme malzemeleri amortismana tabi iktisadi kıymet sayılır. ÖRNEK ÖZELGE T.C.  GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı (Gelir Kanunları Usul Grup Müdürlüğü)    Sayı:27575268-105[313-2017-656]-E.6931328.02.2019Konu:Yapı denetim hizmeti kapsamında güvenlik amacıyla inşaatın çevrilmesinde kullanılan malzemeler için amortisman mı ayrılacağı yoksa doğrudan gider mi yazılacağı hk.  İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda; … yapı denetim hizmeti faaliyeti ile iştigal ettiğinizi, bu kapsamda yapı denetimini yaptığınız inşaatların çevresini müteahhit ile yapılan anlaşma gereği güvenlik amaçlı olarak osb (ahşap malzemeden yapılmış yönlendirilmiş yonga levha/plaka levha) ve profil ile çevirdiğinizi, daha sonra bahse konu osb ve profil malzemenin üzerine şirketiniz bilgilerini içeren reklam tabelaları ilave ettiğinizi, firmanızca verilen söz konusu yapı denetim hizmet süresinin sözleşme gereği üç yıl olduğu, bu süre içerisinde tahrip olan veya kırılan malzemelerin şirketinizce yenilendiği ve söz konusu malzemelerin sözleşmenin bitiminden sonra başka bir inşaat işinde kullanılmadığı belirtilerek, güvenlik amaçlı olarak inşaatın çevresinin çevrilmesinde kullanılan söz konusu osb ve profil malzemeler için şirketinizce yapılan harcamaların doğrudan gider olarak mı yoksa amortisman yoluyla mı itfa edileceği hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 313 üncü maddesinde; “İşletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunan gayrimenkullerle 269’uncu madde gereğince gayrimenkul gibi değerlenen iktisadi kıymetlerin, alet, edevat, mefruşat, demirbaş ve sinema filmlerinin birinci kısımdaki esaslara göre tespit edilen değerinin bu Kanun hükümlerine göre yok edilmesi amortisman mevzuunu teşkil eder. … Değeri 50.000.000.- lirayı (490 Sıra No.lu V.U.K Genel Tebliği ile 1.1.2018’den itibaren 1.000 -TL) aşmayan peştemallıklar ile işletmede kullanılan ve değeri 50.000.000.- lirayı (490 Sıra No.lu V.U.K Genel Tebliği ile 1.1.2018’den itibaren 1.000 -TL) aşmayan alet, edevat, mefruşat ve demirbaşlar amortismana tabi tutulmayarak doğrudan doğruya gider yazılabilir. İktisadi ve teknik bakımdan bütünlük arz edenlerde bu had topluca dikkate alınır.” hükmüne yer verilmiştir. Anılan Kanunun 315 inci maddesinde ise “Mükellefler amortismana tabi iktisadi kıymetlerini Maliye Bakanlığının tespit ve ilan edeceği oranlar üzerinden itfa ederler. İlan edilecek oranların tespitinde iktisadi kıymetlerin faydalı ömürleri dikkate alınır.” hükmü yer almaktadır. Bu bağlamda, bir iktisadi kıymetin amortismana tabi tutulabilmesi için, işletmenin envanterine kayıtlı olması, kullanıma hazır halde bulunması, işletmede bir yıldan fazla kullanılması, yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunması gerekmektedir. Öte yandan, Kanunun 315 inci maddesinin Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden amortismana tabi iktisadi kıymetler için uygulanacak “Faydalı Ömür ve Amortisman Oranları” tespit edilmiş ve bu oranlar 339, 365, 389, 399, 406, 418, 439 ve 458 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri ile değişik 333 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği eki Amortisman Listesi ile açıklanmıştır. Söz konusu Tebliğe ekli listenin 1 ve 6 ncı bölümleri arasında amortismana tabi iktisadi kıymetler için genel sınıflama; listenin diğer bölümlerinde ise iktisadi kıymetlere ilişkin sektörel sınıflamalar yapılarak ilgili iktisadi kıymetlerin faydalı ömürleri ve amortisman oranları tespit edilmiştir. Uygun amortisman oranlarının belirlenmesinde ise öncelikle sektörel sınıflamaya bakılacak, sektörel ayrımlarda yer almayan iktisadi kıymetler için ise genel sınıflamada bulunan faydalı ömür ve amortisman oranları dikkate alınacaktır. Bu kapsamda, söz konusu Listenin, (2) no.lu sırasında “Tesis ve Arazi Düzenlemeleri: Yaya kaldırımları, otoparklar, kanallar, su yolları, arklar, setler, boşaltma sistemleri, lağımlar (Belediyelere ait lağımlar hariç), rıhtım ve doklar, mendirek ve dalga kıranlar, havuzlar (Sabit ve yüzer), kuyular, regülatörler, bentler, ihata duvarları, havai hatları ve direkleri, hudut ihata direkleri ve telleri, soğuk hava tesisleri, bahçe ve parklar, spor sahaları (Tribünler hariç), köprüler, çitler, araziye yerleştirilen vericiler ve bunlara benzer olanlar” için 15 yıl faydalı ömür ve  % 6,66 amortisman oranı tespit edilmiştir. Buna göre, ilgide kayıtlı başvurunuzda belirtilen; osb ve profil malzemelerin, mezkûr Listenin (2) no.lu sırası kapsamında, 15 yıl faydalı ömür ve  %6,66 amortisman oranı üzerinden amortismana tabi tutulmaları gerekmektedir. Bilgi edinilmesini rica ederim. (*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. (**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır. ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER Sağlık Hizmetlerinde Fatura ve Serbest Meslek Makbuzu Düzeni Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.