Hizmet İhracı Nedir? Hizmet ihracatı sayılan işlemlerde KDV istisnasının uygulanma kriterleri nelerdir?3065 sayılı Kanunun (11/1-a) maddesine göre yurtdışındaki müşteriler için yapılanhizmetler vergiden istisna edilmiştir. İstisnanın Kapsamı3065 sayılı Kanunun (11/1-a) maddesi kapsamında bir hizmetin KDV’den istisna olabilmesi için, aynı Kanunun (12/2) nci maddesine göre;– Hizmetin yurtdışındaki bir müşteri için yapılması,– Hizmetten yurtdışında faydalanılması,gerekir.Fatura yurt dışındaki müşteri için düzenlenmelidir.Hizmetin yurtdışındaki bir müşteri için yapıldığı, yurtdışındaki müşteri adına düzenlenenfatura ve benzeri belge ile tevsik edilir.Hizmetten yurt dışında faydalanılmalıdır.Hizmetten yurtdışında faydalanılmasından kasıt, Türkiye’de yurtdışındaki müşteri içinyapılan hizmetin, müşterinin yurtdışındaki iş, işlem ve faaliyetleri ile ilgili olması; Türkiye’deki faaliyetleri ile ilgisi bulunmamasıdır.Türkiye’de verilen hizmetler hizmet ihracatı kapsamına girmezYurtdışındaki firmaların, Türkiye’ye gönderecekleri mal ve hizmetler Türkiye’detüketildiğinden, bu firmalara söz konusu mal ve hizmetler için Türkiye’de verilen danışmanlık, aracılık, gözetim, müşteri bulma, piyasa araştırması vb. hizmetler, hizmet ihracı istisnası kapsamında değerlendirilmez ve KDV’ye tabidir. Bu durumda faydalanma kriterinin tespitinde, yapılan hizmetin ithal edilen mal ile doğrudan ilişkili olması gerekir.Türkiye’den ihraç edilen mallar için verilen hizmetler istisnadan yararlanırYabancı firmaların Türkiye’den ithal ettiği (Türkiye’nin ihraç ettiği) mallar dolayısıylaverilen hizmetler, hizmet ihracı kapsamında değerlendirilir.Yabancı bayraklı gemi ve uçaklara verilen tadil, bakım, onarım hizmetleri KDV’den istisnadır.Türkiye içinde taşıma hakkı bulunmayan yabancı bayraklı gemilere ve uçaklara verilentadil, bakım, onarım hizmetleri hizmet ihracı kapsamında KDV’den istisnadır.Serbest Bölgelere verilen hizmetlerde uygulama nasıldır?Türkiye’den serbest bölgelere verilen hizmetler hizmet ihracı kapsamında değerlendirilmez.Bu istisna uygulamasına ilişkin bazı örnekler aşağıda yer almaktadır:Örnek 1: Yurt dışındaki firmaya Türkiye’den verilen proje çizimiTürkiye’de mükellef (Z) Mühendislik Ltd. Şti., Ürdün’de bulunan bir firma ileyaptığı anlaşma uyarınca bu firmaya Ürdün’de inşa edilecek bir tekstil fabrikası projesi çizimini yapmış ve buna ait bedeli tahsil etmiştir.Bu hizmet, hizmet ihracatı kapsamında KDV’den istisna olup, (Z) firması, düzenleyeceğifaturada KDV hesaplamaz.Örnek 2: Türkiye’den yapılan ihracat için alınan komisyon KDV’den istisna mıdır?Türkiye’de faaliyette bulunan (A) şirketi, Almanya’da yerleşik bir firma için, bufirmanın Türkiye’den satın aldığı tekstil ürünlerinin temin edilmesinde aracılık etmiş ve komisyon ücreti almıştır.(A) şirketinin, bu komisyonculuk hizmeti, hizmet ihracatı kapsamında KDV’den istisnadır.Örnek 3:Türkiye’deki seyahat acentesinin yurt dışındaki seyahat acentesinden aldığı komisyon bedelinin durumuTürkiye’de yerleşik olan ve seyahat acenteliği yapan (B) A.Ş., yurtdışında bulunanbir seyahat acentesinin gönderdiği turist grubuna konaklama, tur düzenleme ve yeme-içme hizmeti vermektedir. (B), söz konusu hizmeti karşılığında 25.000 TL almıştır. Türkiye’deki seyahat acentesi aldığı bu paranın 10.000 TL’lik kısmını, turist grubunun Türkiye’deki konaklama, yeme-içme gibi masraflarında kullanmıştır. Yaptığı bu masraflardan sonra kendisine 15.000 TL kalmıştır.Bu durumda, (B), yabancı seyahat acentesine 15.000 TL’lik hizmette bulunmuş olup, buhizmet KDV’den istisna olacaktır.Ancak, (B) A.Ş. nin turist grubuna Türkiye’de verdiği yeme-içme, konaklama gibihizmetlerden Türkiye’de faydalanıldığından, bu hizmetler KDV’ye tabidir.Bu mükellefin, yabancı seyahat acentesine verdiği söz konusu hizmetlere ait düzenleyeceği faturada, vergiden istisna tutulan hizmet bedeli ile vergiye tabi tutulacak hizmet bedelini ayrı ayrı gösterebileceği gibi, bu hizmetler için ayrı ayrı fatura düzenlemesi de mümkündür.Örnek 4:Yabancı firmaya Türkiye’de müşteri bulma hizmeti istisna kapsamında değildir.Türkiye’de yerleşik olan ve aracılık faaliyetinde bulunan (A) şirketi, Japonya’da yerleşik bir firmanın mallarına Türkiye’de müşteri bulmaktadır.Bu şirketin aracılık faaliyeti kapsamında yaptığı hizmetten Türkiye’de faydalanılmakta olupbahse konu hizmet ihracat istisnası kapsamında değerlendirilmez. Faturanın yabancı firma adına düzenlenmiş ve hizmet bedelinin Türkiye’ye getirilmiş olması bu durumu etkilemez.Örnek 5:Türkiye’den yapılacak ihracat için verilen hizmetler istisna kapsamındadır.Hollanda’da yerleşik bir firma Türkiye’den maden cevheri ithal etmektedir.Türkiye’de yerleşik (A) firması da söz konusu maden cevherinin sağlanması, kalite kontrolü, malın ihraç limanına kadar taşınması ve gemilere yüklenmesi gibi işleri yabancı firma adına yapmaktadır.(A) firması, bu hizmetleri ile ilgili olarak yaptığı harcamaları ve komisyon ücretini yabancıfirmaya fatura etmekte ve bedelini Türkiye’ ye getirmektedir.Yurtdışındaki firmaların, Türkiye’den ithal edecekleri mallar ile ilgili olarak, Türkiye’denaldıkları hizmetlerden yurtdışında faydalanılmaktadır. Bu nedenle, (A) firmasının yaptığı buhizmet, hizmet ihracatı istisnası kapsamında değerlendirilir.Örnek 6:Yurt dışındaki firmaya yurt dışındaki proje Türkiye’den verilen danışmanlık istisna kapsamındaki hizmetlerdendir. Irak’ta yerleşik bir firma, Irak’taki bir sulama projesini üstlenen (A) Türk firmasıhakkında, (B) Türk danışmanlık firmasından yeterlik araştırması yapmasını istemiştir.(B) danışmanlık firması, bu hizmeti ile ilgili olarak yaptığı harcamaları ve komisyonücretini yabancı firmaya fatura etmiş ve karşılığını döviz olarak Türkiye’ye getirmiştir.(A) firmasının hizmetinden yurtdışında faydalanılmakta olup (B) danışmanlık firmasınınyaptığı bu hizmet, hizmet ihracatı istisnası kapsamında değerlendirilir.Örnek 7:Türkiye’deki şirketin sahibi olduğu iş makinelerini kiraya vermesi istisna kapsamındadır. Türkiye’de mükellef (T) İnş. Taah. Ltd. Şti., Özbekistan’da yerleşik (X) firması ileyaptığı anlaşma uyarınca bu firmaya Özbekistan’da inşa edilecek bir fabrikanın inşasındakullanılmak üzere gerek kendi mülkiyetinde bulunan gerekse kiralama yoluyla temin ettiği iş makinelerini kiralamıştır.Bu kiraya verme hizmeti, Türkiye’de yapılan ve faydalanılan bir hizmet niteliğindeolmadığından KDV’nin konusuna girmez. KDV’nin konusuna girmeyen bu işlem istisnakapsamında değerlendirilmez.Örnek 8:Türkiye’den yurt dışındaki tüketiciler için verilen çağrı merkezi hizmeti istisna kapsamındadır. Türkiye’de mukim (Z) firması Almanya’da mukim (Y) firması ile yapmış olduğusözleşme kapsamında yurtdışındaki kontörlü kredi kartı müşterilerine internet ortamında servis, destek, danışmanlık hizmeti vermektedir. Söz konusu hizmetlere ilişkin fatura Almanya’da mukim (Y) firması adına düzenlenmiş ve karşılığı döviz olarak Türkiye’ye gelmiştir.(Z) firmasının hizmetinden yurtdışında faydalanıldığından, (Y) firmasına vermiş olduğu hizmet, hizmet ihracatı istisnası kapsamında değerlendirilir.Örnek 9:Yurt dışından alınan yurt dışındaki başka bir firmaya yapılan kiralamalar kapsamda mıdır?Türkiye’de mukim (A) firması ABD’de yerleşik (B) firmasından yine ABD’deyerleşik finansal kiralama şirketi aracılığıyla 60 ay süreyle kiralamış olduğu uçakları Türkiye’ye getirmeden Rusya’da yerleşik bir firmaya kiraya vermiştir.Bu kiraya verme hizmeti, Türkiye’de yapılan ve faydalanılan bir hizmet niteliğinde olmadığından KDV’nin konusuna girmez. KDV’nin konusuna girmeyen bu işlem istisna kapsamında değerlendirilmez.Örnek 10:Yurt dışındaki firmalara aktifteki uçaklarla verilen uçuş saati endeksli hizmetler KDV’den istisna mıdır?Türkiye’de mukim (T) havayolu firması kendisine ait uçaklarla yurtdışındakihavayolu firmalarına kendi uçuş ekibinin denetimi ve yönetimi altında uçuş saatine endeksli ücretlendirme yapılmak suretiyle yurtdışında uçuş hizmeti vermektedir.(T) havayolu firmasının yurtdışındaki havayolu firmalarına yurtdışında vermiş olduğu uçuşhizmeti KDV’nin konusuna girmediğinden hizmet ihracı kapsamında değerlendirilmez. Kaynak: KDV Genel Uygulama Tebliği Bölüm II-2.1Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.