302 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-) Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri 302 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-) Hesabı, finansal kiralama işleminin başlangıcında finansal kiralama sözleşmesinden doğan kısa vadeli toplam borç ile kira ödemelerinin bugünkü değeri arasındaki farkın, yani henüz giderleşmemiş finansman maliyetinin izlendiği düzenleyici hesaptır. Başka bir ifadeyle 302 hesap, finansal kiralama borcunun içinde bulunan ancak henüz ilgili hesap döneminin finansman gideri haline gelmemiş faiz veya benzeri borçlanma maliyetlerini gösterir. Örneğin: Finansal kiralama sözleşmesine göre kısa vadeli toplam borç: 1.200.000 TL Kira ödemelerinin bugünkü değeri: 1.000.000 TL Aradaki fark: 200.000 TL ise söz konusu 200.000 TL henüz giderleşmemiş finansman maliyetidir ve 302 hesapta izlenir. Dönemler ilerledikçe ilgili döneme isabet eden finansman maliyeti: 780 Finansman Giderleri borç 302 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-) alacak kaydıyla giderleştirilir. 302 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-) Hesabı Nedir? Tekdüzen Hesap Planındaki açıklamaya göre: 302 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-) Hesabı; finansal kiralamanın yapıldığı tarihte kiralama işlemlerinden doğan borçlar ile kiralanan varlığa ilişkin kira ödemelerinin bugünkü değeri arasındaki farkı gösteren, henüz ödenmemiş finansal kiralama borçlanma maliyetlerinin izlendiği hesaptır. Hesabın işleyişi: Finansal kiralama sözleşme tutarı ile kira ödemelerinin bugünkü değeri arasındaki fark 302 hesaba borç kaydedilir. Kısa vadeli finansal kiralama borcu 301 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar Hesabına alacak kaydedilir. Finansal kiralama konusu kıymet bugünkü değer üzerinden ilgili varlık hesabına borç kaydedilir. Her dönemin sonunda gerçekleşmiş finansman maliyeti ilgili 66 Borçlanma Maliyetleri grubundaki gider hesabına aktarılır. Bu aktarım sırasında 302 hesap alacaklandırılır. Uzun vadeli 402 hesapta bulunan ve kısa vadeli hale gelen ertelenmiş finansman maliyetleri 302 hesaba aktarılır. Finansal kiralama sözleşmesi tamamlandıkça 302 hesabın ilgili alt hesabı azalır ve sonunda kapanır. 302 Hesabının Muhasebe Niteliği 302 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-) Hesabı: 30 Mali Borçlar grubunda yer alır. Kısa vadeli finansal kiralama borçlarını düzenleyen hesaptır. Pasifi düzenleyici niteliktedir. Normal olarak borç bakiyesi verir. Finansal kiralama işleminin başlangıcında borçlandırılır. Finansman maliyeti dönem giderine dönüştükçe alacaklandırılır. 301 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar Hesabını düzenler. Uzun vadeli karşılığı 402 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-) Hesabıdır. Finansal kiralama şirketi, sözleşme ve kıymet bazında alt hesaplarda izlenmesi uygundur. Kendisi gider hesabı değildir. Henüz giderleşmemiş finansman maliyetini temsil eder. Örnek alt hesaplar: 302.01 Makine Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri 302.02 Taşıt Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri 302.03 Üretim Ekipmanı Finansal Kiralama Maliyetleri 302.04 İş Makinesi Finansal Kiralama Maliyetleri 302.05 Diğer Finansal Kiralama Maliyetleri 302 Hesabının İşleyişi Finansal kiralama işleminde: 265 veya 266 Finansal Kiralama Konusu Kıymetler Hesabı bugünkü değer üzerinden borçlandırılır. 302 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-) kısa vadeli finansman maliyeti kadar borçlandırılır. Varsa uzun vadeli finansman maliyeti: 402 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-) hesabına borç kaydedilir. Kısa vadeli finansal kiralama borcu: 301 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar hesabına alacak, uzun vadeli finansal kiralama borcu ise: 401 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar hesabına alacak kaydedilir. 302 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-) Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri Örnek 1: Finansal Kiralama İşleminin İlk Kaydı (A) Sanayi A.Ş., üretim faaliyetlerinde kullanmak üzere finansal kiralama yoluyla bir makine edinmiştir. Sözleşmeye göre: Kira ödemelerinin bugünkü değeri: 2.000.000 TL Bir yıl içinde ödenecek toplam kira borcu: 900.000 TL Bu borcun içindeki ertelenmiş kısa vadeli finansman maliyeti: 150.000 TL Bir yıldan sonraki kira borcu: 1.500.000 TL Bu borcun içindeki uzun vadeli finansman maliyeti: 250.000 TL Toplam sözleşme borcu: 900.000 + 1.500.000 = 2.400.000 TL Toplam finansman maliyeti: 150.000 + 250.000 = 400.000 TL Bugünkü değer: 2.400.000 – 400.000 = 2.000.000 TL HesapBorçAlacak265 Finansal Kiralama Konusu Kıymetler2.000.000265.01 Finansal Kiralama Konusu Üretim Makinesi2.000.000302 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-)150.000302.01 Kısa Vadeli Finansman Maliyeti150.000402 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-)250.000402.01 Uzun Vadeli Finansman Maliyeti250.000301 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar900.000301.01 Kısa Vadeli Finansal Kiralama Borcu900.000401 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar1.500.000401.01 Uzun Vadeli Finansal Kiralama Borcu1.500.000Toplam2.400.0002.400.000 Bu kayıtta 302 hesabın 150.000 TL borç bakiyesi, kısa vadeli finansal kiralama borcu içinde bulunan ancak henüz giderleşmemiş finansman maliyetini göstermektedir. Örnek 2: İlk Döneme Ait Finansman Maliyetinin Giderleştirilmesi Bir önceki sözleşmede kısa vadeli finansman maliyetlerinden 30.000 TL cari döneme ait hale gelmiştir. HesapBorçAlacak780 Finansman Giderleri30.000780.03 Finansal Kiralama Finansman Gideri30.000302 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-)30.000302.01 Kısa Vadeli Finansman Maliyeti30.000Toplam30.00030.000 Bu kayıt sonucunda 302 hesabın ilgili bakiyesi: 150.000 – 30.000 = 120.000 TL olur. Örnek 3: İkinci Döneme Ait Finansman Maliyetinin Giderleştirilmesi Aynı sözleşmenin takip eden döneminde 25.000 TL finansman maliyeti gerçekleşmiştir. HesapBorçAlacak780 Finansman Giderleri25.000780.03 Finansal Kiralama Finansman Gideri25.000302 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-)25.000302.01 Kısa Vadeli Finansman Maliyeti25.000Toplam25.00025.000 302 hesapta kalan kısa vadeli ertelenmiş maliyet: 120.000 – 25.000 = 95.000 TL olacaktır. Örnek 4: 402 Hesaptaki Finansman Maliyetinin Kısa Vadeli Hale Gelmesi (B) Teknoloji A.Ş.’nin uzun vadeli finansal kiralama borçlanma maliyetlerinden 180.000 TL’lik bölümünün gelecek hesap dönemi içinde giderleşeceği belirlenmiştir. Tutar 402 hesaptan 302 hesaba aktarılmıştır. HesapBorçAlacak302 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-)180.000302.02 Kısa Vadeli Hale Gelen Finansman Maliyetleri180.000402 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-)180.000402.02 Uzun Vadeli Finansman Maliyetleri180.000Toplam180.000180.000 Bu kayıt yeni bir maliyet yaratmaz. Yalnızca finansman maliyetinin uzun vadeli düzenleyici hesaptan kısa vadeli düzenleyici hesaba aktarılmasıdır. Örnek 5: 401 Borcun 301 Hesaba, 402 Maliyetin 302 Hesaba Birlikte Aktarılması (C) Üretim A.Ş.’nin finansal kiralama ödeme planında gelecek 12 ayda: 600.000 TL brüt kira borcu, bunun içinde 90.000 TL henüz giderleşmemiş finansman maliyeti bulunmaktadır. Öncelikle finansal kiralama borcunun kısa vadeye aktarılması: HesapBorçAlacak401 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar600.000401.01 Uzun Vadeli Finansal Kiralama Borcu600.000301 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar600.000301.01 Kısa Vadeli Finansal Kiralama Borcu600.000Toplam600.000600.000 Buna ait ertelenmiş finansman maliyetinin aktarılması: HesapBorçAlacak302 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-)90.000302.01 Kısa Vadeli Finansman Maliyeti90.000402 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-)90.000402.01 Uzun Vadeli Finansman Maliyeti90.000Toplam90.00090.000 Böylece 301 ve 302 hesapların vade uyumu korunmuş olur. Örnek 6: Finansal Kiralama Konusu Taşıtın 266 Hesapta İzlenmesi (A) Lojistik A.Ş., finansal kiralama yoluyla bir ticari taşıt edinmiştir. Sözleşmenin kısa vadeli bölümüne ilişkin: Toplam kısa vadeli kira borcu: 720.000 TL Bugünkü değere isabet eden bölüm: 600.000 TL Kısa vadeli finansman maliyeti: 120.000 TL olarak hesaplanmıştır. Talebiniz doğrultusunda taşıt 254 yerine 266 Finansal Kiralama Konusu Kıymetler hesabında izlenmiştir. HesapBorçAlacak266 Finansal Kiralama Konusu Kıymetler600.000266.01 Finansal Kiralama Konusu Ticari Taşıt600.000302 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-)120.000302.02 Taşıt Finansman Maliyeti120.000301 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar720.000301.02 Taşıt Finansal Kiralama Borcu720.000Toplam720.000720.000 Örnek 7: Finansal Kiralama Konusu Varlık İçin Amortisman Ayrılması (B) Sanayi A.Ş.’nin 265 Finansal Kiralama Konusu Kıymetler Hesabında 1.000.000 TL değerle izlenen üretim varlığı için cari yılda 100.000 TL amortisman hesaplanmıştır. Finansal kiralama konusu varlığın 26 grubunda izlenmesi halinde birikmiş amortisman için de 257 yerine 268 Birikmiş Amortismanlar (-) hesabı kullanılmıştır. HesapBorçAlacak730 Genel Üretim Giderleri100.000730.06 Finansal Kiralama Konusu Varlık Amortismanı100.000268 Birikmiş Amortismanlar (-)100.000268.05 Finansal Kiralama Konusu Kıymetler Birikmiş Amortismanı100.000Toplam100.000100.000 Örnek 8: 302 Hesabın Son Finansman Maliyetiyle Tamamen Kapatılması (C) Teknoloji A.Ş.’nin bir finansal kiralama sözleşmesine ait 302 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-) Hesabında 40.000 TL bakiye kalmıştır. Sözleşmenin son döneminde bu tutarın tamamı gerçekleşmiş finansman maliyeti haline gelmiştir. HesapBorçAlacak780 Finansman Giderleri40.000780.03 Finansal Kiralama Son Dönem Finansman Gideri40.000302 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-)40.000302.01 Finansal Kiralama Borçlanma Maliyeti40.000Toplam40.00040.000 Bu kayıt sonucunda ilgili sözleşmeye ait 302 hesabın bakiyesi sıfırlanmıştır. 302 Hesabın Temel Muhasebe Akışı 302 hesabın çalışma sistemi üç temel aşamada gösterilebilir. 1. Finansal Kiralama Başlangıcında Örneğin: Bugünkü değer: 1.000.000 TL (265) Kısa vadeli toplam sözleşme borcu: 1.200.000 TL (301) Ertelenmiş finansman maliyeti: 200.000 TL (302) HesapBorçAlacak265 Finansal Kiralama Konusu Kıymetler1.000.000265.01 Finansal Kiralama Konusu Kıymet1.000.000302 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-)200.000302.01 Ertelenmiş Finansman Maliyeti200.000301 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar1.200.000301.01 Finansal Kiralama Borcu1.200.000Toplam1.200.0001.200.000 2. Finansman Maliyeti Gerçekleştiğinde HesapBorçAlacak780 Finansman Giderleri50.000780.03 Finansal Kiralama Finansman Gideri50.000302 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-)50.000302.01 Ertelenmiş Finansman Maliyeti50.000Toplam50.00050.000 3. Uzun Vadeli Maliyet Kısa Vadeye Geldiğinde HesapBorçAlacak302 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-)100.000302.01 Kısa Vadeli Finansman Maliyeti100.000402 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-)100.000402.01 Uzun Vadeli Finansman Maliyeti100.000Toplam100.000100.000 Dolayısıyla temel akış: Finansal kiralama başlangıcı → 302 Borç Finansman maliyetinin gerçekleşmesi → 302 Alacak şeklindedir. 301 ile 302 Hesap Arasındaki Fark 301 ve 302 hesap birbirine bağlı olmakla birlikte ekonomik anlamları farklıdır. Ölçüt301 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar302 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-)Hesap niteliğiPasifPasifi düzenleyiciNormal bakiyeAlacakBorçGösterdiği tutarBrüt kısa vadeli kira borcuHenüz giderleşmemiş finansman maliyetiTaksit ödeninceBorçlanırDoğrudan etkilenmezFinansman maliyeti gerçekleşinceDeğişmezAlacaklanır Örneğin: 301 Finansal Kiralama Borcu: 1.200.000 TL 302 Ertelenmiş Finansman Maliyeti: 200.000 TL Net kısa vadeli finansal kiralama yükümlülüğü: 1.200.000 – 200.000 = 1.000.000 TL olarak değerlendirilebilir. 302 ile 402 Hesap Arasındaki Fark 302 ve 402 aynı nitelikteki finansman maliyetlerini farklı vadelerde izler. Ölçüt302402VadeBir yıl içindeBir yıldan uzunİlgili borç301401Hesap karakteriBorç bakiyeli düzenleyici hesapBorç bakiyeli düzenleyici hesapKısa vadeye geçişHesaba aktarılırAlacaklandırılır Basit ifadeyle: Gelecek 12 ayda giderleşecek finansman maliyeti → 302 Daha sonraki yıllarda giderleşecek finansman maliyeti → 402 302 Hesap Neden Eksi Hesaptır? 301 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar Hesabı finansal kiralama şirketine olan brüt sözleşme borcunu gösterir. Ancak bu brüt borcun tamamı henüz gerçek finansman yükü olarak giderleşmiş değildir. İçerisinde gelecek dönemlere ait finansman maliyetleri bulunmaktadır. Bu nedenle 302 hesap 301 borcunu düzenleyerek henüz gerçekleşmemiş finansman maliyetini ayrıştırır. Örneğin: AçıklamaTutar301 Brüt finansal kiralama borcu900.000302 Ertelenmiş finansman maliyeti (-)(150.000)Net yükümlülük750.000 302 Hesap Bir Gider Hesabı mıdır? Hayır. 302 hesap henüz giderleşmemiş finansman maliyetidir. Örneğin 302 hesabında 200.000 TL bulunması: işletmenin o anda 200.000 TL finansman gideri yazdığı anlamına gelmez. Gider ancak ilgili dönem geldiğinde: 780 Finansman Giderleri borç 302 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri alacak kaydıyla muhasebeleştirilir. Finansman Maliyetinin Tamamı İlk Yıl Gider Yazılabilir mi? Genel muhasebe mantığı açısından hayır. Finansman maliyeti sözleşme süresine ve ilgili dönemlere dağıtılmalıdır. Örneğin toplam finansman maliyeti 300.000 TL ve kiralama süresi üç yıl ise, hangi tutarın hangi döneme ait olduğunun ödeme planı veya finansman tablosuna göre belirlenmesi gerekir. 300.000 TL’nin tamamının ilk yılda gider yazılması dönemsellik ilkesini bozabilir. Finansman Maliyetinin Sonraki Yıla Ertelenmesi Doğru mudur? Hayır. Bir finansman maliyeti cari dönemde gerçekleşmişse, yalnızca daha sonra ödenecek olması nedeniyle sonraki döneme bırakılmamalıdır. Örneğin: 2027 yılına ait finansman maliyeti: 40.000 TL Ödeme tarihi: 2028 ise maliyetin 2027 yılına ait bölümü 2027 finansman gideri olarak muhasebeleştirilmelidir. 265 ve 266 Finansal Kiralama Konusu Kıymetler Hesaplarının Kullanımı Finansal kiralama konusu kıymetlerin henüz mülkiyeti kiracıya geçmediği durumlarda 253 gibi maddi duran varlık hesapları yerine 260, 265 veya 266 Finansal Kiralama Konusu Kıymetler hesaplarında izlenmesinin özün önceliği açısından daha uygun olduğu değerlendirmesi yapılabilir. Bu yazıda: Makine ve üretim ekipmanlarında 253 Hesabı yerine 265 Taşıt ve diğer uygun finansal kiralama kıymetlerinde 254 hesabı yerine 266 hesapları kullanılmıştır. Ancak burada önemli bir ayrım vardır: 265 ve 266 numaralarının “Finansal Kiralama Konusu Kıymetler” adıyla kullanılması, bazı uygulama/literatür örneklerinin yaklaşımıdır. Bu nedenle işletmenin kendi Tekdüzen Hesap Planı yardımcı hesap yapısında bu hesapların tanımlanması ve kullanılan muhasebe politikasının tutarlı şekilde uygulanması önemlidir. 268 Birikmiş Amortismanlar ile Finansal Kiralama İlişkisi Finansal kiralama konusu kıymet 26 Maddi Olmayan Duran Varlıklar grubunda takip ediliyorsa buna ilişkin birikmiş amortismanın da 257 yerine 268 Birikmiş Amortismanlar (-) hesabında izlenmesi gerekmektedir. Örneğin: 265 Finansal Kiralama Konusu Kıymet: 1.000.000 TL Cari dönem amortismanı: 100.000 TL ise: HesapBorçAlacak730 Genel Üretim Giderleri100.000730.06 Finansal Kiralama Amortisman Gideri100.000268 Birikmiş Amortismanlar (-)100.000268.05 Finansal Kiralama Konusu Kıymet Birikmiş Amortismanı100.000Toplam100.000100.000 şeklinde kayıt yapılabilir. 302 Hesap ile 780 Finansman Giderleri Arasındaki İlişki 302 hesabın en önemli karşı hesaplarından biri 780 Finansman Giderleri hesabıdır. 302 → Henüz gerçekleşmemiş maliyet (Faiz) 780 → Cari dönemde gerçekleşmiş maliyet olarak düşünülebilir. Örneğin: 302 hesabında başlangıçta: 150.000 TL Cari dönem finansman maliyeti: 30.000 TL kalan 302: 150.000 – 30.000 = 120.000 TL olur. 302 Hesap ile Kira Taksit Ödemesi Aynı Şey midir? Hayır. 302 Hesap kısa vadeli finansman gideridir Örneğin finansal kiralama şirketine 100.000 TL taksit ödendiğinde: HesapBorçAlacak301 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar100.000301.01 Finansal Kiralama Borcu100.000102 Bankalar100.000102.01 Türk Lirası Mevduat Hesabı100.000Toplam100.000100.000 yapılır. Dönem finansman maliyetinin giderleştirilmesi ise ayrı kayıttır: HesapBorçAlacak780 Finansman Giderleri20.000780.03 Finansal Kiralama Finansman Gideri20.000302 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-)20.000302.01 Ertelenmiş Finansman Maliyeti20.000Toplam20.00020.000 Bu iki işlem birbirine karıştırılmamalıdır. 302 Hesabın Ödeme Planı ile Kontrolü Finansal kiralama şirketinin ödeme planında her taksit için genellikle: Brüt taksit, Finansman maliyeti, Ana finansman tutarı, Kalan borç gibi bilgiler bulunur. Örneğin: DönemBrüt TaksitFinansman MaliyetiNet Borç Azalışı1200.00040.000160.0002200.00032.000168.0003200.00024.000176.0004200.00016.000184.0005200.0008.000192.000Toplam1.000.000120.000880.000 Bu tabloda toplam 120.000 TL başlangıçta 302 hesapta izlenen finansman maliyetini temsil edebilir. Her dönemde ilgili tutar: 780 → 302 kaydıyla giderleşir. 302 Hesapta Alt Hesap Kullanımı 302 hesabın sözleşme bazında izlenmesi son derece yararlıdır. Örnek: 302.01 A Finansal Kiralama A.Ş. 302.01.001 CNC Makinesi Finansman Maliyeti 302.01.002 Paketleme Makinesi Finansman Maliyeti 302.02 B Finansal Kiralama A.Ş. 302.02.001 Ticari Taşıt Finansman Maliyeti 302.03 İş Makinesi Finansal Kiralama Maliyeti Bu sayede her sözleşme için: Başlangıçtaki finansman maliyeti, Cari dönemde giderleşen tutar, 402’den aktarılan tutar, Kalan 302 bakiyesi, Kalan sözleşme süresi ayrı ayrı takip edilebilir. 302 Hesabın Dönem Sonu Kontrolü Dönem sonlarında 302 hesap mutlaka 301, 401 ve 402 hesaplarla birlikte kontrol edilmelidir. Her sözleşme için: 301 hesabın brüt kısa vadeli borcu nedir? 302 hesabın kalan ertelenmiş finansman maliyeti nedir? Net kısa vadeli yükümlülük doğru mudur? Cari döneme ait faiz giderleri giderleştirilmiş midir? 402’den 302’ye aktarılması gereken tutar var mıdır? 401’den 301’e aktarılan borçla 402’den 302’ye aktarılan maliyet uyumlu mudur? Ödeme planıyla muhasebe kayıtları tutuyor mu? Kapanmış sözleşmeye ait 302 bakiyesi kalmış mıdır? Finansman gideri yanlışlıkla 730 veya 770 gibi faaliyet giderlerine kaydedilmiş midir? Finansman maliyeti yanlış döneme aktarılmış mıdır? Finansman maliyetlerinin kısa ve uzun vadeli hesaplara doğru ayrılmaması likidite oranlarını ve finansal tablo sunumunu bozabileceğinden ayrımın doğru yapılması önemlidir. 302 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-) Hesabı Kullanılırken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar 302 hesap kısa vadeli finansal kiralama borçlarına ilişkin henüz giderleşmemiş finansman maliyetlerini izler. Pasifi düzenleyici hesaptır. Normal olarak borç bakiyesi verir. Finansal kiralama başlangıcında borçlandırılır. Finansman maliyeti gerçekleştiğinde alacaklandırılır. Karşılığında 780 Finansman Giderleri Hesabı borçlandırılır. 301 ve 302 hesaplar birlikte değerlendirilmelidir. 301 brüt finansal kiralama borcunu, 302 ise bunun içindeki henüz giderleşmemiş faiz maliyetini gösterir. 302 hesap doğrudan gider hesabı değildir. Finansman maliyetinin tamamı ilk dönemde giderleştirilmemelidir. Her döneme ait maliyet ilgili dönemde muhasebeleştirilmelidir. 302 ile 402 arasındaki ayrım vade esasına dayanır. Bir yıl içinde giderleşecek maliyetler 302 hesabında izlenir. Daha uzun vadeli finansman maliyetleri 402 hesabında izlenir. 402’den kısa vadeye gelen tutarlar 302 hesaba aktarılır. 401’den 301’e aktarılan borçlarla ilgili 402/302 sınıflandırması birlikte yapılmalıdır. Taksit ödemesi 302 hesabı doğrudan kapatmaz. Taksit ödeme kaydı 301/102 hesaplarında yapılır. Finansman maliyeti ayrı olarak 780/302 kaydıyla giderleştirilir. Finansal kiralama konusu kıymetler MSUGT, TDHP gereği 25’li hesaplarda takip edilebileceği gibi 265 veya 266 hesapta izlenmesi daha doğru finansal okumaya destek olacağından bu hesaplarda takip edilmesi önerilmektedir. Aynı yaklaşımda birikmiş amortisman için 268 hesabı kullanılmaktadır. Her finansal kiralama sözleşmesi için ayrı 302 alt hesabı açılması yararlıdır. Finansman maliyetleri ödeme planıyla düzenli olarak mutabık hale getirilmelidir. Sözleşme erken kapatılırsa kalan 302 ve 402 tutarları sözleşme kapama hesabıyla birlikte değerlendirilmelidir. Kapanmış finansal kiralama sözleşmelerine ait 302 bakiyesi hesapta bırakılmamalıdır. Sık Sorulan Sorular 1. 302 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-) Hesabı ne için kullanılır? Finansal kiralama borcu ile kira ödemelerinin bugünkü değeri arasındaki, henüz ilgili dönemin finansman gideri haline gelmemiş kısa vadeli farkın izlenmesinde kullanılır. 2. 302 hesap aktif mi pasif mi çalışır? 302 hesap pasif hesap grubunda bulunan pasifi düzenleyici bir hesaptır ve normal olarak borç bakiyesi verir. 3. 302 hesaba ilk kayıt nasıl yapılır? Finansal kiralama sözleşme tutarı ile kira ödemelerinin bugünkü değeri arasındaki kısa vadeli finansman maliyeti kadar 302 hesap borçlandırılır. 4. 302 hesaptaki tutar ne zaman giderleşir? Kiralama sözleşmesine göre ilgili hesap dönemine ait faiz veya finansman maliyeti gerçekleştiğinde giderleşir. 5. Finansman maliyeti giderleştiğinde hangi kayıt yapılır? 780 Finansman Giderleri Hesabı borçlandırılır ve 302 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-) Hesabı alacaklandırılır. 6. 301 ile 302 hesap arasındaki fark nedir? 301 brüt kısa vadeli finansal kiralama borcunu, 302 ise bu borcun içinde bulunan henüz giderleşmemiş finansman maliyetini gösterir. 7. 302 ile 402 hesap arasındaki fark nedir? 302 kısa vadeli, 402 ise bir yıldan uzun vadeli ertelenmiş finansal kiralama borçlanma maliyetlerini izler. 8. 402 hesaptaki tutar ne zaman 302 hesaba aktarılır? İlgili finansman maliyetinin giderleşme süresi bir yılın altına düştüğünde 302 hesaba aktarılır. 9. Finansal kiralama taksiti ödendiğinde 302 hesap borçlandırılır mı? Hayır. Taksit ödeme kaydında 301 hesap borçlandırılır. 302 hesap, finansman maliyetinin giderleşmesi sırasında alacaklandırılır. 10. Finansal kiralama konusu varlık neden 265 veya 266 hesapta gösterildi? Özün önceliği ilkesi bakımından bu yazıda finansal kiralama konusu kıymetler 25’li hesap grubu yerine 26’lı grup içerisinde izlenmesi yaklaşımı kullanılmıştır. 11. Finansal kiralama konusu varlığın birikmiş amortismanı hangi hesapta izlenmiştir? Bu çalışmada finansal kiralama konusu kıymetlerin 25’li hesap grubu yerine 26’lı grup içerisinde izlenmesine bağlı olarak 257 yerine 268 Birikmiş Amortismanlar (-) hesabı kullanılmıştır. 12. 302 hesap dönem sonunda nasıl kontrol edilmelidir? 301, 401 ve 402 hesaplarla; finansal kiralama şirketinin ödeme planı, dönemsel finansman maliyeti ve kalan vade bilgileri birlikte karşılaştırılmalıdır. Kaynak: Tekdüzen Hesap Planı Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Yazının yayımlandığı tarihten önceki ve/veya sonraki tarihte içerikteki bilginin güncel olmayabileceğini, geçici veya kalıcı olarak başka yasal düzenlemeler olabileceğini göz önünde bulundurunuz ve kendi durumunuza özel doğru bilgi için konuyla ilgili meslek erbabına/uzmanına danışmanız menfaatinize olacağını unutmayınız. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir. İçeriğin tamamı veya bir kısmı ticari amaçla izinsiz kopyalanamaz aksi durumda yasal işlem yapılır.