153 Ticari Mallar Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri ve Uygulamalı Anlatım Ticaret işletmelerinde faaliyetlerin önemli bir bölümü alım ve satım işlemlerinden oluşmaktadır. Tekdüzen Hesap Planı kapsamında bu işlemler 153 Ticari Mallar Hesabı aracılığıyla izlenir. Bu hesap işletmenin satmak amacıyla satın aldığı malların maliyetlerini gösteren stok hesabıdır ve bilançoda dönen varlıklar içerisinde yer alır. Ticari mallar hesabı, işletmenin stok yönetimi, maliyet kontrolü ve finansal raporlama süreçlerinde önemli bir rol oynar. Bu nedenle ticari malların satın alınması, satılması, iade edilmesi veya stok sayım farklarının muhasebeleştirilmesi doğru hesaplarla kayıt altına alınmalıdır. Aşağıda Türkiye’de ticaret faaliyeti yürüten işletmelerde sıklıkla karşılaşılan işlemler üzerinden 153 Ticari Mallar Hesabına ait muhasebe kayıt örnekleri teknik vaka dili kullanılarak hazırlanmıştır. 153 Ticari Mallar Hesabı Nedir? 153 Ticari Mallar Hesabı, işletmenin satmak amacıyla satın aldığı malların maliyet bedellerinin izlendiği stok hesabıdır. Bu hesapta izlenen mallar işletme tarafından üretilmez; başka işletmelerden satın alınarak satışa sunulur. Bu hesapta takip edilen işlemlerden bazıları örnek olarak aşağıdaki gibidir. -Ticari malların satın alınması-Satılan ticari malların maliyetinin kaydedilmesi-Ticari malların iade edilmesi-Stok sayım farklarının muhasebeleştirilmesi-Ticari malların değer düşüklüğünün kaydedilmesi Ticari Mallar Hesabının Muhasebe Sistemindeki Yeri Ticari işletmelerde stok maliyet akışı genellikle aşağıdaki şekilde gerçekleşir: 153 Ticari Mallar→ satış gerçekleştiğinde→ 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti Bu yapı sayesinde işletme hem stoklarını hem de satış maliyetlerini doğru şekilde takip edebilir. 153 Ticari Mallar Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri Aşağıdaki örnekler ticaret işletmelerinde en sık karşılaşılan işlemleri göstermektedir. Örnek 1: Ticari Malların Satın Alınması (A) Elektronik Ticaret Anonim Şirketi satış amacıyla 200.000 TL tutarında elektronik ürün satın almıştır. Mallar banka aracılığıyla ödenmiştir. HesapBorçAlacak153 Ticari Mallar200.000153.01 Elektronik Ürünler191 İndirilecek KDV 191.01 İndirilecek KDV200.00040.00040.000102 Bankalar240.000102.01 Banka Hesabı240.000Toplam240.000240.000 Örnek 2: Ticari Malların Vadeli Satın Alınması (B) Gıda Dağıtım Limited Şirketi satış amacıyla 120.000 TL tutarında gıda ürününü vadeli olarak satın almıştır. HesapBorçAlacak153 Ticari Mallar120.000153.02 Gıda Ürünleri191 İndirilecek KDV 191.01 İndirilecek KDV120.00024.00024.000320 Satıcılar144.000320.01 Gıda Tedarikçileri144.000Toplam144.000144.000 Örnek 3: Ticari Malların Satışı Sırasında Maliyet Kaydı (C) Tekstil Pazarlama Anonim Şirketi maliyeti 75.000 TL olan ticari malları satmıştır. Satış sırasında malların maliyet kaydı yapılmıştır. HesapBorçAlacak621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti75.000621.01 Tekstil Mamulleri Satış Maliyeti75.000153 Ticari Mallar75.000153.03 Tekstil Ürünleri75.000Toplam75.00075.000 Örnek 4: Satın Alınan Ticari Malların İadesi (A) Elektronik Ticaret Anonim Şirketi satın aldığı malların bir kısmını tedarikçiye iade etmiştir. İade edilen malların maliyeti 18.000 TL’dir. HesapBorçAlacak320 Satıcılar21.600320.01 Elektronik Tedarikçisi21.600153 Ticari Mallar18.000153.01 Elektronik Ürünler391.01 Hesaplanan KDV391.02 Alış İadesi Hesaplanan KDV18.0003.6003.600Toplam21.60021.600 Örnek 5: Ticari Mallarda Sayım Fazlası (B) Gıda Dağıtım Limited Şirketi yıl sonu sayımında stoklarda 10.000 TL tutarında ticari mal fazlası tespit etmiştir. HesapBorçAlacak153 Ticari Mallar10.000153.02 Gıda Ürünleri10.000397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları10.000397.01 Stok Sayım Fazlası10.000Toplam10.00010.000 153 Ticari Mallar Hesabı Kullanılırken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar -Ticari mallar hesabı yalnızca satılmak amacıyla satın alınan mallar için kullanılmalıdır.-Mal satıldığında maliyet kaydı mutlaka yapılmalıdır.-Stoklar alt hesaplar kullanılarak ürün grupları bazında izlenebilir.-Yıl sonlarında stok sayımları yapılarak farklar muhasebeleştirilmelidir.-Değer düşüklüğü durumunda stok karşılığı ayrılması gerekebilir. _________________________________________________________________________ MUHASEBENEWS HESAPLAMA PROGRAMLARI Hesaplama Araçları Kaynak: Tekdüzen Hesap Planı Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Yazının yayımlandığı tarihten önceki ve/veya sonraki tarihte içerikteki bilginin güncel olmayabileceğini, geçici veya kalıcı olarak başka yasal düzenlemeler olabileceğini göz önünde bulundurunuz ve kendi durumunuza özel doğru bilgi için konuyla ilgili meslek erbabına/uzmanına danışmanız menfaatinize olacağını unutmayınız. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir. İçeriğin tamamı veya bir kısmı ticari amaçla izinsiz kopyalanamaz aksi durumda yasal işlem yapılır.