Yazının Amacı ve Kapsamı Bu yazı, Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı Gelir Kanunları Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü’nün 08.11.2023 tarihli ve E-38418978-120[68-23/1]-507851 sayılı özelgesinde yer verilen somut olay üzerinden; mali müşavirin yanında çalışan personelin ağır hastalığı nedeniyle yapılan tedavi harcamalarının serbest meslek kazancının tespitinde gider yazılıp yazılamayacağını açıklamaktadır. Değerlendirme yalnızca özelgede yer verilen olay akışı esas alınarak yapılmıştır. Özelgeye Konu Somut Olay Özelgedeki olayda, serbest meslek erbabı olarak faaliyet gösteren mali müşavir, yanında çalışan personelin ağır bir hastalık geçirmesi nedeniyle özel sağlık hizmeti sunucularından aldığı tedavi ve tahlil hizmetlerine ilişkin bedellerin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmayan kısmını kendisinin ödediğini belirtmektedir. Tedavi hizmetlerine ilişkin fatura ve serbest meslek makbuzu ise tedaviden faydalanan çalışan adına düzenlenmiştir. Mükellef, çalışanın adına düzenlenen bu belgelerde yer alan ve SGK tarafından karşılanmayan tutarları kendisi ödediğinde, bu ödemelerin Gelir Vergisi Kanunu’nun 68’inci maddesi kapsamında serbest meslek kazancının tespitinde gider olarak indirim konusu yapılıp yapılamayacağını sormaktadır. Örnek Vak’a Anlatımı: Soykan Güner SMMM Ofisi Senaryosu Soykan Güner SMMM Ofisi’nde ücretli olarak çalışan bir personel, ağır bir rahatsızlık nedeniyle özel bir hastanede tedavi görür. Hastane ve laboratuvar, muayene, tahlil ve tedavi hizmetlerine ilişkin faturaları doğrudan çalışan adına düzenler. Sosyal Güvenlik Kurumu bazı kalemleri karşılamaz ve kalan tutar Soykan Güner SMMM Ofisi sahibi tarafından çalışana destek amacıyla ödenir. Ofis sahibi, bu ödemelerin “çalışan tedavi gideri” olarak serbest meslek kazancından indirilebilir olduğunu düşünür. Ancak belgelerin çalışan adına düzenlenmesi ve tedavinin iş yeri dışında gerçekleşmesi nedeniyle, gider yazma konusunda tereddüt oluşur. Özelgede yapılan değerlendirme, bu tereddüdün sonucunu iki farklı yoldan açıklamaktadır. Gelir Vergisi Kanunu Çerçevesi Ücret Kavramı Özelgede, Gelir Vergisi Kanunu’nun 61’inci maddesi uyarınca ücretin; işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile para ile temsil edilebilen menfaatler olduğu hatırlatılmaktadır. Ödemeye hangi ad verilirse verilsin, hizmet karşılığı sağlanan menfaatin ücret niteliği taşıyabileceği vurgulanmaktadır. Serbest Meslek Kazancı ve Gider İndirimi Özelgede ayrıca GVK 65 ve 67 maddeleri çerçevesinde serbest meslek kazancının tanımı ve tespit yöntemi hatırlatılmaktadır. Serbest meslek kazancı, hasılattan faaliyete ilişkin giderler düşüldükten sonra kalan farktır. GVK 68/2: İş Yerindeki Tedavi ve İlaç Giderleri Özelgede GVK 68/1-2 bendi kapsamında “hizmetli ve işçilerin iş yerinde veya iş yerinin müştemilatındaki” iaşe, ibate, tedavi ve ilaç giderlerinin serbest meslek kazancının tespitinde gider olarak indirilebileceği hükmüne yer verilmiştir. Bu hüküm, iş yeri içinde veya iş yeri müştemilatında gerçekleşen tedavi giderlerine özel bir gider indirimi imkanı tanımaktadır. Özelgedeki Esas Sonuç: İş Yeri Dışındaki Tedavi Gideri Doğrudan Gider Yazılamaz Özelgede önce, iş yerinde veya iş yeri müştemilatındaki tedavi ve ilaç giderlerinin GVK 68/2 kapsamında gider olabileceği belirtilmekle birlikte; somut olayda çalışanın özel sağlık hizmeti sunucularından aldığı tedavi hizmetlerinin iş yeri dışında gerçekleştiği ve belgelerin çalışan adına düzenlendiği dikkate alınarak, SGK tarafından karşılanmayan ve işveren tarafından ödenen tutarların GVK 68/2 kapsamında doğrudan serbest meslek kazancından indirim konusu yapılamayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Bu çerçevede, özelgedeki olayda “çalışan adına düzenlenen hastane faturası veya serbest meslek makbuzu bedelini işverenin ödemesi” tek başına, bu tutarı serbest meslek kazancında doğrudan gider haline getirmemektedir. Alternatif Yol: Ücret Olarak Değerlendirip Stopaj Yapılarak Gider Yazma İmkanı Özelge, iş yeri dışındaki sağlık harcamaları bakımından ikinci bir yol göstermektedir:-Çalışana ait olup işveren tarafından karşılanan iş yeri dışı sağlık harcamaları, ücret olarak değerlendirilebilir-Bu tutarlar çalışanın gelir vergisi matrahına eklenerek tevkifata tabi tutulabilir-Bu şekilde vergilendirilen ödeme, GVK 68/1-1 kapsamında genel gider olarak serbest meslek kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınabilir Özelgenin bu yaklaşımı, iş yeri dışında gerçekleşen tedavi harcamalarının “doğrudan tedavi gideri” değil, “çalışana sağlanan menfaat” olarak ücret rejimi içinde ele alınması halinde gider yazılabileceğini ortaya koymaktadır. Uygulamada Ana Ayrım: İş Yeri İçinde mi Dışında mı Özelgedeki değerlendirme, iki kritik ayırıma dayanır:-Tedavi gideri iş yerinde veya iş yeri müştemilatında mı gerçekleşti?-Gider, işveren tarafından hangi hukuki nitelikte ele alındı: doğrudan tedavi gideri mi, yoksa ücret/menfaat mi? Özelgedeki somut olayda tedavi, özel sağlık hizmet sunucularında (iş yeri dışında) gerçekleştiği ve belgeler çalışan adına düzenlendiği için, GVK 68/2 yoluyla doğrudan gider indirimi kabul edilmemiştir. Sonuç ve Değerlendirme 08.11.2023 tarihli Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı özelgesine göre; iş yerinde veya iş yeri müştemilatında gerçekleşen tedavi ve ilaç giderleri GVK 68/2 kapsamında serbest meslek kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınabilir. Ancak çalışanın iş yeri dışındaki özel sağlık kuruluşlarından aldığı tedavi hizmetlerine ilişkin, çalışan adına düzenlenen belgelerde yer alan ve SGK tarafından karşılanmayan tutarların işveren tarafından ödenmesi halinde, bu tutarların GVK 68/2 kapsamında doğrudan gider yazılması mümkün değildir. Bununla birlikte, iş yeri dışındaki sağlık harcamaları ücret olarak değerlendirilip çalışanın gelir vergisi matrahına eklenerek tevkifata tabi tutulması halinde, söz konusu ödemelerin GVK 68/1-1 kapsamında gider olarak dikkate alınması mümkün olabilecektir. Bu değerlendirme yalnızca özelgede yer verilen somut olay üzerinden yapılmıştır. Soru Cevap Tablosu SoruCevapÇalışanın özel hastane masrafı gider yazılır mı?Özelgeye göre iş yeri dışında alınan tedavi hizmetlerinde, çalışan adına düzenlenen belgelerdeki tutarların işveren tarafından ödenmesi GVK 68/2 kapsamında doğrudan gider yazmayı sağlamaz.Personel sağlık harcaması serbest meslek kazancından indirilebilir mi?İş yeri/müştemilatındaki tedavi giderleri indirilebilir; ancak özelgedeki olayda iş yeri dışındaki tedavi harcamaları doğrudan indirime konu edilmemiştir.SGK’nın karşılamadığı tedavi giderini işveren öderse ne olur?Özelgeye göre bu tutar GVK 68/2 kapsamında doğrudan gider olmaz; ücret olarak değerlendirilip stopaj yapılarak gider yazma yolu gündeme gelebilir.GVK 68/2 hangi tedavi giderlerini kapsar?Özelgeye göre “iş yerinde veya iş yeri müştemilatındaki” hizmetli ve işçilerin tedavi ve ilaç giderlerini kapsar.Tedavi faturası çalışanın adına düzenlenmişse gider yazılır mı?Özelgedeki somut olayda, iş yeri dışında alınan hizmetlerde çalışana düzenlenen belgelerdeki tutarlar doğrudan gider yazılamamıştır.İş yeri dışındaki sağlık harcaması nasıl gider yazılabilir?Özelgeye göre ücret olarak değerlendirilip çalışanın gelir vergisi matrahına eklenerek tevkifata tabi tutulursa, GVK 68/1-1 kapsamında gider dikkate alınabilir.Bu tür sağlık ödemeleri ücret sayılır mı?Özelge, iş yeri dışı sağlık harcamalarının ücret olarak değerlendirilmesi ve stopaja tabi tutulması halinde gider yazılabileceğini belirtmiştir.Çalışan menfaatleri ile serbest meslek giderleri arasındaki bağ nedir?Özelgeye göre iş yeri dışı sağlık ödemesi “menfaat” olarak ücret rejimine alınırsa, işverence genel gider şeklinde dikkate alınabilir.İş yerinde yapılan tedavi gideri örneği nedir?Özelgenin çizdiği çerçevede, iş yerinde veya müştemilatında sağlanan tedavi/ilaç giderleri GVK 68/2 kapsamındadır.Özelge bu konuda net olarak ne diyor?Özelge, iş yeri dışındaki özel sağlık kuruluşu hizmetlerine ilişkin ve çalışan adına düzenlenen belgelerdeki SGK dışı tutarların doğrudan gider yazılamayacağını; ücret-stopaj yoluyla gider yazılabileceğini belirtmektedir. ÖRNEK ÖZELGE T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞIAnkara Vergi Dairesi BaşkanlığıGelir Kanunları Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü    Sayı:E-38418978-120[68-23/1]-50785108.11.2023Konu:Mali Müşavirin Yanında Çalışan Personelin Tedavi Harcamalarının Serbest Meslek Kazancının Tespitinde İndirim Konusu Yapılıp Yapılamayacağı  İlgi:… İlgide kayıtlı özelge talep formunda, yanınızda çalışan personelin geçirdiği ağır hastalık nedeniyle özel sağlık hizmeti sunucularından bazı tedavi ve tahlil hizmetleri aldığı, bu hizmetlerin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmayan kısmının tarafınızca karşılandığı, söz konusu tedavi hizmetlerine ilişkin fatura ve serbest meslek makbuzunun tedaviden faydalanan çalışan adına düzenlendiği belirtilerek tarafınızca ödenen tedavi harcamalarının 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 68 inci maddesi uyarınca serbest meslek kazancının tespitinde gider olarak hasılattan indirilip indirilemeyeceği hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun; – “Ücretin tarifi” başlıklı 61 inci maddesinde; “Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir. Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez. …”, – “Serbest meslek kazancının tarifi” başlıklı 65 inci maddesinde; “Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancıdır. Serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır. …”, – “Serbest meslek kazancının tesbiti” başlıklı 67 inci maddesinde; “Serbest meslek kazancı bir hesap dönemi içinde serbest meslek faaliyeti karşılığı olarak tahsil edilen para ve ayınlar ve diğer suretlerle sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerden bu faaliyet dolayısıyle yapılan giderler indirildikten sonra kalan farktır. …”, – “Mesleki giderler” başlıklı 68 inci maddesinde; “Serbest meslek kazancının tespitinde aşağıda yazılı giderler hasılattan indirilir. 1. Mesleki kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için ödenen genel giderler (İkametgâhlarının bir kısmını iş yeri olarak kullananlar, ikametgâh için ödedikleri kiranın tamamı ile ısıtma ve aydınlatma gibi diğer giderlerin yarısını indirebilirler. İş yeri kendi mülkü olanlar kira yerine amortismanı, ikametgâhı kendi mülkü olup bunun bir kısmını iş yeri olarak kullananlar amortismanın yarısını gider yazabilirler.). 2. Hizmetli ve işçilerin iş yerinde veya iş yerinin müştemilatındaki iaşe ve ibate giderleri, tedavi ve ilaç giderleri, sigorta primleri ve emekli aidatı (bu primlerin ve aidatın geri alınmamak üzere Türkiye’de kain sigorta şirketlerine veya emekli ve yardım sandıklarına ödenmiş olması ve emekli ve yardım sandıklarının tüzel kişiliği haiz bulunmaları şartıyla) ile 27’inci maddede yazılı giyim giderleri, …” hükmü yer almaktadır. Buna göre, yanınızda çalışan hizmet erbabının iş yerinde veya iş yerinin müştemilatındaki tedavi ve ilaç giderlerinin 193 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendi kapsamında serbest meslek kazancınızın tespitinde gider olarak dikkate alınması mümkün bulunmaktadır. Yukarıda yer verilen hüküm ve açıklamalara göre, yanınızda çalışan hizmet erbabının özel sağlık hizmeti sunucularından aldığı tedavi hizmetleri nedeniyle çalışan adına düzenlenen belgelerde gösterilen ve Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmadığı için tarafınızca ödenen tutarların 193 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendi gereğince serbest meslek kazancının tespitinde indirim konusu yapılması mümkün bulunmamaktadır. Diğer taraftan, yanınızda çalışan hizmet erbabına ait olan ve tarafınızca karşılanan iş yeri dışındaki sağlık harcamalarının ücret olarak değerlendirilmesi ve çalışanın gelir vergisi matrahına eklenerek tevkifata tabi tutulmak suretiyle 193 sayılı Kanunun 68 inci maddenin birinci fıkrasının (1) numaralı bendi kapsamında gider olarak dikkate alınması mümkün bulunmaktadır. Bilgi edinilmesini rica ederim. (*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. (**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır. ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER Hesaplama Araçları Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.