Tekdüzen Hesap Planı kapsamında 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı, işletmelerin ilgili vergi dönemine ait olmakla birlikte henüz mahsup edilmemiş veya kesinleşmemiş vergi ödemelerinin izlendiği aktif karakterli bir hesaptır. Bu hesap, özellikle geçici vergi ödemeleri, stopaj yoluyla ödenen vergiler ve peşin ödenen bazı fonlar için kullanılmaktadır. İşletmeler açısından bu hesap, dönem sonunda hesaplanan vergi borçları ile mahsup edilmek üzere geçici olarak bilançoda taşınan tutarları ifade eder. Bu nedenle doğru sınıflandırma ve zamanında mahsup işlemleri büyük önem taşır. Bu yazıda Türkiye’de faaliyet gösteren işletmeler için uygulamada sık karşılaşılan işlemler üzerinden 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabına ait muhasebe kayıt örnekleri teknik vaka dili ile açıklanmaktadır. 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı Nedir? 193 hesap, işletmenin henüz nihai vergi borcuna dönüşmemiş ancak peşin olarak ödenmiş vergi ve fon tutarlarını gösterir. Bu hesapta genellikle aşağıdaki işlemler izlenir: -Geçici vergi ödemeleri-Stopaj yoluyla ödenen vergiler-Peşin ödenen kurumlar vergisi-Yurt dışı vergi mahsupları-Diğer peşin vergi ödemeleri-Diğer benzer nitelikteki ödemeler Peşin Ödenen Vergilerin Muhasebe Sistemi Muhasebe süreci genel olarak aşağıdaki şekilde işler: Vergi peşin ödenir→ 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Dönem sonunda vergi hesaplanır→ 371 veya 360 hesaplar Mahsup yapılır→ 193 hesap kapatılır 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri Örnek 1) Geçici Vergi Ödemesi (A) Makine Üretim Anonim Şirketi 1. dönem için 120.000 TL geçici vergi ödemesi yapmıştır. HesapBorçAlacak193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar120.000193.01 Geçici Vergi120.000102 Bankalar120.000102.01 Banka Hesabı120.000Toplam120.000120.000 Örnek 2) Stopaj Yoluyla Ödenen Vergi (B) Danışmanlık Limited Şirketi’ne yapılan ödemeden 20.000 TL gelir vergisi stopajı kesilerek vergi dairesine ödenmiştir. HesapBorçAlacak193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar20.000193.02 Stopaj Vergisi20.000102 Bankalar20.000102.01 Banka Hesabı20.000Toplam20.00020.000 Örnek 3) Yurt Dışında Ödenen Verginin Kaydı (C) İhracat yapan (C) Teknoloji Anonim Şirketi, yurt dışında ödediği 30.000 TL vergiyi mahsup etmek üzere kayıtlarına almıştır. HesapBorçAlacak193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar30.000193.03 Yurt Dışı Vergi Mahsubu30.000102 Bankalar30.000102.01 Banka Hesabı30.000Toplam30.00030.000 Örnek 4) Dönem Sonunda Kurumlar Vergisi Hesaplanması (A) Makine Üretim Anonim Şirketi’nin dönem sonunda hesaplanan kurumlar vergisi 200.000 TL’dir. HesapBorçAlacak691 Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları200.000691.01 Kurumlar Vergisi200.000371 Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları200.000371.01 Kurumlar Vergisi Karşılığı200.000Toplam200.000200.000 Örnek 5) Peşin Ödenen Verginin Mahsup Edilmesi (A) Makine Üretim Anonim Şirketi, daha önce ödediği 120.000 TL geçici vergiyi dönem sonunda hesaplanan kurumlar vergisinden mahsup etmiştir. HesapBorçAlacak371 Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları120.000371.01 Kurumlar Vergisi Karşılığı120.000193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar120.000193.01 Geçici Vergi120.000Toplam120.000120.000 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı Kullanılırken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar -Peşin ödenen vergiler doğrudan gider yazılmamalıdır.-Bu hesap dönemsel mahsup amacıyla kullanılır.-Vergi beyannameleri ile uyumlu kayıt yapılmalıdır.-Mahsup işlemleri doğru dönemde yapılmalıdır.-Alt hesap kullanımı raporlama açısından önemlidir. ________________________________________ MUHASEBE NEWS HESAPLAMA PROGRAMLARI ________________________________________ Kaynak: Tekdüzen Hesap Planı Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Yazının yayımlandığı tarihten önceki ve/veya sonraki tarihte içerikteki bilginin güncel olmayabileceğini, geçici veya kalıcı olarak başka yasal düzenlemeler olabileceğini göz önünde bulundurunuz ve kendi durumunuza özel doğru bilgi için konuyla ilgili meslek erbabına/uzmanına danışmanız menfaatinize olacağını unutmayınız. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir. İçeriğin tamamı veya bir kısmı ticari amaçla izinsiz kopyalanamaz aksi durumda yasal işlem yapılır.