Tekdüzen Hesap Planı kapsamında 233 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar Hesabı, işletmenin esas faaliyet konusu dışında, bağlı ortaklıklarına verdiği ödünç paralar, bağlı ortaklıklar adına yaptığı ödemeler ve benzeri işlemler nedeniyle ortaya çıkan bir yıldan uzun vadeli alacaklarının izlendiği aktif karakterli bir hesaptır. Bu hesap, bağlı ortaklıklara yapılan mal veya hizmet satışlarından doğan ticari alacakların takip edildiği bir hesap değildir. İşletmenin bağlı ortaklıklarına finansman sağlaması, bağlı ortaklık adına borç ödemesi yapması veya benzeri nedenlerle oluşan uzun vadeli alacaklar bu hesapta izlenir. 233 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar Hesabı, 133 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar Hesabının uzun vadeli karşılığıdır. Vadesi bir yılın altına düşen alacaklar ilgili dönemde 133 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar Hesabına aktarılır. Bu yazıda Türkiye’de faaliyet gösteren işletmeler açısından uygulamada sık karşılaşılan işlemler üzerinden 233 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar Hesabına ait muhasebe kayıt örnekleri teknik vaka diliyle açıklanmaktadır. 233 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar Hesabı Nedir? Tekdüzen Hesap Planına göre; 233 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar Hesabı; işletmenin esas faaliyet konusu dışındaki işlemleri dolayısıyla (ödünç verme ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan) bağlı ortaklıklarından olan uzun vadeli alacaklarının izlendiği hesaptır. Bu hesapta başlıca; Bağlı ortaklıklara verilen uzun vadeli borçlar, Bağlı ortaklıklar adına yapılan ödemeler, Bağlı ortaklık lehine üstlenilen yükümlülükler, Uzun vadeli cari hesap bakiyeleri, Vadesi uzatılan bağlı ortaklık alacakları izlenmektedir. 233 Hesabının Muhasebe Mantığı Bağlı ortaklığa finansman sağlanır ↓ 233 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar ↓ Bağlı ortaklık ödeme yapar ↓ 102 Bankalar ↓ 233 hesap kapatılır. 233 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri Örnek 1) Bağlı Ortaklığa Uzun Vadeli Borç Verilmesi (A) Holding A.Ş., %100 bağlı ortaklığı olan (B) Üretim A.Ş.’ye üç yıl vadeli 2.000.000 TL finansman sağlamıştır. HesapBorçAlacak233 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar2.000.000233.01 (B) Üretim A.Ş. Cari Hesabı2.000.000102 Bankalar2.000.000102.01 Banka Hesabı2.000.000Toplam2.000.0002.000.000 Örnek 2) Bağlı Ortaklık Adına Borç Ödenmesi (A) Holding A.Ş., bağlı ortaklığı olan (C) Lojistik A.Ş.’nin banka borcuna ilişkin 650.000 TL ödeme yapmıştır. HesapBorçAlacak233 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar650.000233.02 (C) Lojistik A.Ş. Cari Hesabı650.000102 Bankalar650.000102.01 Banka Hesabı650.000Toplam650.000650.000 Örnek 3) Uzun Vadeli Alacağın Kısa Vadeye Aktarılması (A) Holding A.Ş.’nin bağlı ortaklığı olan (B) Üretim A.Ş.’den alacağının 900.000 TL‘lik kısmının tahsil süresi bir yılın altına düşmüştür. HesapBorçAlacak133 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar900.000133.01 Kısa Vadeli Cari Hesap900.000233 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar900.000233.01 (B) Üretim A.Ş. Cari Hesabı900.000Toplam900.000900.000 Örnek 4) Bağlı Ortaklıktan Alacağın Tahsil Edilmesi (A) Holding A.Ş., bağlı ortaklığı olan (C) Lojistik A.Ş.’den 500.000 TL banka aracılığıyla tahsilat yapmıştır. HesapBorçAlacak102 Bankalar500.000102.01 Banka Hesabı500.000233 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar500.000233.02 (C) Lojistik A.Ş. Cari Hesabı500.000Toplam500.000500.000 Örnek 5) Bağlı Ortaklıktan Olan Alacağın Senede Bağlanması (A) Holding A.Ş., bağlı ortaklığı olan (B) Üretim A.Ş.’den olan 1.200.000 TL tutarındaki uzun vadeli alacağını senede bağlamıştır. HesapBorçAlacak221 Alacak Senetleri1.200.000221.01 Bağlı Ortaklık Senedi1.200.000233 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar1.200.000233.01 (B) Üretim A.Ş. Cari Hesabı1.200.000Toplam1.200.0001.200.000 233 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar Hesabı Kullanılırken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar Hesap yalnızca esas faaliyet konusu dışındaki işlemlerden doğan bağlı ortaklık alacakları için kullanılır. Ticari mal ve hizmet satışlarından kaynaklanan alacaklar bu hesapta izlenmez. Bir yıldan uzun vadeli alacaklar bu hesapta takip edilir. Vadesi bir yılın altına düşen tutarlar 133 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar Hesabına aktarılmalıdır. Bağlı ortaklıklara sağlanan finansmanın emsallere uygunluk ilkesine göre değerlendirilmesi gerekir. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı hükümleri ile örtülü sermaye düzenlemeleri bakımından gerekli vergisel analiz yapılmalıdır. Her bağlı ortaklık için ayrı alt hesap açılması, finansal raporlama ve mutabakat açısından önemlidir. Muhasebe Kayıt Örnekleri – Yevmiye Madde Örnekleri Hesaplama Araçları Kaynak: Tekdüzen Hesap Planı Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Yazının yayımlandığı tarihten önceki ve/veya sonraki tarihte içerikteki bilginin güncel olmayabileceğini, geçici veya kalıcı olarak başka yasal düzenlemeler olabileceğini göz önünde bulundurunuz ve kendi durumunuza özel doğru bilgi için konuyla ilgili meslek erbabına/uzmanına danışmanız menfaatinize olacağını unutmayınız. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir. İçeriğin tamamı veya bir kısmı ticari amaçla izinsiz kopyalanamaz aksi durumda yasal işlem yapılır.