Duyurular
245 Bağlı Ortaklıklar Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri
245 Bağlı Ortaklıklar Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri
Tekdüzen Hesap Planı kapsamında 245 Bağlı Ortaklıklar Hesabı, işletmenin doğrudan veya dolaylı olarak başka bir şirket üzerinde kontrol gücüne sahip olmasını sağlayan sermaye paylarının izlendiği aktif karakterli bir hesaptır.
Bir şirketin sermayesinin veya oy hakkının yüzde 50’sinden fazlasına sahip olunması, genel olarak bağlı ortaklık ilişkisinin varlığına işaret eder. Bununla birlikte bağlı ortaklığın belirlenmesinde yalnızca sermaye payı veya oy hakkı oranı değil, şirket yönetiminin çoğunluğunu seçme hakkı da dikkate alınır.
Tekdüzen Hesap Planındaki açıklamaya göre bağlı ortaklık ilişkisinin tespitinde esas alınacak temel ölçüt, yönetim çoğunluğunu seçme hakkıdır. Dolayısıyla işletmenin sermaye payı yüzde 50 veya daha düşük olsa bile yönetim organının çoğunluğunu belirleme hakkına sahip olması halinde yatırım bağlı ortaklık niteliği taşıyabilir.
Bağlı ortaklık edinmek amacıyla hisse senedi veya ortaklık payı satın alındığında 245 Bağlı Ortaklıklar Hesabı borçlandırılır. Bağlı ortaklığa ilişkin sermaye taahhüdünde bulunulması halinde taahhüt edilen toplam tutar 245 hesaba borç, henüz ödenmemiş sermaye taahhüdü ise 246 Bağlı Ortaklıklara Sermaye Taahhütleri (-) Hesabına alacak kaydedilir.
Bağlı ortaklık paylarının satılması veya başka bir yatırım grubuna aktarılması halinde 245 Bağlı Ortaklıklar Hesabı alacaklandırılır.
245 Bağlı Ortaklıklar Hesabı Nedir?
Tekdüzen Hesap Planındaki açıklamaya göre:
245 Bağlı Ortaklıklar Hesabı, işletmenin doğrudan veya dolaylı olarak yüzde 50 oranından fazla sermaye ya da oy hakkına veya en az bu oranda yönetim çoğunluğunu seçme hakkına sahip olduğu iştiraklerin sermaye paylarının izlendiği hesaptır. Bağlı ortaklığın sahipliğinin belirlenmesinde bu ölçütlerden yönetim çoğunluğunu seçme hakkı esas alınır.
Bu hesapta genel olarak aşağıdaki yatırımlar izlenir:
Sermayesinin yüzde 50’sinden fazlasına sahip olunan şirket payları,
Oy haklarının yüzde 50’sinden fazlasını sağlayan yatırımlar,
Yönetim kurulu veya müdürler kurulunun çoğunluğunu seçme hakkı veren ortaklık payları,
Doğrudan kontrol edilen şirketlerdeki sermaye payları,
Dolaylı olarak kontrol edilen şirketlerdeki yatırımlar,
Sermaye artırımı yoluyla edinilen bağlı ortaklık payları,
İştirak niteliğindeyken sonradan kontrol gücü kazanılan şirket payları.
245 Hesabının Muhasebe Niteliği
245 Bağlı Ortaklıklar Hesabı:
Duran varlıklar grubunda yer alır.
Mali duran varlık niteliğindedir.
Aktif karakterli bir hesaptır.
Normal olarak borç bakiyesi verir.
Bağlı ortaklığa ilişkin sermaye paylarının maliyet bedelini gösterir.
Bağlı ortaklık payı edinildiğinde borçlandırılır.
Bağlı ortaklık payı satıldığında veya elden çıkarıldığında alacaklandırılır.
Ödenmemiş sermaye taahhütleri, bu hesabın altında 246 Bağlı Ortaklıklara Sermaye Taahhütleri (-) Hesabında izlenir.
Bağlı ortaklık paylarında önemli veya sürekli değer kaybı oluşması halinde 247 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) Hesabı kullanılabilir.
245 Hesabının İşleyişi
Bağlı ortaklık payı satın alınması:
↓
245 Bağlı Ortaklıklar Hesabı borçlandırılır.
↓
Ödeme şekline göre kasa, banka veya ilgili borç hesabı alacaklandırılır.
Bağlı ortaklık için sermaye taahhüdünde bulunulması:
↓
245 Bağlı Ortaklıklar Hesabı borçlandırılır.
↓
246 Bağlı Ortaklıklara Sermaye Taahhütleri (-) Hesabı alacaklandırılır.
Sermaye taahhüdünün ödenmesi:
↓
246 Bağlı Ortaklıklara Sermaye Taahhütleri (-) Hesabı borçlandırılır.
↓
Ödemenin yapıldığı varlık hesabı alacaklandırılır.
Bağlı ortaklık payının satılması:
↓
Satılan payın kayıtlı değeri kadar
↓
245 Bağlı Ortaklıklar Hesabı alacaklandırılır.
245 Bağlı Ortaklıklar Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri
Örnek 1: Bağlı Ortaklık Hisse Senetlerinin Satın Alınması
(A) Holding A.Ş., (B) Teknoloji A.Ş.’nin sermayesinin ve oy haklarının yüzde 65’ini temsil eden hisse senetlerini şirket yönetimini kontrol etmek amacıyla 8.000.000 TL bedelle banka aracılığıyla satın almıştır.
Edinilen sermaye ve oy hakkı oranı yüzde 50’den fazla olduğundan yatırım 245 Bağlı Ortaklıklar Hesabında izlenecektir.
HesapBorçAlacak245 Bağlı Ortaklıklar8.000.000245.01 (B) Teknoloji A.Ş. Bağlı Ortaklık Payları8.000.000102 Bankalar8.000.000102.01 Türk Lirası Mevduat Hesabı8.000.000Toplam8.000.0008.000.000
Bu kayıtla bağlı ortaklık payları edinme maliyeti üzerinden mali duran varlıklar arasına alınmıştır.
Örnek 2: Bağlı Ortaklık İçin Sermaye Taahhüdünde Bulunulması
(A) Holding A.Ş., yeni kurulan (C) Enerji A.Ş.’nin sermayesinin yüzde 70’ine karşılık gelen 7.000.000 TL tutarında sermaye taahhüdünde bulunmuştur. Taahhüt edilen tutar henüz ödenmemiştir.
HesapBorçAlacak245 Bağlı Ortaklıklar7.000.000245.02 (C) Enerji A.Ş. Bağlı Ortaklık Payları7.000.000246 Bağlı Ortaklıklara Sermaye Taahhütleri (-)7.000.000246.01 (C) Enerji A.Ş. Sermaye Taahhüdü7.000.000Toplam7.000.0007.000.000
Bağlı ortaklığa ilişkin toplam sermaye payı 245 hesaba kaydedilmiş, henüz ödenmemiş sermaye taahhüdü ise 246 hesapta izlenmiştir.
Örnek 3: Bağlı Ortaklık Sermaye Taahhüdünün Kısmen Ödenmesi
(A) Holding A.Ş., (C) Enerji A.Ş.’ye ilişkin 7.000.000 TL tutarındaki sermaye taahhüdünün 3.000.000 TL’lik kısmını banka aracılığıyla ödemiştir.
HesapBorçAlacak246 Bağlı Ortaklıklara Sermaye Taahhütleri (-)3.000.000246.01 (C) Enerji A.Ş. Sermaye Taahhüdü3.000.000102 Bankalar3.000.000102.01 Türk Lirası Mevduat Hesabı3.000.000Toplam3.000.0003.000.000
Bu ödeme sonrasında 246 hesabın ilgili bağlı ortaklığa ait kalan alacak bakiyesi 4.000.000 TL olmuştur. Ödeme sırasında 245 hesaba yeniden kayıt yapılmaz.
Örnek 4: İştirak Paylarının Bağlı Ortaklık Niteliği Kazanması
(B) Sanayi A.Ş., (C) Lojistik A.Ş.’nin sermayesinin yüzde 35’ine sahip olduğu için söz konusu yatırımı daha önce 242 İştirakler Hesabında izlemektedir.
Şirket, ilave pay edinerek oy hakkını yüzde 60’a çıkarmış ve yönetim çoğunluğunu seçme hakkını elde etmiştir. Daha önce 242 hesapta izlenen iştirak paylarının kayıtlı değeri 4.500.000 TL’dir.
Mevcut yatırım, kontrol gücü kazanılması nedeniyle bağlı ortaklıklar grubuna aktarılmıştır.
HesapBorçAlacak245 Bağlı Ortaklıklar4.500.000245.03 (C) Lojistik A.Ş. Bağlı Ortaklık Payları4.500.000242 İştirakler4.500.000242.01 (C) Lojistik A.Ş. İştirak Payları4.500.000Toplam4.500.0004.500.000
Bu kayıt yalnızca daha önce iştirak olarak izlenen mevcut payların yeniden sınıflandırılmasına ilişkindir. Kontrol gücünü sağlayan ilave hisse alımının bedeli ayrıca 245 hesaba kaydedilmelidir.
Örnek 5: Bağlı Ortaklık Paylarının Kârla Satılması
(A) Holding A.Ş., kayıtlı değeri 8.000.000 TL olan (B) Teknoloji A.Ş. bağlı ortaklık paylarının tamamını 9.500.000 TL bedelle banka aracılığıyla satmıştır.
Satış sonucunda 1.500.000 TL kâr oluşmuştur.
HesapBorçAlacak102 Bankalar9.500.000102.01 Türk Lirası Mevduat Hesabı9.500.000245 Bağlı Ortaklıklar8.000.000245.01 (B) Teknoloji A.Ş. Bağlı Ortaklık Payları8.000.000679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar1.500.000679.01 Bağlı Ortaklık Payı Satış Kârı1.500.000Toplam9.500.0009.500.000
Bağlı ortaklık paylarının kayıtlı değeri 245 hesaptan çıkarılmış, satış bedeli ile kayıtlı değer arasındaki olumlu fark gelir olarak kaydedilmiştir.
Satış kazancının kurumlar vergisi yönünden istisna kapsamında olup olmadığı; satış tarihi, elde tutma süresi, işletmenin faaliyet konusu ve yürürlükteki vergi mevzuatı dikkate alınarak ayrıca değerlendirilmelidir.
Örnek 6: Bağlı Ortaklık Paylarının Zararla Satılması
(B) Yatırım A.Ş., kayıtlı değeri 6.000.000 TL olan bağlı ortaklık paylarını 5.400.000 TL bedelle banka aracılığıyla satmıştır.
Satış sonucunda 600.000 TL zarar oluşmuştur.
HesapBorçAlacak102 Bankalar5.400.000102.01 Türk Lirası Mevduat Hesabı5.400.000689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar600.000689.01 Bağlı Ortaklık Payı Satış Zararı600.000245 Bağlı Ortaklıklar6.000.000245.02 Bağlı Ortaklık Payları6.000.000Toplam6.000.0006.000.000
Satış bedelinin bağlı ortaklık paylarının kayıtlı değerinden düşük olması nedeniyle oluşan fark gider ve zarar hesabında muhasebeleştirilmiştir.
Örnek 7: Bağlı Ortaklık Paylarının Bir Kısmının Satılması ve İştirak Niteliğine Dönüşmesi
(A) Holding A.Ş., (D) Yazılım A.Ş.’nin sermayesinin yüzde 75’ine sahiptir. Bu payların 245 hesaptaki kayıtlı değeri 9.000.000 TL’dir.
İşletme, sahip olduğu payların bir kısmını satmış ve satış sonrasında sermaye ve oy hakkı oranı yüzde 40’a düşmüştür. Yönetim çoğunluğunu seçme hakkı da sona ermiştir.
Satış sonrasında elde kalan payların kayıtlı değeri 4.800.000 TL olup yatırım iştirak niteliği kazanmıştır.
HesapBorçAlacak242 İştirakler4.800.000242.01 (D) Yazılım A.Ş. İştirak Payları4.800.000245 Bağlı Ortaklıklar4.800.000245.04 (D) Yazılım A.Ş. Bağlı Ortaklık Payları4.800.000Toplam4.800.0004.800.000
Satılan payların muhasebe kaydı ayrıca yapılır. Elde kalan ve artık bağlı ortaklık niteliği taşımayan paylar ise 242 İştirakler Hesabına aktarılır.
Bağlı Ortaklıktan Elde Edilen Kâr Paylarının Muhasebeleştirilmesi
Bağlı ortaklığın genel kurulunda kâr dağıtımı kararı alınması ve ana ortaklığa düşen kâr payının kesinleşmesi halinde alacak kaydı yapılır.
(A) Holding A.Ş.’nin bağlı ortaklığından elde etmeye hak kazandığı brüt kâr payı 1.200.000 TL’dir.
HesapBorçAlacak133 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar1.200.000133.01 Kâr Payı Alacağı1.200.000641 Bağlı Ortaklıklardan Temettü Gelirleri1.200.000641.01 Bağlı Ortaklık Kâr Payı Geliri1.200.000Toplam1.200.0001.200.000
Kâr payının banka aracılığıyla tahsil edilmesi halinde:
HesapBorçAlacak102 Bankalar1.200.000102.01 Türk Lirası Mevduat Hesabı1.200.000133 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar1.200.000133.01 Kâr Payı Alacağı1.200.000Toplam1.200.0001.200.000
Kâr payının vergilendirilmesi ve varsa vergi kesintisi uygulaması, dağıtımı yapan şirketin ve kâr payını alan işletmenin hukuki statüsüne göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Doğrudan ve Dolaylı Bağlı Ortaklık Nedir?
Doğrudan bağlı ortaklık
İşletmenin başka bir şirketin sermayesine, oy hakkına veya yönetim çoğunluğunu seçme hakkına doğrudan sahip olmasıdır.
Örneğin:
(A) Holding A.Ş., (B) Sanayi A.Ş.’nin oy haklarının yüzde 70’ine sahiptir.
(B) Sanayi A.Ş., (A) Holding A.Ş.’nin doğrudan bağlı ortaklığıdır.
Dolaylı bağlı ortaklık
İşletmenin başka şirketler üzerinden bir şirket üzerinde kontrol gücü kurmasıdır.
Örneğin:
(A) Holding A.Ş., (B) Sanayi A.Ş.’nin yüzde 80’ine sahiptir.
(B) Sanayi A.Ş., (C) Lojistik A.Ş.’nin yüzde 70’ine sahiptir.
(A) Holding A.Ş., (C) Lojistik A.Ş. üzerinde dolaylı kontrol gücüne sahip olabilir.
Dolaylı sahiplik oranı hesaplanırken yalnızca matematiksel sermaye oranı değil, oy hakkı, sözleşmeler ve yönetim çoğunluğunu belirleme gücü birlikte değerlendirilmelidir.
Yönetim Çoğunluğunu Seçme Hakkının Önemi
Tekdüzen Hesap Planı açıklamasında bağlı ortaklığın belirlenmesinde temel ölçüt olarak yönetim çoğunluğunu seçme hakkı kabul edilmiştir.
Bu nedenle aşağıdaki durumlar ayrı ayrı değerlendirilmelidir:
Sermaye payının yüzde 50’den fazla olması,
Oy hakkının yüzde 50’den fazla olması,
Yönetim kurulu üyelerinin çoğunluğunu seçme hakkı,
Ortaklar arasında yapılan oy sözleşmeleri,
İmtiyazlı paylar nedeniyle oluşan kontrol gücü,
Diğer ortakların dağınık olması nedeniyle fiilî kontrol sağlanması,
Yönetim ve faaliyet politikalarının belirlenebilmesi.
Bir şirketin sermayesinin yüzde 50’den fazlasına sahip olunması her zaman tek başına yeterli olmayabilir. Aynı şekilde sermaye oranı yüzde 50’nin altında olsa bile imtiyazlı oy hakkı veya sözleşmeler yoluyla yönetim çoğunluğunu belirleme yetkisi varsa bağlı ortaklık ilişkisi oluşabilir.
242 İştirakler ile 245 Bağlı Ortaklıklar Arasındaki Fark
Ölçüt242 İştirakler245 Bağlı OrtaklıklarYatırımın amacıYönetime ve ortaklık politikalarına katılmakŞirket üzerinde kontrol sağlamakGenel sermaye veya oy hakkı oranıEn az yüzde 10, en fazla yüzde 50Genel olarak yüzde 50’den fazlaYönetim etkisiÖnemli etkiKontrol gücüYönetim çoğunluğunu seçme hakkıGenellikle bulunmazBulunurSermaye taahhüdü hesabı243 İştiraklere Sermaye Taahhütleri (-)246 Bağlı Ortaklıklara Sermaye Taahhütleri (-)Değer düşüklüğü karşılığı244 hesap247 hesapTemettü geliri640 İştiraklerden Temettü Gelirleri641 Bağlı Ortaklıklardan Temettü Gelirleri
Yatırımın hangi hesapta izleneceğine karar verilirken yalnızca sermaye payına değil, oy hakkına ve fiilî yönetim kontrolüne de bakılmalıdır.
245, 246 ve 247 Hesapların Birlikte Gösterimi
(A) Holding A.Ş.’nin bağlı ortaklık yatırımıyla ilgili hesap bakiyeleri aşağıdaki gibidir:
AçıklamaTutar245 Bağlı Ortaklıklar12.000.000246 Bağlı Ortaklıklara Sermaye Taahhütleri (-)(2.500.000)247 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)(1.000.000)Bağlı ortaklıkların net bilanço değeri8.500.000
Bu gösterimde:
245 hesap, bağlı ortaklık paylarının toplam kayıtlı değerini,
246 hesap, henüz ödenmemiş sermaye taahhütlerini,
247 hesap ise ayrılan değer düşüklüğü karşılıklarını
göstermektedir.
Bağlı Ortaklık Paylarının Edinim Maliyeti
Bağlı ortaklık payları esas olarak edinim maliyeti üzerinden muhasebeleştirilir.
Edinim maliyetine aşağıdaki unsurların dahil edilip edilmeyeceği işlemin niteliğine ve uygulanan finansal raporlama düzenine göre değerlendirilmelidir:
Hisse senedi veya ortaklık payı satın alma bedeli,
Aracılık komisyonları,
Hukuki danışmanlık giderleri,
Değerleme giderleri,
Finansal inceleme giderleri,
Pay devir ve tescil giderleri,
Doğrudan edinimle ilişkilendirilen diğer maliyetler.
Vergi Usul Kanunu, Tekdüzen Hesap Planı ve işletmenin tabi olduğu finansal raporlama standartları arasında farklı değerlendirmeler bulunabileceğinden, özellikli edinim giderleri ayrıca incelenmelidir.
Bağlı Ortaklık Payı Satışlarında KDV
Hisse senedi ve ortaklık payı satışlarının Katma Değer Vergisi karşısındaki durumu; satılan payın niteliği, elde tutulma süresi, payın hisse senediyle temsil edilip edilmediği ve işlemi yapan işletmenin faaliyet konusu dikkate alınarak belirlenmelidir.
Bu nedenle bağlı ortaklık payı satışına ilişkin örnek kayıtlarda otomatik olarak 391 Hesaplanan KDV kullanılmamıştır.
Her satış işlemi özelinde:
Hisse senedinin niteliği,
Anonim veya limited şirket payı olması,
Elde bulundurma süresi,
KDV istisnası şartları,
Satıcının menkul kıymet ticareti yapıp yapmadığı
ayrıca değerlendirilmelidir.
Bağlı Ortaklık Satış Kazancının Vergilendirilmesi
Bağlı ortaklık paylarının satışından doğan kazancın kurumlar vergisi karşısındaki durumu, satışın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre belirlenir.
Değerlendirmede özellikle aşağıdaki hususlar dikkate alınmalıdır:
Payların en az iki tam yıl aktifte bulunup bulunmadığı,
Satış kazancının istisna şartlarını taşıyıp taşımadığı,
Satış bedelinin tahsil edilip edilmediği,
Kazancın özel bir fon hesabında izlenme zorunluluğu,
İşletmenin faaliyet konusunun menkul kıymet ticareti olup olmadığı,
Satış işleminin grup içi veya ilişkili kişiler arasında gerçekleşip gerçekleşmediği,
Transfer fiyatlandırması hükümleri.
Muhasebe kaydında satış kazancının gelir hesabına alınması, kazancın tamamının vergiye tabi olduğu veya tamamının istisna olduğu anlamına gelmez. Vergisel düzeltmeler kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde ayrıca yapılır.
Konsolidasyon Açısından Bağlı Ortaklıklar
Bağlı ortaklığın varlığı, işletmenin uyguladığı finansal raporlama düzenine göre konsolide finansal tablo hazırlama yükümlülüğü doğurabilir.
Konsolide finansal tablolarda:
Ana ortaklık ve bağlı ortaklığın varlık ve borçları birleştirilir.
Grup içi alacak ve borçlar karşılıklı olarak elimine edilir.
Grup içi satışlar ve kârlar elimine edilir.
Bağlı ortaklık yatırım hesabı ile bağlı ortaklığın öz kaynakları karşılıklı olarak mahsup edilir.
Kontrol gücü olmayan paylar ayrıca gösterilir.
Ancak yasal defter kayıtlarında ana ortaklığın bağlı ortaklık yatırımı 245 Bağlı Ortaklıklar Hesabında izlenmeye devam eder. Konsolidasyon kayıtları, yasal muhasebe kayıtlarından ayrı olarak finansal raporlama çalışmaları sırasında yapılır.
245 Bağlı Ortaklıklar Hesabı Kullanılırken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
Bağlı ortaklık ilişkisi belirlenirken yalnızca sermaye payı dikkate alınmamalıdır.
Oy hakkı ve yönetim çoğunluğunu seçme hakkı birlikte değerlendirilmelidir.
Yönetim çoğunluğunu seçme hakkı, bağlı ortaklığın belirlenmesinde temel ölçüttür.
Doğrudan ve dolaylı kontrol ilişkileri ayrı ayrı analiz edilmelidir.
Bağlı ortaklık payı edinildiğinde 245 hesap borçlandırılır.
Bağlı ortaklık için sermaye taahhüdünde bulunulması halinde 246 hesap kullanılır.
Sermaye taahhüdü ödendiğinde 245 hesaba yeniden kayıt yapılmaz.
Bağlı ortaklık payı satıldığında kayıtlı değeri kadar 245 hesap alacaklandırılır.
Kontrol gücü sona erer ve yatırım iştirak niteliğinde kalırsa elde kalan paylar 242 hesaba aktarılır.
İştirak niteliğindeki yatırımın kontrol gücü kazanması halinde 242 hesaptaki tutar 245 hesaba aktarılır.
Bağlı ortaklık paylarında önemli veya sürekli değer kaybı oluşması halinde 247 hesap kullanılabilir.
Bağlı ortaklıklardan elde edilen kâr payları 641 Bağlı Ortaklıklardan Temettü Gelirleri Hesabında izlenir.
Bağlı ortaklıktan doğan esas faaliyet dışı alacaklar, vadelerine göre 133 veya 233 hesaplarda izlenebilir.
Her bağlı ortaklık için ayrı alt hesap açılması gerekir.
Pay alım ve satım işlemleri sözleşme, yönetim kurulu kararı, genel kurul kararı, pay defteri ve ticaret sicili belgeleriyle desteklenmelidir.
Grup içi mal, hizmet, borçlanma ve finansman işlemlerinde transfer fiyatlandırması hükümleri dikkate alınmalıdır.
Satış kazancının vergilendirilmesi ile KDV durumu işlem özelinde ayrıca değerlendirilmelidir.
Finansal raporlama mevzuatı gerektiriyorsa konsolide finansal tablo hazırlanmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
1. 245 Bağlı Ortaklıklar Hesabı ne için kullanılır?
İşletmenin kontrol gücüne sahip olduğu şirketlerdeki sermaye paylarının izlenmesinde kullanılır.
2. Bir şirketin bağlı ortaklık sayılması için sermaye oranı kaç olmalıdır?
Genel olarak sermaye veya oy hakkının yüzde 50’den fazla olması bağlı ortaklık ilişkisine işaret eder. Ancak asıl değerlendirme yönetim çoğunluğunu seçme hakkına göre yapılır.
3. Sermaye payı yüzde 50’den az olsa da bağlı ortaklık ilişkisi oluşabilir mi?
Evet. İşletme yönetim çoğunluğunu seçme hakkına veya başka yollarla kontrol gücüne sahipse sermaye payı yüzde 50’den az olsa bile bağlı ortaklık ilişkisi oluşabilir.
4. Bağlı ortaklık hissesi satın alındığında hangi hesap kullanılır?
Satın alınan payların maliyet bedeli 245 Bağlı Ortaklıklar Hesabına borç kaydedilir.
5. Bağlı ortaklık için sermaye taahhüdünde bulunulursa hangi hesap kullanılır?
Toplam taahhüt edilen pay 245 hesaba borç, henüz ödenmemiş tutar 246 Bağlı Ortaklıklara Sermaye Taahhütleri (-) Hesabına alacak kaydedilir.
6. Sermaye taahhüdü ödendiğinde 245 hesap yeniden borçlandırılır mı?
Hayır. Ödeme sırasında 246 hesap borçlandırılır ve ödeme yapılan kasa, banka veya ilgili varlık hesabı alacaklandırılır.
7. Bağlı ortaklıktan alınan temettüler hangi hesapta izlenir?
Kâr payları 641 Bağlı Ortaklıklardan Temettü Gelirleri Hesabında izlenir.
8. Bağlı ortaklık payının değeri düşerse hangi hesap kullanılır?
Değer kaybının önemli veya sürekli olması halinde 247 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) Hesabı kullanılabilir.
9. Bağlı ortaklık paylarının bir kısmı satılırsa ne yapılır?
Satılan payların kayıtlı değeri 245 hesaptan çıkarılır. Satış sonrasında kontrol gücü devam ediyorsa kalan yatırım 245 hesapta izlenir. Kontrol gücü sona erer ve yatırım iştirak niteliğinde kalırsa kalan tutar 242 hesaba aktarılır.
10. 242 İştirakler ile 245 Bağlı Ortaklıklar arasındaki temel fark nedir?
242 hesap önemli etki sağlayan yatırımlar için, 245 hesap ise şirket üzerinde kontrol gücü sağlayan yatırımlar için kullanılır.
11. Bağlı ortaklık satış kârı hangi hesapta izlenir?
Tekdüzen Hesap Planındaki uygun gelir hesabında izlenir. Uygulamada satışın niteliğine göre 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar Hesabı kullanılabilir.
12. Bağlı ortaklıklar konsolide finansal tablolara dahil edilir mi?
İşletmenin tabi olduğu finansal raporlama düzenine göre kontrol edilen bağlı ortaklıkların konsolide finansal tablolara dahil edilmesi gerekebilir.
Muhasebe Kayıt Örnekleri – Yevmiye Madde Örnekleri
Hesaplama Araçları
Kaynak: Tekdüzen Hesap Planı
Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Yazının yayımlandığı tarihten önceki ve/veya sonraki tarihte içerikteki bilginin güncel olmayabileceğini, geçici veya kalıcı olarak başka yasal düzenlemeler olabileceğini göz önünde bulundurunuz ve kendi durumunuza özel doğru bilgi için konuyla ilgili meslek erbabına/uzmanına danışmanız menfaatinize olacağını unutmayınız. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir. İçeriğin tamamı veya bir kısmı ticari amaçla izinsiz kopyalanamaz aksi durumda yasal işlem yapılır.
