252 Binalar Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri Tekdüzen Hesap Planı kapsamında 252 Binalar Hesabı, işletmenin mülkiyetinde bulunan her türlü bina ile bu binaların ayrılmaz parçalarının izlendiği aktif karakterli bir maddi duran varlık hesabıdır. İşletmenin yönetim, üretim, depolama, satış, hizmet sunumu veya diğer faaliyetlerinde kullandığı fabrika, ofis, mağaza, depo, hangar ve benzeri yapılar bu hesapta takip edilir. Binanın kullanımını sağlayan ve yapıdan ayrılması hâlinde işlevini önemli ölçüde kaybedecek sabit unsurlar da binanın ayrılmaz parçası olarak değerlendirilerek 252 hesap kapsamında izlenebilir. Bina ile arsanın birlikte satın alınması durumunda toplam satın alma bedelinin güvenilir bir yöntemle arsa ve bina arasında ayrıştırılması gerekir. Arsa bedeli 250 Arazi ve Arsalar Hesabında, bina bedeli ise 252 Binalar Hesabında muhasebeleştirilir. Bu ayrım özellikle amortisman uygulaması açısından önemlidir. Arazi ve arsalar için genel olarak amortisman ayrılmazken binalar, faydalı ömürleri üzerinden amortismana tabi tutulur. 252 Binalar Hesabı Nedir? Tekdüzen Hesap Planındaki açıklamaya göre: 252 Binalar Hesabı, işletmenin her türlü binaları ve bunların ayrılmaz parçalarının izlendiği hesaptır. Bu hesapta genel olarak aşağıdaki yapılar izlenebilir: Fabrika binaları, Yönetim ve ofis binaları, Depolar ve antrepolar, Mağazalar ve satış binaları, Atölyeler, Hangarlar, Hizmet binaları, Lojmanlar, Laboratuvar binaları, Otel ve konaklama binaları, Hastane ve sağlık tesisi binaları, Eğitim binaları, Üretim tesislerinin kapalı bölümleri, Binanın ayrılmaz parçası niteliğindeki sabit unsurlar. Binaların Ayrılmaz Parçaları Nelerdir? Bir unsurun binanın ayrılmaz parçası sayılabilmesi için genellikle yapıya sürekli biçimde bağlı olması ve binadan ayrılması hâlinde binanın kullanım değerinin veya kendi işlevinin önemli ölçüde azalması gerekir. Aşağıdaki unsurlar, teknik ve hukuki niteliklerine göre binanın ayrılmaz parçası olarak değerlendirilebilir: Sabit merdivenler, Binaya gömülü su ve kanalizasyon tesisatı, Sabit elektrik tesisatı, Merkezi ısıtma ve soğutma altyapısı, Binaya kalıcı şekilde bağlı yangın tesisatı, Sabit havalandırma kanalları, Çatı ve cephe sistemleri, Binanın taşıyıcı sistemleri, Duvar, kapı ve pencere sistemleri, Sabit asansör kuyuları ve yapı bileşenleri. Bağımsız ekonomik varlık niteliği taşıyan makine, cihaz, tesisat veya demirbaşların ise kendi özelliklerine uygun maddi duran varlık hesaplarında izlenmesi gerekebilir. 252 Hesabının Muhasebe Niteliği 252 Binalar Hesabı: Duran varlıklar grubunda yer alır. Maddi duran varlık niteliğindedir. Aktif karakterli bir hesaptır. Normal olarak borç bakiyesi verir. Bina satın alındığında veya inşası tamamlandığında borçlandırılır. Bina satıldığında, devredildiğinde, yıkıldığında veya kayıtlardan çıkarıldığında alacaklandırılır. Binalar maliyet bedeli üzerinden muhasebeleştirilir. Binalara ilişkin amortismanlar 257 Birikmiş Amortismanlar (-) Hesabında izlenir. Her bina için ayrı alt hesap açılması uygun olur. Bina ile arsa bedeli birbirinden ayrıştırılmalıdır. 252 Hesabının İşleyişi Bina satın alındığında: 252 Binalar Hesabı borçlandırılır. Ödeme veya borçlanma şekline göre: 102 Bankalar, 100 Kasa, 320 Satıcılar, 336 Diğer Çeşitli Borçlar veya ilgili hesap alacaklandırılır. Bina inşaatı devam ederken: Yapım maliyetleri 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında biriktirilir. Bina tamamlanıp kullanıma hazır hâle geldiğinde: 252 Binalar Hesabı borçlandırılır. 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı alacaklandırılır. Dönem sonunda amortisman ayrıldığında: Binanın kullanıldığı bölüme uygun gider veya maliyet hesabı borçlandırılır. 257 Birikmiş Amortismanlar (-) Hesabı alacaklandırılır. Bina satıldığında: Binanın kayıtlı maliyet bedeli 252 hesaptan çıkarılır. Birikmiş amortismanı 257 hesaptan kapatılır. Satış bedeli ile net defter değeri arasındaki fark kâr veya zarar olarak kaydedilir. 252 Binalar Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri Aşağıdaki örneklerde KDV’ye tabi olduğu varsayılan işlemlerde KDV oranı yüzde 20 olarak uygulanmıştır. Taşınmaz işlemlerinin KDV karşısındaki durumu, satışın veya teslimin niteliğine göre ayrıca değerlendirilmelidir. Farklı dönemlerde KDV kanunlarındaki istisna, indirim ve muafiyetler işlem sırasında kontrol edilmelidir. Bu çalışma genel olarak hesabın işleyişini göstermekte olup, vergi kanunlarında farklı dönemlerdeki uygulamaları ihmal etmektedir. Örnek 1: Bina ile Arsanın Birlikte Satın Alınması (A) Makine Sanayi A.Ş., üretim faaliyetlerinde kullanmak üzere üzerinde fabrika binası bulunan bir taşınmazı toplam 18.000.000 TL bedelle satın almıştır. Bağımsız değerleme sonucunda toplam bedelin: 6.000.000 TL’sinin arsaya, 12.000.000 TL’sinin fabrika binasına ait olduğu belirlenmiştir. Satın alma bedeli banka aracılığıyla ödenmiştir. Örnekte KDV ve diğer maliyet unsurları dikkate alınmamıştır. Hesap Borç Alacak 250 Arazi ve Arsalar 6.000.000   250.01 Fabrika Arsası 6.000.000   252 Binalar 12.000.000   252.01 Fabrika Binası 12.000.000   102 Bankalar   18.000.000 102.01 Türk Lirası Mevduat Hesabı   18.000.000 Toplam 18.000.000 18.000.000 Arsa ve bina bedelleri ayrı hesaplarda izlenmiştir. Arsa için genel olarak amortisman ayrılmazken fabrika binası amortismana tabi tutulacaktır. Örnek 2: Ofis Binasının KDV’li Olarak Satın Alınması (B) Danışmanlık Limited Şirketi, yönetim merkezi olarak kullanacağı bir ofis binasını KDV hariç 8.000.000 TL bedelle satın almıştır. İşlem üzerinden yüzde 20 oranında 1.600.000 TL KDV hesaplanmıştır. Toplam tutarın 4.000.000 TL’si banka aracılığıyla ödenmiş, kalan tutar için satıcıya borçlanılmıştır. Örnekte binanın üzerinde bulunduğu arsanın ayrı değerlendirildiği ve verilen tutarın yalnızca bina bedeline ilişkin olduğu varsayılmıştır. Hesap Borç Alacak 252 Binalar 8.000.000   252.02 Yönetim ve Ofis Binası 8.000.000   191 İndirilecek KDV 1.600.000   191.01 İndirilecek KDV 1.600.000   102 Bankalar   4.000.000 102.01 Türk Lirası Mevduat Hesabı   4.000.000 336 Diğer Çeşitli Borçlar   5.600.000 336.01 Bina Satıcısına Borçlar   5.600.000 Toplam 9.600.000 9.600.000 Satın alınan ofis binası, işletmeye birden fazla hesap döneminde ekonomik fayda sağlayacağı için doğrudan gider yazılmamış ve maddi duran varlık olarak aktifleştirilmiştir. Örnek 3: Yapımı Tamamlanan Fabrika Binasının Aktifleştirilmesi (C) Üretim A.Ş., yapım süreci boyunca 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlediği fabrika binasını tamamlayarak kullanıma almıştır. Bina için 258 hesapta biriken toplam maliyet 25.000.000 TL’dir. Hesap Borç Alacak 252 Binalar 25.000.000   252.03 Yeni Fabrika Binası 25.000.000   258 Yapılmakta Olan Yatırımlar   25.000.000 258.01 Fabrika Binası Yapım Maliyetleri   25.000.000 Toplam 25.000.000 25.000.000 Bina kullanıma hazır hâle gelinceye kadar oluşan maliyetler 258 hesapta biriktirilmiş, tamamlanma ve kullanıma alma tarihinde 252 hesaba aktarılmıştır. Amortisman uygulaması, binanın kullanıma hazır hâle geldiği tarih ve ilgili vergi mevzuatı dikkate alınarak başlatılır. Örnek 4: Bina İçin Amortisman Ayrılması (A) Makine Sanayi A.Ş.’nin üretim faaliyetlerinde kullandığı fabrika binası için dönem sonunda 600.000 TL amortisman hesaplanmıştır. Hesap Borç Alacak 730 Genel Üretim Giderleri 600.000   730.06 Bina Amortisman Giderleri 600.000   257 Birikmiş Amortismanlar (-)   600.000 257.02 Binalar Birikmiş Amortismanı   600.000 Toplam 600.000 600.000 Binanın üretim faaliyetlerinde kullanılması nedeniyle amortisman gideri 730 Genel Üretim Giderleri Hesabında izlenmiştir. Binanın kullanım yerine göre amortisman gideri aşağıdaki hesaplarda da izlenebilir: 740 Hizmet Üretim Maliyeti, 750 Araştırma ve Geliştirme Giderleri, 760 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri, 770 Genel Yönetim Giderleri. Örnek 5: Binanın Kârla Satılması (B) Ticaret A.Ş., aktifinde bulunan depo binasını satmıştır. Depo binasının: Kayıtlı maliyet bedeli 10.000.000 TL, Birikmiş amortismanı 4.000.000 TL, Net defter değeri 6.000.000 TL, KDV hariç satış bedeli 7.500.000 TL’dir. Satış üzerinden yüzde 20 oranında 1.500.000 TL KDV hesaplanmış ve toplam 9.000.000 TL banka aracılığıyla tahsil edilmiştir. Hesap Borç Alacak 102 Bankalar 9.000.000   102.01 Türk Lirası Mevduat Hesabı 9.000.000   257 Birikmiş Amortismanlar (-) 4.000.000   257.02 Binalar Birikmiş Amortismanı 4.000.000   252 Binalar   10.000.000 252.04 Depo Binası   10.000.000 391 Hesaplanan KDV   1.500.000 391.01 Hesaplanan KDV   1.500.000 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar   1.500.000 679.01 Bina Satış Kârı   1.500.000 Toplam 13.000.000 13.000.000 Satış kârı aşağıdaki şekilde hesaplanmıştır: Açıklama Tutar KDV hariç satış bedeli 7.500.000 Binanın maliyet bedeli 10.000.000 Birikmiş amortisman (4.000.000) Net defter değeri 6.000.000 Bina satış kârı 1.500.000 Bina satışının KDV ve kurumlar vergisi karşısındaki durumu, satış tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat ve istisna şartlarına göre ayrıca değerlendirilmelidir. Ek Örnek: Binanın Zararla Satılması (C) Hizmet A.Ş., kayıtlı maliyet bedeli 9.000.000 TL ve birikmiş amortismanı 3.000.000 TL olan hizmet binasını KDV hariç 5.500.000 TL bedelle satmıştır. Binanın net defter değeri 6.000.000 TL olduğundan 500.000 TL satış zararı oluşmuştur. Satış üzerinden yüzde 20 oranında 1.100.000 TL KDV hesaplanmış ve toplam 6.600.000 TL banka aracılığıyla tahsil edilmiştir. Hesap Borç Alacak 102 Bankalar 6.600.000   102.01 Türk Lirası Mevduat Hesabı 6.600.000   257 Birikmiş Amortismanlar (-) 3.000.000   257.02 Binalar Birikmiş Amortismanı 3.000.000   689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar 500.000   689.01 Bina Satış Zararı 500.000   252 Binalar   9.000.000 252.05 Hizmet Binası   9.000.000 391 Hesaplanan KDV   1.100.000 391.01 Hesaplanan KDV   1.100.000 Toplam 10.100.000 10.100.000 Bina Maliyetine Dahil Edilebilecek Unsurlar Binanın maliyet bedeli yalnızca satıcıya veya yükleniciye ödenen ana bedelden oluşmayabilir. Binanın edinilmesi, inşa edilmesi ve kullanıma hazır hâle getirilmesiyle doğrudan bağlantılı aşağıdaki unsurlar maliyet bedeline dahil edilebilir: Satın alma bedeli, İnşaat ve yapım giderleri, Mimarlık ve mühendislik giderleri, Proje ve danışmanlık giderleri, Ruhsat ve izin giderleri, Tapu harçları, Noter ve sözleşme giderleri, Emlak komisyonları, Zemin etüdü giderleri, Hafriyat ve temel giderleri, Doğrudan işçilik giderleri, İnşaatta kullanılan malzeme bedelleri, Nakliye ve montaj giderleri, Test ve devreye alma giderleri, Binayı kullanıma hazır hâle getiren sabit tesisat giderleri, Yapım dönemine ilişkin doğrudan finansman giderleri, Edinimle doğrudan bağlantılı diğer maliyetler. Genel yönetim giderleri ile binanın edinimi veya inşasıyla doğrudan bağlantısı bulunmayan harcamalar, bina maliyetine dahil edilmemelidir. Maliyete eklenebilecek unsurlar için işlemin yapılacağı tarihteki vergi uygulamalarının da kontrol edilmesi önemlidir. Yapımı Devam Eden Binalar Hangi Hesapta İzlenir? Henüz tamamlanmamış ve kullanıma hazır hâle gelmemiş binalar doğrudan 252 hesaba kaydedilmemelidir. İnşaat sürecinde oluşan maliyetler genel olarak 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında biriktirilir. Bina tamamlanıp kullanıma hazır hâle geldiğinde: Hesap Borç Alacak 252 Binalar Toplam maliyet   258 Yapılmakta Olan Yatırımlar   Toplam maliyet kaydı yapılarak yatırım aktifleştirilir. Bina tamamlanmadan amortisman ayrılmamalıdır. Amortisman uygulaması, varlığın kullanılabilir duruma geldiği tarih dikkate alınarak başlatılır. Bina ile Arsa Bedeli Neden Ayrıştırılmalıdır? Bina ile arsa birlikte satın alındığında toplam bedelin arsa ve bina arasında ayrıştırılması gerekir. Bu ayrımın temel nedeni amortisman uygulamasıdır: Arazi ve arsalar için genel olarak amortisman ayrılmaz. Binalar faydalı ömürleri üzerinden amortismana tabi tutulur. Ayrıştırmada aşağıdaki bilgilerden yararlanılabilir: Bağımsız değerleme raporları, Ekspertiz raporları, Belediye rayiç değerleri, Emlak vergisi değerleri, Sigorta değerleri, Benzer taşınmaz satışları, Sözleşmede ayrı ayrı gösterilen bedeller, Yeniden yapım maliyetleri. Toplam taşınmaz bedelinin tamamının bina hesabına kaydedilmesi, gereğinden fazla amortisman ayrılmasına neden olabilir. Bedelin tamamının arsa hesabına kaydedilmesi ise bina amortismanının eksik hesaplanmasına yol açabilir. 250 Arazi ve Arsalar ile 252 Binalar Hesabı Arasındaki Fark Ölçüt 250 Arazi ve Arsalar 252 Binalar İzlenen varlık Arazi ve arsa Bina ve ayrılmaz parçaları Hesap grubu Maddi duran varlık Maddi duran varlık Hesap karakteri Aktif Aktif Amortisman Genel olarak ayrılmaz Faydalı ömür üzerinden ayrılır Birikmiş amortisman Genellikle bulunmaz 257 hesapta izlenir Satış kaydı Kayıtlı değer hesaptan çıkarılır Maliyet ve birikmiş amortisman birlikte kapatılır 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri ile 252 Binalar Hesabı Arasındaki Fark Ölçüt 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri 252 Binalar Varlık türü Yol, köprü, tünel, iskele ve altyapı Fabrika, depo, ofis ve kapalı yapılar Kullanım amacı Faaliyeti sağlamak veya kolaylaştırmak Üretim, yönetim, depolama veya hizmet Amortisman Ayrılır Ayrılır Birikmiş amortisman 257 hesap 257 hesap Yapım süreci 258 hesapta izlenebilir 258 hesapta izlenebilir Bir yapının hangi hesapta izleneceği belirlenirken yapının teknik niteliği, kullanım amacı ve bağımsız ekonomik işlevi dikkate alınmalıdır. Binalar İçin Amortisman Uygulaması Binalar sınırlı faydalı ömre sahip oldukları için amortismana tabi tutulur. Amortisman hesaplanırken aşağıdaki unsurlar dikkate alınır: Binanın maliyet bedeli, Faydalı ömrü, Amortisman oranı, Kullanıma başlama tarihi, Uygulanan amortisman yöntemi, Binanın işletmede kullanıldığı bölüm, Varsa kıst amortisman hükümleri, Sonradan yapılan maliyet artırıcı harcamalar. Amortisman gideri binanın kullanım yerine göre aşağıdaki hesaplarda izlenebilir: 730 Genel Üretim Giderleri, 740 Hizmet Üretim Maliyeti, 750 Araştırma ve Geliştirme Giderleri, 760 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri, 770 Genel Yönetim Giderleri. Birikmiş amortismanlar 257 Birikmiş Amortismanlar (-) Hesabında takip edilir. Bakım ve Onarım Giderleri ile Değer Artırıcı Harcamalar Binalar için yapılan her harcama 252 hesaba eklenmez. Dönem gideri olarak kaydedilebilecek harcamalar Binanın mevcut durumunu koruyan ve ekonomik ömrünü veya kapasitesini önemli ölçüde artırmayan olağan bakım ve onarım harcamaları, ilgili dönemin gideri olarak muhasebeleştirilebilir. Örnekler: Boya ve badana giderleri, Küçük çatı onarımları, Kırık camların değiştirilmesi, Su tesisatındaki küçük arızaların giderilmesi, Olağan asansör bakımı, Küçük elektrik tesisatı onarımları. Aktifleştirilebilecek harcamalar Aşağıdaki sonuçlardan birini doğuran harcamalar bina maliyetine eklenebilir: Faydalı ömrü önemli ölçüde uzatmak, Kullanım kapasitesini artırmak, Binaya yeni bir kullanım alanı kazandırmak, Ekonomik yararını önemli ölçüde artırmak, Teknik özelliklerini geliştirmek, Binaya yeni kat veya bölüm eklemek. Örnekler: Binaya yeni kat eklenmesi, Depo kapasitesinin genişletilmesi, Taşıyıcı sistemin güçlendirilmesi, Binanın kullanım ömrünü uzatan kapsamlı yenileme, Yeni üretim bölümü yapılması, Yönetim binasına kalıcı ek bina yapılması. Harcamaların bakım gideri mi yoksa maliyet artırıcı yatırım mı olduğu teknik raporlar ve işlemin niteliği dikkate alınarak belirlenmelidir. Kiralanan Binaya Yapılan Harcamalar İşletmenin mülkiyetinde olmayan kiralık bir binaya yaptığı harcamalar her durumda 252 Binalar Hesabında izlenmez. Kiralanan bina üzerinde yapılan ve kira süresi sonunda taşınmaz sahibine bırakılacak nitelikteki değer artırıcı harcamalar, şartlarına göre 264 Özel Maliyetler Hesabında takip edilir. Değerlendirmede aşağıdaki unsurlar dikkate alınır: Binanın mülkiyeti, Kira sözleşmesinin süresi, Harcamanın taşınabilir olup olmadığı, Harcamanın kira sonunda kime ait olacağı, Yapılan yatırımın ayrı bir ekonomik varlık oluşturup oluşturmadığı. İşletmenin kendi binasına yaptığı kalıcı değer artırıcı harcamalar 252 hesaba eklenebilir. Kiralık binaya yapılan ve taşınmazdan ayrılamayan harcamalar ise 264 hesapta izlenebilir. Binanın Yıkılması Durumunda Muhasebe İşletmeye ait bir bina; Ekonomik ömrünü tamamlaması, Yeni bina yapılması, Deprem veya doğal afet, Hasar, İmar uygulaması, Kamulaştırma, Teknik yetersizlik gibi nedenlerle yıkılabilir. Binanın kayıtlardan çıkarılmasında: 252 hesaptaki maliyet bedeli, 257 hesaptaki birikmiş amortisman, Binanın net defter değeri, Yıkımdan elde edilen hurda bedeli, Sigorta tazminatı, Yıkım giderleri birlikte değerlendirilmelidir. Bina tamamen amorti edilmişse maliyet ve birikmiş amortisman karşılıklı kapatılır. Net defter değeri bulunan bir bina yıkıldığında kalan değer, işlemin niteliğine göre gider veya zarar olarak kaydedilebilir. Kullanılamaz Hâle Gelen Binalar Yangın, deprem, sel veya başka bir olay nedeniyle kullanılamaz hâle gelen binaların muhasebeleştirilmesinde aşağıdaki unsurlar dikkate alınmalıdır: Hasarın geçici veya kalıcı olması, Binanın onarılabilir olup olmadığı, Ekspertiz ve hasar tespit raporları, Sigorta tazminatı, Binanın net defter değeri, Hurda ve enkaz değeri, Vergi mevzuatındaki fevkalade amortisman hükümleri. Bina tamamen ekonomik değerini kaybetmişse maliyet ve birikmiş amortisman hesapları kapatılarak kalan net defter değeri uygun zarar hesabına aktarılabilir. Bina Satışlarında KDV Bina satışlarının KDV karşısındaki durumu her işlem özelinde değerlendirilmelidir. Değerlendirmede özellikle aşağıdaki hususlar dikkate alınır: Satıcının faaliyet konusu, Binanın işletme aktifinde bulunma süresi, Binanın ticari mal veya duran varlık niteliği, Satış tarihinde yürürlükte bulunan istisna hükümleri, Binanın yeni veya kullanılmış olması, Satışın ilişkili kişiye yapılıp yapılmadığı, Emsal bedel hükümleri. Bu çalışmadaki satış örneklerinde işlemin yüzde 20 oranında KDV’ye tabi olduğu varsayılmıştır. Gerçek uygulamada KDV istisnası bulunması hâlinde 391 Hesaplanan KDV Hesabı kullanılmaz. İşlemin güncel KDV mevzuatına göre ayrıca incelenmesi gerekir. Bina Satış Kazancının Vergilendirilmesi Bina satışından doğan kazancın kurumlar vergisi karşısındaki durumu satış tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre belirlenir. Değerlendirmede aşağıdaki hususlar önemlidir: Binanın aktifte tutulma süresi, İşletmenin taşınmaz ticaretiyle uğraşıp uğraşmadığı, Satış kazancı istisnası şartları, Satış bedelinin tahsil süresi, Özel fon hesabına alma şartı, İlişkili kişilerle yapılan işlemler, Transfer fiyatlandırması ve emsal bedel hükümleri. Muhasebe kaydında satış kazancının gelir hesabına alınması, kazancın tamamının vergiye tabi veya istisna olduğu anlamına gelmez. Vergisel değerlendirmeler kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde ayrıca yapılır. Yeniden Değerleme İşlemleri Binaların piyasa değerinin artması, tek başına yasal kayıtlarda binanın değerinin artırılması veya gelir kaydedilmesi sonucunu doğurmaz. Yeniden değerleme yapılabilmesi için: Vergi mevzuatında özel bir düzenleme bulunması, Uygulanan finansal raporlama çerçevesinin izin vermesi, Gerekli değerleme yöntemlerinin uygulanması, Değerleme farklarının uygun öz kaynak hesaplarında izlenmesi gerekir. Yeniden değerleme işlemleri bina maliyetini ve birikmiş amortismanı etkileyebileceğinden, ilgili düzenlemenin öngördüğü yönteme göre kayıt yapılmalıdır. 252 Binalar Hesabı Kullanılırken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar Yalnızca işletmeye ait binalar 252 hesapta izlenmelidir. Binanın üzerinde bulunduğu arsa 250 Arazi ve Arsalar Hesabında takip edilmelidir. Arsa ile bina bedelleri güvenilir bir yöntemle ayrıştırılmalıdır. Binalar maliyet bedeli üzerinden kaydedilmelidir. Edinim ve yapımla doğrudan bağlantılı giderler maliyete dahil edilebilir. Yapımı devam eden binalar tamamlanıncaya kadar 258 hesapta izlenmelidir. Bina kullanıma hazır hâle geldiğinde 258 hesaptan 252 hesaba aktarılmalıdır. Binalar faydalı ömürleri üzerinden amortismana tabi tutulmalıdır. Birikmiş amortismanlar 257 hesapta takip edilmelidir. Amortisman gideri, binanın kullanım yerine uygun gider veya maliyet hesabına kaydedilmelidir. Her bina için tapu, adres ve kullanım şekli bazında ayrı alt hesap açılmalıdır. Binanın ayrılmaz parçaları ile bağımsız makine ve tesisler birbirinden ayrıştırılmalıdır. Olağan bakım ve onarım giderleri dönem gideri olarak kaydedilebilir. Faydalı ömrü veya kapasiteyi artıran harcamalar aktifleştirilebilir. Kiralanan binaya yapılan kalıcı yatırımlarda 264 Özel Maliyetler Hesabı değerlendirilebilir. Bina satışında 252 hesap ile ilgili 257 alt hesabı birlikte kapatılmalıdır. Satış kârı veya zararı, KDV hariç satış bedeli ile net defter değeri karşılaştırılarak hesaplanmalıdır. Bina satışının KDV karşısındaki durumu işlem özelinde incelenmelidir. Kurumlar vergisi istisnası otomatik olarak uygulanmamalıdır. Yıkım, doğal afet ve kullanılamaz hâle gelme durumları teknik ve hukuki belgelerle desteklenmelidir. Yeniden değerleme yalnızca ilgili mevzuat veya finansal raporlama düzeni kapsamında yapılmalıdır. İlişkili kişilere yapılan satışlarda emsallere uygunluk ilkesi dikkate alınmalıdır. Sık Sorulan Sorular 1. 252 Binalar Hesabı ne için kullanılır? İşletmeye ait her türlü bina ile bu binaların ayrılmaz parçalarının maliyet bedeliyle izlenmesinde kullanılır. 2. 252 hesap aktif mi pasif mi çalışır? 252 hesap aktif karakterlidir ve normal olarak borç bakiyesi verir. 3. Bina satın alındığında hangi hesap borçlandırılır? Binaya ait maliyet bedeli 252 Binalar Hesabına borç kaydedilir. 4. Bina ile arsa birlikte satın alınırsa nasıl kaydedilir? Toplam satın alma bedeli arsa ve bina arasında ayrıştırılır. Arsa 250 hesaba, bina 252 hesaba kaydedilir. 5. Binalar için amortisman ayrılır mı? Evet. Binalar belirli bir faydalı ömre sahip oldukları için amortismana tabidir. 6. Bina amortismanları hangi hesapta izlenir? Birikmiş amortismanlar 257 Birikmiş Amortismanlar (-) Hesabında takip edilir. 7. Yapımı devam eden bina doğrudan 252 hesaba kaydedilir mi? Hayır. Yapım sürecindeki maliyetler 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında biriktirilir. Bina tamamlandığında 252 hesaba aktarılır. 8. Bina bakım giderleri 252 hesaba eklenir mi? Olağan bakım ve onarım giderleri genellikle dönem gideri olarak kaydedilir. Binanın faydalı ömrünü veya kapasitesini önemli ölçüde artıran harcamalar ise maliyete eklenebilir. 9. Kiralık binaya yapılan harcamalar hangi hesapta izlenir? Kiralık binaya yapılan ve bina sahibine bırakılacak kalıcı harcamalar, şartlarına göre 264 Özel Maliyetler Hesabında izlenebilir. 10. Bina satıldığında hangi hesaplar kapatılır? Binanın maliyet bedelinin izlendiği 252 hesap ile birikmiş amortismanının izlendiği 257 hesap kapatılır. Satış bedeli ile net defter değeri arasındaki fark kâr veya zarar olarak kaydedilir. 11. Bina satışında KDV hesaplanır mı? KDV uygulaması satışın niteliğine, satıcının faaliyet konusuna ve yürürlükteki istisna hükümlerine göre belirlenir. Her satış ayrıca incelenmelidir. 12. Binanın ayrılmaz parçaları hangi hesapta izlenir? Binanın işlevini tamamlayan ve yapıdan ayrılamayan unsurlar, niteliklerine göre bina maliyetinin içinde 252 hesapta izlenebilir. Bağımsız makine ve tesisler ise ilgili maddi duran varlık hesaplarına kaydedilmelidir. https://www.muhasebenews.com/muhasebe-kayit-ornekleri-yevmiye-madde-ornekleri/ https://www.muhasebenews.com/hesaplama-araclari/ Infografik için tıklayınız… Kaynak: Tekdüzen Hesap Planı Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Yazının yayımlandığı tarihten önceki ve/veya sonraki tarihte içerikteki bilginin güncel olmayabileceğini, geçici veya kalıcı olarak başka yasal düzenlemeler olabileceğini göz önünde bulundurunuz ve kendi durumunuza özel doğru bilgi için konuyla ilgili meslek erbabına/uzmanına danışmanız menfaatinize olacağını unutmayınız. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir. İçeriğin tamamı veya bir kısmı ticari amaçla izinsiz kopyalanamaz aksi durumda yasal işlem yapılır.