253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri Tekdüzen Hesap Planı kapsamında 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, üretim faaliyetlerinde kullanılan her türlü tesis, makine ve cihaz ile bunların eklentilerinin izlendiği aktif karakterli bir maddi duran varlık hesabıdır. Üretim sürecinde kullanılan makineler yalnızca doğrudan üretim yapan cihazlardan oluşmaz. Üretimin gerçekleştirilmesini veya kolaylaştırılmasını sağlayan üretim hatları, paketleme sistemleri, konveyörler, forkliftler, kaldırma ve taşıma araçları ile makinelerin ayrılmaz parçaları ve eklentileri de niteliklerine göre bu hesapta izlenebilir. Tesis, makine ve cihazların edinilmesi sırasında yalnızca satın alma bedeli değil; nakliye, montaj, kurulum, gümrük vergisi, test, devreye alma ve varlığın amaçlanan şekilde çalışabilir duruma getirilmesiyle doğrudan bağlantılı diğer harcamalar da maliyet bedelinin belirlenmesinde dikkate alınabilir. Makine henüz kurulmamış veya kullanıma hazır hale gelmemişse edinim ve kurulum maliyetleri 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenebilir. Makinenin montajı tamamlanıp üretimde kullanılabilir duruma gelmesiyle toplam maliyet 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabına aktarılır. 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı Nedir? Tekdüzen Hesap Planındaki açıklamaya göre: 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı; üretimde kullanılan her türlü makine, tesis ve cihazlar ile bunların eklentilerinin ve bu amaçla kullanılan taşıma gereçlerinin izlenmesinde kullanılır. Konveyör ve forklift gibi üretim amacıyla kullanılan taşıma araçları da bu hesapta takip edilebilir. Hesap, kullanım amaçlarına ve makine çeşitlerine göre bölümlenebilir. Bu hesapta genel olarak aşağıdaki varlıklar izlenebilir: Üretim makineleri, Üretim hatları, Kesme ve şekillendirme makineleri, Pres makineleri, CNC tezgâhları, Dolum ve paketleme makineleri, Enerji üretim tesisleri, Jeneratörler, Kompresörler, Buhar kazanları, Soğutma sistemleri, Laboratuvar ve ölçüm cihazları, Konveyör sistemleri, Üretimde kullanılan forkliftler, Vinç ve kaldırma sistemleri, Makineye bağlı yardımcı cihazlar, Makine eklentileri ve tamamlayıcı parçalar. 253 Hesabının Muhasebe Niteliği 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı: Duran varlıklar grubunda yer alır. Maddi duran varlık niteliğindedir. Aktif karakterli bir hesaptır. Normal olarak borç bakiyesi verir. Makine, tesis veya cihaz edinildiğinde borçlandırılır. Varlık satıldığında, devredildiğinde, hurdaya ayrıldığında veya kayıtlardan çıkarıldığında alacaklandırılır. Maliyet bedeli üzerinden muhasebeleştirilir. Amortismana tabidir. Birikmiş amortismanları 257 Birikmiş Amortismanlar (-) Hesabında izlenir. Makine türü, üretim hattı, tesis veya kullanım yeri bazında alt hesaplara ayrılabilir. 253 Hesabının İşleyişi Makine satın alındığında: 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı borçlandırılır. İndirilebilir nitelikteki KDV: 191 İndirilecek KDV Hesabına borç kaydedilir. Ödeme veya borçlanma şekline göre: 102 Bankalar, 320 Satıcılar, 329 Diğer Ticari Borçlar, 336 Diğer Çeşitli Borçlar veya ilgili hesap alacaklandırılır. Makinenin montajı devam ediyorsa: Edinim ve kurulum maliyetleri 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında biriktirilir. Makine kullanıma hazır hale geldiğinde: 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı borçlandırılır. 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı alacaklandırılır. Dönem sonunda amortisman ayrıldığında: Makinenin kullanıldığı faaliyet bölümüne uygun gider veya maliyet hesabı borçlandırılır. 257 Birikmiş Amortismanlar (-) Hesabı alacaklandırılır. Makine satıldığında: 253 hesaptaki maliyet bedeli kapatılır. 257 hesaptaki birikmiş amortisman kapatılır. Satış bedeli ile net defter değeri arasındaki fark kâr veya zarar olarak muhasebeleştirilir. İşlem KDV’ye tabi ise 391 Hesaplanan KDV Hesabı kullanılır. 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri Aşağıdaki örneklerde KDV’ye tabi işlemler için KDV oranı yüzde 20 olarak uygulanmıştır. Örnek 1: Üretim Makinesinin Vadeli Olarak Satın Alınması (A) Makine Sanayi A.Ş., üretim hattında kullanmak üzere KDV hariç 2.500.000 TL bedelle bir CNC işleme makinesi satın almıştır. Satıcı firma yüzde 20 oranında 500.000 TL KDV hesaplamış ve toplam 3.000.000 TL tutarında fatura düzenlemiştir. Makine bedeli henüz ödenmemiştir. Makinenin satın alındığı tarihte kurulmuş ve kullanıma hazır olduğu kabul edilmiştir. HesapBorçAlacak253 Tesis, Makine ve Cihazlar2.500.000 253.01 CNC İşleme Makinesi2.500.000 191 İndirilecek KDV500.000 191.01 İndirilecek KDV500.000 329 Diğer Ticari Borçlar 3.000.000329.01 Makine Tedarikçisi 3.000.000Toplam3.000.0003.000.000 Satın alınan makine, işletmeye birden fazla hesap döneminde ekonomik fayda sağlayacağından doğrudan gider yazılmamış ve maddi duran varlık olarak aktifleştirilmiştir. Örnek 2: Nakliye ve Montaj Giderlerinin Makine Maliyetine Eklenmesi (A) Makine Sanayi A.Ş., satın aldığı CNC makinesinin fabrikaya taşınması ve kurulması için yüklenici firmadan hizmet almıştır. Hizmetlerin KDV hariç tutarları şöyledir: Nakliye gideri: 100.000 TL Montaj ve kurulum gideri: 150.000 TL Toplam hizmet bedeli 250.000 TL, yüzde 20 KDV ise 50.000 TL’dir. Toplam 300.000 TL banka aracılığıyla ödenmiştir. Makinenin kullanıma hazır hale getirilmesiyle doğrudan bağlantılı olan nakliye ve montaj giderleri makinenin maliyetine eklenmiştir. HesapBorçAlacak253 Tesis, Makine ve Cihazlar250.000 253.01 CNC İşleme Makinesi250.000 191 İndirilecek KDV50.000 191.01 İndirilecek KDV50.000 102 Bankalar 300.000102.01 Türk Lirası Mevduat Hesabı 300.000Toplam300.000300.000 Bu kayıt sonrasında CNC makinesinin toplam maliyet bedeli: AçıklamaTutarMakine satın alma bedeli2.500.000Nakliye ve montaj giderleri250.000Toplam makine maliyeti2.750.000 olarak oluşmuştur. Örnek 3: Yapımı ve Montajı Tamamlanan Üretim Hattının Aktifleştirilmesi (B) Gıda Üretim Limited Şirketi, kurulum süreci boyunca 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlediği otomatik dolum ve paketleme hattını tamamlayarak üretimde kullanmaya başlamıştır. Üretim hattına ilişkin olarak 258 hesapta biriken toplam maliyet 6.000.000 TL’dir. HesapBorçAlacak253 Tesis, Makine ve Cihazlar6.000.000 253.02 Otomatik Dolum ve Paketleme Hattı6.000.000 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar 6.000.000258.01 Dolum ve Paketleme Hattı Yatırımı 6.000.000Toplam6.000.0006.000.000 Üretim hattı tamamlanıp kullanılabilir hale gelinceye kadar maliyetler 258 hesapta izlenmiş, kullanıma alma tarihinde 253 hesaba aktarılmıştır. Amortisman uygulaması, varlığın kullanıma hazır hale geldiği tarih dikkate alınarak başlatılır. Örnek 4: Üretim Makinesi İçin Amortisman Ayrılması (C) Metal İşleme A.Ş.’nin üretim faaliyetlerinde kullandığı pres makinesi için dönem sonunda 400.000 TL amortisman hesaplanmıştır. Makinenin doğrudan üretimde kullanılması nedeniyle amortisman gideri genel üretim giderleri içinde izlenmiştir. HesapBorçAlacak730 Genel Üretim Giderleri400.000 730.06 Makine Amortisman Giderleri400.000 257 Birikmiş Amortismanlar (-) 400.000257.03 Tesis, Makine ve Cihazlar Birikmiş Amortismanı 400.000Toplam400.000400.000 Amortisman giderinin kaydedileceği hesap, makinenin kullanım yerine göre değişebilir. Örneğin hizmet üretiminde kullanılan cihazların amortismanı 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabında, araştırma faaliyetlerinde kullanılan cihazların amortismanı ise 750 Araştırma ve Geliştirme Giderleri Hesabında izlenebilir. Örnek 5: Üretim Makinesinin Kârla Satılması (A) Makine Sanayi A.Ş., üretimde kullandığı eski bir kesim makinesini satmıştır. Makinenin: Kayıtlı maliyet bedeli 3.000.000 TL, Birikmiş amortismanı 1.800.000 TL, Net defter değeri 1.200.000 TL, KDV hariç satış bedeli 1.500.000 TL’dir. Satış üzerinden yüzde 20 oranında 300.000 TL KDV hesaplanmış ve toplam 1.800.000 TL banka aracılığıyla tahsil edilmiştir. HesapBorçAlacak102 Bankalar1.800.000 102.01 Türk Lirası Mevduat Hesabı1.800.000 257 Birikmiş Amortismanlar (-)1.800.000 257.03 Tesis, Makine ve Cihazlar Birikmiş Amortismanı1.800.000 253 Tesis, Makine ve Cihazlar 3.000.000253.03 Kesim Makinesi 3.000.000391 Hesaplanan KDV 300.000391.01 Hesaplanan KDV 300.000679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar 300.000679.01 Makine Satış Kârı 300.000Toplam3.600.0003.600.000 Makine satış kârı aşağıdaki şekilde hesaplanmıştır: AçıklamaTutarKDV hariç satış bedeli1.500.000Makinenin maliyet bedeli3.000.000Birikmiş amortisman(1.800.000)Net defter değeri1.200.000Makine satış kârı300.000 Ek Örnek: Üretim Makinesinin Zararla Satılması (B) Plastik Üretim Limited Şirketi, kayıtlı maliyet bedeli 2.400.000 TL ve birikmiş amortismanı 1.000.000 TL olan enjeksiyon makinesini KDV hariç 1.200.000 TL bedelle satmıştır. Makinenin net defter değeri 1.400.000 TL olduğundan 200.000 TL satış zararı oluşmuştur. Yüzde 20 oranındaki 240.000 TL KDV ile birlikte toplam 1.440.000 TL banka aracılığıyla tahsil edilmiştir. HesapBorçAlacak102 Bankalar1.440.000 102.01 Türk Lirası Mevduat Hesabı1.440.000 257 Birikmiş Amortismanlar (-)1.000.000 257.03 Tesis, Makine ve Cihazlar Birikmiş Amortismanı1.000.000 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar200.000 689.01 Makine Satış Zararı200.000 253 Tesis, Makine ve Cihazlar 2.400.000253.04 Enjeksiyon Makinesi 2.400.000391 Hesaplanan KDV 240.000391.01 Hesaplanan KDV 240.000Toplam2.640.0002.640.000 Tesis, Makine ve Cihazların Maliyet Bedeli Tesis, makine ve cihazların maliyet bedeli yalnızca satıcıya ödenen satın alma bedelinden oluşmaz. Varlığın edinilmesi ve amaçlanan şekilde çalışabilir duruma getirilmesiyle doğrudan bağlantılı aşağıdaki harcamalar maliyet bedeline dahil edilebilir: Satın alma bedeli, İthalat ve gümrük giderleri, İndirilemeyen vergiler, Nakliye giderleri, Sigorta giderleri, Yükleme ve boşaltma giderleri, Montaj ve kurulum giderleri, Teknik danışmanlık giderleri, Projelendirme giderleri, Test ve deneme üretimi giderleri, Devreye alma giderleri, Zemin ve yer hazırlama giderleri, Elektrik, su ve gaz bağlantı giderleri, Makineye özel yazılım ve kontrol sistemi giderleri, Kullanıma hazır hale getirmeyle doğrudan bağlantılı işçilik giderleri, Yapım veya kurulum dönemine ilişkin doğrudan finansman giderleri, Makinenin çalışması için zorunlu eklentiler. Makine kullanıma hazır hale geldikten sonra ortaya çıkan olağan işletme, eğitim, bakım ve yönetim giderlerinin makine maliyetine eklenmemesi gerekir. Makine İthalatında Maliyet Bedeli Yurt dışından ithal edilen makinelerin maliyetine aşağıdaki unsurlar dahil edilebilir: Yabancı satıcıya ödenen makine bedeli, Gümrük vergileri, Gümrük müşavirliği giderleri, Nakliye giderleri, Liman ve ardiye giderleri, Taşıma sigortası, Montaj giderleri, Kurulum ve test giderleri, İthalatla doğrudan bağlantılı diğer harcamalar. İthalatta gümrük idaresine ödenen ve indirim konusu yapılabilen KDV, 191 İndirilecek KDV Hesabında izlenir ve makine maliyetine eklenmez. İndirimi mümkün olmayan vergi ve benzeri yükümlülüklerin ise maliyet bedeline dahil edilmesi gündeme gelebilir. Montajı Devam Eden Makineler Hangi Hesapta İzlenir? Satın alınmış ancak henüz kurulumu tamamlanmamış ve üretimde kullanıma hazır hale gelmemiş makineler için yapılan harcamalar doğrudan 253 hesaba alınmayabilir. Kurulum sürecinde oluşan maliyetler: 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında biriktirilebilir. Makine kullanıma hazır hale geldiğinde: HesapBorçAlacak253 Tesis, Makine ve CihazlarToplam maliyet 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Toplam maliyet kaydı yapılır. Makinenin sipariş aşamasında satıcıya verilen avanslar ise teslim ve kurulum öncesinde 259 Verilen Avanslar Hesabında izlenebilir. Makineye Ait Yedek Parçaların Muhasebeleştirilmesi Makine ve cihazlar için satın alınan yedek parçaların muhasebeleştirilmesi, parçanın niteliğine göre değişebilir. Stok olarak izlenebilecek yedek parçalar Sık kullanılan, düşük değerli ve birden fazla makinede kullanılabilen yedek parçalar stok hesaplarında izlenebilir. Maddi duran varlık olarak izlenebilecek parçalar Aşağıdaki özellikleri taşıyan parçaların maddi duran varlık olarak izlenmesi gündeme gelebilir: Yüksek değerli olması, Yalnızca belirli bir makinede kullanılabilmesi, Birden fazla dönem boyunca kullanılması, Makinenin ayrılmaz veya önemli bir parçası olması, Bağımsız ekonomik yarar sağlaması. Yedek parça kullanımının makinenin kapasitesini, faydalı ömrünü veya ekonomik yararını önemli ölçüde artırması halinde maliyete eklenmesi değerlendirilebilir. Bakım ve Onarım Giderleri ile Değer Artırıcı Harcamalar Tesis, makine ve cihazlar için yapılan her harcama 253 hesaba eklenmez. Dönem gideri olarak kaydedilebilecek harcamalar Makinenin mevcut çalışma durumunu koruyan olağan bakım ve onarım giderleri ilgili dönemin gideri olarak muhasebeleştirilebilir. Örnekler: Yağ değişimi, Filtre değişimi, Periyodik bakım, Küçük parça değişimleri, Temizlik ve ayar giderleri, Olağan arıza onarımları. Aktifleştirilebilecek harcamalar Aşağıdaki sonuçlardan birini sağlayan harcamalar makinenin maliyetine eklenebilir: Faydalı ömrün önemli ölçüde uzatılması, Üretim kapasitesinin artırılması, Ürün kalitesinin yükseltilmesi, Enerji verimliliğinin önemli ölçüde artırılması, Makineye yeni bir üretim fonksiyonu kazandırılması, Teknik performansın geliştirilmesi. Örnekler: Üretim kapasitesini iki katına çıkaran yeni ünite, Makinenin ekonomik ömrünü uzatan kapsamlı revizyon, Tam otomatik kontrol sistemine geçiş, Yeni üretim modülünün eklenmesi, Makinenin farklı ürün üretebilir hale getirilmesi. Harcamaların gider veya maliyet olarak değerlendirilmesi teknik raporlar ve işlemin ekonomik niteliği dikkate alınarak yapılmalıdır. Tesis, Makine ve Cihazlarda Amortisman 253 hesapta izlenen varlıklar sınırlı faydalı ömre sahip oldukları için amortismana tabidir. Amortisman hesaplanırken aşağıdaki unsurlar dikkate alınır: Varlığın maliyet bedeli, Faydalı ömrü, Amortisman oranı, Kullanıma başlama tarihi, Normal veya azalan bakiyeler yöntemi, Üretimde kullanıldığı bölüm, Sonradan yapılan maliyet artırıcı harcamalar, Varsa kıst amortisman uygulaması. Amortisman gideri varlığın kullanım yerine göre aşağıdaki hesaplarda izlenebilir: 730 Genel Üretim Giderleri, 740 Hizmet Üretim Maliyeti, 750 Araştırma ve Geliştirme Giderleri, 760 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri, 770 Genel Yönetim Giderleri. Birikmiş amortismanlar 257 Birikmiş Amortismanlar (-) Hesabında takip edilir. Üretimde Kullanılan Forklift Hangi Hesapta İzlenir? Tekdüzen Hesap Planındaki hesap açıklamasında üretim amacıyla kullanılan forklift ve benzeri taşıma araçlarının 253 hesapta izlenebileceği belirtilmiştir. Bir forkliftin hangi hesapta izleneceği kullanım amacına göre belirlenmelidir: Üretim hattında malzeme taşıyan forkliftler 253 hesapta, İşletmenin genel taşıma faaliyetlerinde kullanılan araçlar 254 Taşıtlar Hesabında izlenebilir. Bu nedenle varlığın hukuki adı yerine işletmedeki fiili kullanım amacı esas alınmalıdır. 253 Tesis, Makine ve Cihazlar ile 254 Taşıtlar Arasındaki Fark Ölçüt253 Tesis, Makine ve Cihazlar254 TaşıtlarTemel kullanımÜretim ve tesis faaliyetiİnsan veya yük taşımacılığıÖrneklerÜretim makinesi, konveyör, üretim forkliftiOtomobil, kamyon, servis aracıÜretime bağlı taşıma aracı253 hesapta izlenebilirGenel taşıma aracıysa 254AmortismanAyrılırAyrılırBirikmiş amortisman257 hesap257 hesap 253 Tesis, Makine ve Cihazlar ile 255 Demirbaşlar Arasındaki Fark Ölçüt253 Tesis, Makine ve Cihazlar255 DemirbaşlarKullanım amacıÜretim ve teknik faaliyetBüro ve genel işletme kullanımıÖrneklerCNC, pres, dolum hattıMasa, dolap, ofis ekipmanıTeknik yapıÜretim sürecinin parçasıGenel kullanıma yönelik eşyaAmortismanAyrılırAyrılırBirikmiş amortisman257 hesap257 hesap Makine ve cihazların sınıflandırılmasında varlığın üretim sürecindeki işlevi dikkate alınmalıdır. Finansal Kiralama Yoluyla Edinilen Makineler Finansal kiralama yoluyla edinilen makine ve cihazların muhasebeleştirilmesi, uygulanan vergi ve finansal raporlama düzenine göre özellik gösterebilir. Değerlendirmede aşağıdaki hususlar dikkate alınmalıdır: Sözleşmenin finansal kiralama niteliği, Mülkiyetin devredilip devredilmeyeceği, Kullanım hakkının süresi, Kira ödemelerinin anapara ve finansman unsurları, Vergi Usul Kanunu hükümleri, İşletmenin uyguladığı finansal raporlama standardı. Finansal kiralama işlemlerinde varlık ve yükümlülük kayıtları sözleşmenin ekonomik niteliğine göre ayrıca oluşturulmalıdır. Makinenin Hurdaya Ayrılması Makine ekonomik ömrünü tamamladığında, teknik olarak kullanılamaz hale geldiğinde veya üretimden kaldırıldığında hurdaya ayrılabilir. Hurdaya ayırma işleminde: 253 hesaptaki maliyet bedeli, 257 hesaptaki birikmiş amortisman, Makinenin net defter değeri, Hurda satış bedeli, KDV uygulaması, Varsa sigorta tazminatı birlikte değerlendirilmelidir. Tamamen amorti edilmiş bir makine hurdaya ayrıldığında 253 ve 257 hesaplar karşılıklı kapatılabilir. Net defter değeri bulunan makinenin ekonomik değerini tamamen kaybetmesi halinde kalan net değer, şartlarına göre ilgili gider veya zarar hesabına aktarılabilir. Hurda satışında KDV istisnası, tevkifat veya genel oran uygulaması, satılan hurdanın niteliğine göre ayrıca değerlendirilmelidir. Tesis, Makine ve Cihazların Satışında KDV İşletmenin aktifinde kayıtlı makine ve cihazların satışı genel olarak KDV’ye tabi bir teslim niteliğindedir. Bu çalışmadaki satış örneklerinde KDV oranı yüzde 20 olarak uygulanmıştır. Bununla birlikte gerçek uygulamada: Varlığın niteliği, Satışın istisna kapsamında olup olmadığı, Hurda olarak satılıp satılmadığı, KDV tevkifatı uygulanıp uygulanmayacağı, Satış tarihinde geçerli KDV oranı ayrıca değerlendirilmelidir. 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı Kullanılırken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar Yalnızca işletmeye ait tesis, makine ve cihazlar 253 hesapta izlenmelidir. Üretimde kullanılan makine ve cihazlar kullanım amaçlarına göre alt hesaplara ayrılmalıdır. Üretim amacıyla kullanılan konveyör ve forkliftler 253 hesapta izlenebilir. Makine maliyeti yalnızca satın alma bedelinden oluşmaz. Nakliye, montaj, test ve devreye alma giderleri maliyete eklenebilir. İndirim konusu yapılabilen KDV maliyete eklenmemeli, 191 hesapta izlenmelidir. Kurulumu devam eden makineler kullanıma hazır hale gelinceye kadar 258 hesapta takip edilebilir. Makine teslim alınmadan önce verilen avanslar 259 hesapta izlenebilir. Makine kullanıma hazır hale geldiğinde 253 hesaba aktarılmalıdır. Makine ve cihazlar faydalı ömürleri üzerinden amortismana tabi tutulmalıdır. Birikmiş amortismanlar 257 hesapta takip edilmelidir. Amortisman gideri varlığın kullanıldığı bölüme uygun maliyet veya gider hesabında izlenmelidir. Olağan bakım ve onarım giderleri dönem gideri olarak kaydedilebilir. Faydalı ömrü veya kapasiteyi artıran harcamalar aktifleştirilebilir. Yüksek değerli ve uzun süre kullanılan yedek parçalar ayrıca değerlendirilmelidir. Makine satışında 253 ve ilgili 257 alt hesapları birlikte kapatılmalıdır. Satış kârı veya zararı KDV hariç satış bedeli ile net defter değeri karşılaştırılarak hesaplanmalıdır. Satışta KDV’nin niteliği ve oranı işlem özelinde kontrol edilmelidir. Makine hurdaya ayrıldığında teknik rapor ve yönetim kararı hazırlanmalıdır. İthal makinelerde gümrük, nakliye ve kurulum maliyetleri ayrı ayrı izlenmelidir. Her makine için sabit kıymet kartı düzenlenmelidir. Makinenin seri numarası, konumu, edinim tarihi, maliyeti, amortisman oranı ve birikmiş amortismanı takip edilmelidir. İlişkili kişilerden alınan veya ilişkili kişilere satılan makinelerde emsallere uygunluk ilkesi dikkate alınmalıdır. Sık Sorulan Sorular 1. 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı ne için kullanılır? Üretimde kullanılan her türlü tesis, makine ve cihaz ile bunların eklentilerinin izlenmesinde kullanılır. 2. 253 hesap aktif mi pasif mi çalışır? 253 hesap aktif karakterlidir ve normal olarak borç bakiyesi verir. 3. Makine satın alındığında hangi hesap borçlandırılır? Kullanıma hazır makinenin maliyet bedeli 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabına borç kaydedilir. 4. Makine nakliye ve montaj giderleri maliyete eklenir mi? Makinenin kullanıma hazır hale getirilmesiyle doğrudan bağlantılı nakliye ve montaj giderleri maliyet bedeline eklenebilir. 5. Montajı devam eden makine doğrudan 253 hesapta izlenir mi? Makine henüz kullanıma hazır değilse maliyetler 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenebilir. Kurulum tamamlandığında 253 hesaba aktarılır. 6. Tesis, makine ve cihazlar için amortisman ayrılır mı? Evet. Bu varlıklar sınırlı faydalı ömre sahip oldukları için amortismana tabidir. 7. Makine amortismanı hangi hesapta izlenir? Birikmiş amortismanlar 257 Birikmiş Amortismanlar (-) Hesabında izlenir. Amortisman gideri ise makinenin kullanım yerine göre ilgili gider veya maliyet hesabına kaydedilir. 8. Üretimde kullanılan forklift hangi hesapta izlenir? Üretim sürecinde malzeme taşıma amacıyla kullanılan forkliftler 253 hesapta izlenebilir. Genel taşıma amacıyla kullanılan araçlar ise 254 Taşıtlar Hesabında takip edilebilir. 9. Makine bakım giderleri 253 hesaba eklenir mi? Olağan bakım ve onarım giderleri genellikle dönem gideri olarak kaydedilir. Makinenin faydalı ömrünü veya kapasitesini önemli ölçüde artıran harcamalar ise aktifleştirilebilir. 10. Makine satıldığında hangi hesaplar kapatılır? Makinenin maliyet bedelinin izlendiği 253 hesap ile birikmiş amortismanının izlendiği 257 hesap kapatılır. Satış bedeli ile net defter değeri arasındaki fark kâr veya zarar olarak kaydedilir. 11. Makine satışında KDV hesaplanır mı? İşletmenin aktifindeki makine satışları genel olarak KDV’ye tabidir. Ancak hurda, istisna veya tevkifat gibi özel durumlar ayrıca değerlendirilmelidir. 12. İthal edilen makinenin KDV’si maliyete eklenir mi? İndirim konusu yapılabilen ithalat KDV’si maliyete eklenmez ve 191 İndirilecek KDV Hesabında izlenir. Muhasebe Kayıt Örnekleri – Yevmiye Madde Örnekleri Hesaplama Araçları   Infografik için tıklayınız… Kaynak: Tekdüzen Hesap Planı Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Yazının yayımlandığı tarihten önceki ve/veya sonraki tarihte içerikteki bilginin güncel olmayabileceğini, geçici veya kalıcı olarak başka yasal düzenlemeler olabileceğini göz önünde bulundurunuz ve kendi durumunuza özel doğru bilgi için konuyla ilgili meslek erbabına/uzmanına danışmanız menfaatinize olacağını unutmayınız. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir. İçeriğin tamamı veya bir kısmı ticari amaçla izinsiz kopyalanamaz aksi durumda yasal işlem yapılır.