262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri Tekdüzen Hesap Planı kapsamında 262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri Hesabı, işletmenin kurulması, yeni bir şube açılması veya işletmenin faaliyetlerinin sürekli olarak genişletilmesi amacıyla yapılan ve karşılığında maddi bir değer elde edilmeyen harcamaların aktifleştirilmesi halinde izlendiği maddi olmayan duran varlık hesabıdır. Kuruluş ve örgütlenme giderlerinin temel özelliği, yapılan harcamanın karşılığında makine, taşıt, bina, demirbaş veya hukuki bir hak gibi bağımsız bir varlığın elde edilmemesidir. Harcama; işletmenin hukuki ve organizasyonel yapısının oluşturulması, yeni bir şubenin faaliyete geçirilmesi veya işletmenin sürekli biçimde genişletilmesi ile ilgilidir. Bu nitelikteki harcamaların aktifleştirilmesine karar verilmesi halinde, maliyet bedelleri 262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri Hesabına borç kaydedilir. Hesapta izlenen tutarlar amortisman veya itfa yöntemiyle sistematik olarak giderleştirilir. Verilen Tekdüzen Hesap Planı açıklamasına göre kuruluş ve örgütlenme giderleri genellikle beş yılda eşit taksitlerle itfa edilerek yok edilir. Birikmiş itfa payları 268 Birikmiş Amortismanlar (-) Hesabında izlenir. 262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri Hesabı Nedir? Tekdüzen Hesap Planındaki açıklamaya göre: 262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri Hesabı; işletmenin kurulması, yeni bir şubenin açılması, işlerin sürekli olarak genişletilmesi için yapılan ve karşılığında maddi bir değer elde edilmeyen giderlerin aktifleştirilmeleri durumunda izlendiği hesaptır. Hesabın işleyişi şöyledir: Aktifleştirilmesine karar verilen kuruluş ve örgütlenme giderleri maliyet bedelleriyle 262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri Hesabına borç kaydedilir. Bu tutarlar amortisman yoluyla giderleştirilir. Verilen hesap açıklamasına göre genel olarak beş yılda eşit taksitlerle itfa edilir. Birikmiş itfa tutarları 268 Birikmiş Amortismanlar (-) Hesabında izlenir. İtfa süresi sonunda 262 ve 268 hesapların ilgili alt hesapları kapatılabilir. 262 Hesabının Muhasebe Niteliği 262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri Hesabı: Duran varlıklar içerisinde yer alır. Maddi olmayan duran varlık niteliğindedir. Aktif karakterlidir. Normal olarak borç bakiyesi verir. Aktifleştirilen kuruluş ve örgütlenme harcamalarında borçlandırılır. Sistematik şekilde amortisman veya itfa yoluyla giderleştirilir. Birikmiş amortismanları 268 Birikmiş Amortismanlar (-) Hesabında takip edilir. Şirket kuruluşu, şube açılışı ve kalıcı kapasite genişlemeleri için ayrı alt hesaplar açılabilir. Örnek alt hesaplar: 262.01 Şirket Kuruluş Giderleri 262.02 Yeni Şube Açılış Giderleri 262.03 İşletme Genişletme Giderleri 262.04 Organizasyon ve Yeniden Yapılanma Giderleri 262.05 Yeni Bölge Müdürlüğü Açılış Giderleri 262 Hesabının İşleyişi Aktifleştirilecek kuruluş veya örgütlenme harcaması oluştuğunda: 262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri Hesabı borçlandırılır. İndirilebilir KDV bulunması halinde: 191 İndirilecek KDV Hesabı borçlandırılır. Ödeme veya borçlanma şekline göre: 100 Kasa, 102 Bankalar, 320 Satıcılar, 329 Diğer Ticari Borçlar veya ilgili hesap alacaklandırılır. Dönem sonunda itfa payı ayrıldığında: İlgili gider hesabı borçlandırılır. 268 Birikmiş Amortismanlar (-) Hesabı alacaklandırılır. Beş yıllık itfa süresi tamamlandığında: 262 hesap ile buna ait 268 alt hesabı karşılıklı kapatılabilir. 262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri Aşağıdaki örneklerde KDV’ye tabi olduğu varsayılan mal ve hizmet alımlarında yüzde 20 KDV oranı uygulanmıştır. Örnek 1: Anonim Şirket Kuruluşuna İlişkin Aktifleştirilen Giderler (A) Teknoloji Anonim Şirketi’nin kuruluşu sırasında, karşılığında bağımsız bir maddi veya maddi olmayan varlık elde edilmeyen ve işletme tarafından aktifleştirilmesine karar verilen kuruluş hizmetleri için KDV hariç 300.000 TL harcama yapılmıştır. Hizmet sağlayıcı yüzde 20 oranında 60.000 TL KDV hesaplamıştır. Toplam 360.000 TL banka aracılığıyla ödenmiştir. Hesap Borç Alacak 262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri 300.000   262.01 Şirket Kuruluş Giderleri 300.000   191 İndirilecek KDV 60.000   191.01 İndirilecek KDV 60.000   102 Bankalar   360.000 102.01 Türk Lirası Mevduat Hesabı   360.000 Toplam 360.000 360.000 Aktifleştirilen kuruluş giderleri karşılığında bağımsız bir maddi varlık edinilmemiştir. Tutar 262 hesapta izlenerek ilerleyen dönemlerde itfa edilecektir. Örnek 2: Yeni Şube Açılışına İlişkin Organizasyon Giderlerinin Kaydı (B) Danışmanlık Limited Şirketi, Ankara’da yeni bir şube açmıştır. Şubenin faaliyete geçirilmesine ilişkin organizasyon, danışmanlık ve açılış çalışmaları için KDV hariç 250.000 TL tutarında hizmet alınmıştır. Yüzde 20 KDV 50.000 TL olup toplam 300.000 TL tutarındaki fatura henüz ödenmemiştir. Hesap Borç Alacak 262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri 250.000   262.02 Ankara Şubesi Açılış Giderleri 250.000   191 İndirilecek KDV 50.000   191.01 İndirilecek KDV 50.000   329 Diğer Ticari Borçlar   300.000 329.01 Şube Açılış Hizmeti Tedarikçisi   300.000 Toplam 300.000 300.000 Yeni şube açılışına ilişkin bu harcamaların bağımsız bir varlık yaratmadığı ve işletme tarafından aktifleştirildiği kabul edilmiştir. Örnek 3: İşletmenin Sürekli Genişlemesine İlişkin Örgütlenme Giderleri (C) Lojistik Anonim Şirketi, faaliyetlerini Türkiye genelinde kalıcı biçimde genişletmek amacıyla yeni bir bölgesel organizasyon yapısı oluşturmuştur. Yeni organizasyonun kurulmasına yönelik danışmanlık ve yapılanma hizmetleri için KDV hariç 500.000 TL harcama yapılmıştır. KDV 100.000 TL olup toplam 600.000 TL banka aracılığıyla ödenmiştir. Hesap Borç Alacak 262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri 500.000   262.03 Sürekli Faaliyet Genişletme Giderleri 500.000   191 İndirilecek KDV 100.000   191.01 İndirilecek KDV 100.000   102 Bankalar   600.000 102.01 Türk Lirası Mevduat Hesabı   600.000 Toplam 600.000 600.000 Harcamaların geçici bir kampanyaya değil, işletmenin sürekli faaliyet kapasitesinin ve organizasyonunun genişletilmesine ilişkin olduğu varsayılmıştır. Örnek 4: Yeni Bölge Müdürlüğü Kuruluş Giderleri (A) Sigorta Hizmetleri Anonim Şirketi, mevcut faaliyet alanını genişletmek amacıyla İzmir Bölge Müdürlüğü’nü kurmuştur. Bölge müdürlüğünün kuruluş ve örgütlenmesine yönelik KDV hariç 180.000 TL hizmet gideri oluşmuştur. Yüzde 20 KDV 36.000 TL’dir. Fatura banka aracılığıyla ödenmiştir. Hesap Borç Alacak 262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri 180.000   262.04 İzmir Bölge Müdürlüğü Kuruluş Giderleri 180.000   191 İndirilecek KDV 36.000   191.01 İndirilecek KDV 36.000   102 Bankalar   216.000 102.01 Türk Lirası Mevduat Hesabı   216.000 Toplam 216.000 216.000 Örnek 5: Kuruluş ve Örgütlenme Giderlerinin Birinci Yıl İtfa Kaydı (A) Teknoloji Anonim Şirketi’nin 262 hesapta izlenen kuruluş giderlerinin maliyet bedeli 300.000 TL’dir. Verilen hesap açıklaması doğrultusunda tutarın beş yılda eşit taksitlerle itfa edildiği kabul edilmiştir. Yıllık itfa payı: 300.000 TL / 5 yıl = 60.000 TL Kuruluş giderlerinin genel yönetim faaliyetiyle ilgili olması nedeniyle itfa gideri 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabında izlenmiştir. Hesap Borç Alacak 770 Genel Yönetim Giderleri 60.000   770.07 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri İtfa Payı 60.000   268 Birikmiş Amortismanlar (-)   60.000 268.02 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri Birikmiş İtfa Payı   60.000 Toplam 60.000 60.000 Bu kayıt sonucunda 262 hesaptaki 300.000 TL maliyet bedeli değişmemiş, 60.000 TL birikmiş itfa payı 268 hesapta gösterilmiştir. Örnek 6: Yeni Şube Açılış Giderlerinin Yıllık İtfası (B) Danışmanlık Limited Şirketi’nin Ankara şubesine ilişkin aktifleştirdiği kuruluş ve örgütlenme giderleri 250.000 TL’dir. Beş yıllık eşit itfa yöntemi uygulanmıştır. Yıllık itfa tutarı: 250.000 TL / 5 yıl = 50.000 TL Hesap Borç Alacak 770 Genel Yönetim Giderleri 50.000   770.07 Şube Açılış Giderleri İtfa Payı 50.000   268 Birikmiş Amortismanlar (-)   50.000 268.02 Ankara Şubesi Giderleri Birikmiş İtfa Payı   50.000 Toplam 50.000 50.000 Örnek 7: Beş Yıllık İtfa Süresi Tamamlanan Kuruluş Giderlerinin Kapatılması (C) Üretim Anonim Şirketi’nin kuruluş sırasında aktifleştirdiği giderlerin maliyet bedeli 400.000 TL’dir. Beş yıllık süre sonunda 400.000 TL’nin tamamı itfa edilmiş ve 268 hesapta aynı tutarda birikmiş amortisman oluşmuştur. İtfa süresi tamamlanan tutarlar kayıtlardan çıkarılmıştır. Hesap Borç Alacak 268 Birikmiş Amortismanlar (-) 400.000   268.02 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri Birikmiş İtfa Payı 400.000   262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri   400.000 262.01 Şirket Kuruluş Giderleri   400.000 Toplam 400.000 400.000 Bu kayıt sonucunda hem 262 hesabın ilgili alt hesabı hem de buna ait 268 hesabı kapanmıştır. Örnek 8: Şube Açılışından Vazgeçilmesi Nedeniyle Aktifleştirilmiş Giderlerin Kayıtlardan Çıkarılması (A) Hizmet Anonim Şirketi, yeni bir şube açılışı için daha önce 300.000 TL tutarında kuruluş ve örgütlenme giderini aktifleştirmiştir. Daha sonra ekonomik nedenlerle şube açma projesinden kesin olarak vazgeçilmiştir. Projeye ilişkin daha önce ayrılmış birikmiş itfa payı 60.000 TL’dir. Kalan net defter değeri: 300.000 TL – 60.000 TL = 240.000 TL olarak hesaplanmıştır. Bu örnekte söz konusu tutarın artık işletmeye gelecekte ekonomik fayda sağlamayacağı kabul edilmiştir. Hesap Borç Alacak 268 Birikmiş Amortismanlar (-) 60.000   268.02 Şube Kuruluş Giderleri Birikmiş İtfa Payı 60.000   689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar 240.000   689.01 Vazgeçilen Şube Projesi Zararı 240.000   262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri   300.000 262.02 Şube Açılış Giderleri   300.000 Toplam 300.000 300.000 Bu örnekte projenin kesin olarak terk edildiği ve aktifleştirilen tutardan gelecekte ekonomik yarar sağlanamayacağı varsayılmıştır. İsteğe bağlı olarak 689 yerine işlemin niteliğine göre 760, 770 vb. hesaplar da kullanılabilir. Kuruluş ve Örgütlenme Giderlerinin Maliyet Bedeli 262 hesaba alınabilecek kuruluş ve örgütlenme giderlerinin temel özelliği, bunların işletmenin kurulması, yeni bir şubenin açılması veya faaliyetlerin sürekli biçimde genişletilmesiyle ilgili olması ve karşılığında bağımsız bir maddi değer elde edilmemesidir. Bu nitelikte değerlendirilebilecek harcamalar, somut olayın özelliklerine göre aşağıdakilerden oluşabilir: Şirket kuruluş organizasyonuna ilişkin hizmetler, Kuruluşla doğrudan ilgili danışmanlık giderleri, Yeni şube açılışına ilişkin organizasyon giderleri, Bölge müdürlüğü kurulmasına ilişkin örgütlenme giderleri, İşletmenin kalıcı genişlemesine yönelik yapılanma giderleri, Yeni organizasyon yapısının oluşturulmasına ilişkin hizmetler, Faaliyete geçiş öncesi organizasyon giderleri, Kuruluş veya genişleme süreciyle doğrudan ilgili diğer giderler. Her harcamanın otomatik olarak 262 hesapta aktifleştirilmesi doğru değildir. Harcamanın niteliği ve karşılığında bağımsız bir varlık elde edilip edilmediği ayrıca değerlendirilmelidir. İşlemin niteliğinin uygun olması halinde harcama 262 hesapta aktifleştirilmeden direkt 7’li gider veya maliyet hesaplarına da kaydedilebilir. Karşılığında Maddi Değer Elde Edilmemesi Ne Anlama Gelir? 262 hesabın tanımındaki önemli unsurlardan biri, harcamanın karşılığında maddi bir değer elde edilmemesidir. Örneğin işletme yeni şube açarken: 500.000 TL mobilya satın alırsa bu tutar 255 Demirbaşlar Hesabında, 1.000.000 TL taşıt satın alırsa 254 Taşıtlar Hesabında, 300.000 TL uzun süreli yazılım lisansı alırsa şartlarına göre 260 Haklar Hesabında, 200.000 TL kuruluş ve organizasyon hizmeti alırsa aktifleştirme tercih ve şartları kapsamında 262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri Hesabında izlenebilir. Dolayısıyla aynı şube açılışı sırasında yapılan bütün harcamaların 262 hesaba kaydedilmesi doğru değildir. Şirket Kuruluşunda Satın Alınan Demirbaşlar 262 Hesaba Kaydedilir mi? Hayır. Şirket kuruluşuyla aynı dönemde satın alınmış olsa bile, karşılığında bağımsız maddi duran varlık edinilen işlemler kendi hesaplarında izlenmelidir. Örneğin: Ofis mobilyası: 255 Demirbaşlar Bilgisayar: Şartlarına göre 255 Demirbaşlar Taşıt: 254 Taşıtlar Bina: 252 Binalar Makine: 253 Tesis, Makine ve Cihazlar 262 hesap yalnızca kuruluş veya örgütlenme kapsamında yapılan ve karşılığında bağımsız bir maddi değer elde edilmeyen, aktifleştirilmesine karar verilen giderler için kullanılır. Yeni Şube Açılışında 262 Hesap Nasıl Kullanılır? Yeni bir şubenin açılması için yapılan bazı giderler, verilen hesap açıklamasına göre 262 hesap kapsamında değerlendirilebilir. Örneğin (A) Ticaret A.Ş. yeni Bursa şubesini açmak amacıyla: Açılış organizasyonu, Şube kuruluş danışmanlığı, Operasyonel yapılanma, Organizasyon modeli kurulması için toplam 500.000 TL gider yapmış ve bunları aktifleştirmeye karar vermiştir. Bu tutar 262.02 Bursa Şubesi Açılış Giderleri alt hesabında izlenebilir. Buna karşılık şube için satın alınan masa, bilgisayar ve taşıtlar kendi maddi duran varlık hesaplarına kaydedilmelidir. İşlerin Sürekli Olarak Genişletilmesi Ne Anlama Gelir? Hesap tanımında yalnızca işletmenin ilk kuruluşu veya yeni şube açılması değil, işlerin sürekli olarak genişletilmesi için yapılan harcamalar da yer almaktadır. Buradaki genişleme geçici veya dönemsel değil, işletmenin faaliyet ölçeğinde kalıcı bir artış yaratmayı amaçlayan örgütlenme çalışmalarını ifade eder. Örnekler: Yeni bölgesel organizasyon kurulması, Faaliyetlerin yeni bir coğrafi bölgeye sürekli olarak genişletilmesi, Yeni bir iş kolunun organizasyonunun oluşturulması, Merkez organizasyonunun kalıcı biçimde büyütülmesi, Yeni operasyon biriminin kurulması. Geçici reklam kampanyaları, dönemsel satış faaliyetleri ve rutin yönetim harcamaları bu kapsamla karıştırılmamalıdır. 262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderlerinin İtfası Verilen Tekdüzen Hesap Planı açıklamasında kuruluş ve örgütlenme giderlerinin genellikle beş yılda eşit taksitlerle itfa edileceği belirtilmektedir. Örneğin: Aktifleştirilen kuruluş gideri: 500.000 TL İtfa süresi: 5 yıl Yıllık itfa payı: 500.000 / 5 = 100.000 TL Yıl İtfa Payı Birikmiş İtfa Net Defter Değeri 1 100.000 100.000 400.000 2 100.000 200.000 300.000 3 100.000 300.000 200.000 4 100.000 400.000 100.000 5 100.000 500.000 0 Her dönem ayrılan itfa payı: İlgili gider hesabına borç, 268 Birikmiş Amortismanlar (-) Hesabına alacak kaydedilir. 262 Hesap ile 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabının Birlikte Gösterimi Örneğin işletmenin aktifleştirilmiş kuruluş giderleri 600.000 TL ve bugüne kadar ayrılan itfa payı 240.000 TL ise: Açıklama Tutar 262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri 600.000 268 Birikmiş Amortismanlar (-) (240.000) Net defter değeri 360.000 262 hesapta maliyet bedeli korunurken, bugüne kadar giderleştirilen bölüm 268 hesapta izlenir. 262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri ile 260 Haklar Arasındaki Fark Ölçüt 260 Haklar 262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri Temel unsur Hukuki veya ekonomik bir hak Kuruluş ve örgütlenme harcaması Karşılığında bir hak elde edilir mi? Evet Genel olarak hayır Örnek Patent, lisans, marka Şirket veya şube kuruluş gideri Hesap niteliği Maddi olmayan duran varlık Maddi olmayan duran varlık Birikmiş amortisman 268 268 Bir marka lisansı satın alınması 260 hesapta, şirketin kuruluş organizasyonuna ilişkin aktifleştirilen harcamalar ise 262 hesapta izlenebilir. 262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri ile 264 Özel Maliyetler Arasındaki Fark Ölçüt 262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri 264 Özel Maliyetler Harcamanın niteliği Kuruluş, şube açılışı, kalıcı genişleme Kiralanan varlığı geliştirme Fiziksel yatırım Karşılığında maddi değer yoktur Fiziksel değer artışı olabilir Örnek Şube organizasyon gideri Kiralık ofis dekorasyonu İtfa Genel olarak 5 yıl Kira veya yararlanma süresine göre Birikmiş amortisman 268 268 Yeni şube açılırken kiralık ofise yapılan kalıcı dekorasyon harcamaları otomatik olarak 262 hesaba alınmamalıdır. Bu harcamalar şartlarına göre 264 Özel Maliyetler Hesabında izlenebilir. 262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri ile 770 Genel Yönetim Giderleri Arasındaki Fark Kuruluş ve örgütlenme niteliğindeki her giderin mutlaka aktifleştirilmesi gerektiği sonucuna varılmamalıdır. 262 hesap, verilen hesap açıklamasında açıkça “aktifleştirilmeleri durumunda” ifadesiyle tanımlanmıştır. Bu nedenle muhasebe politikası ve ilgili mevzuat çerçevesinde: Aktifleştirilen kuruluş ve örgütlenme giderleri 262 hesapta, Doğrudan dönem gideri kabul edilen harcamalar ise niteliğine göre 770 Genel Yönetim Giderleri veya ilgili başka bir gider hesabında izlenebilir. Bu ayrım yapılırken işletmenin tabi olduğu vergi ve finansal raporlama düzenlemeleri ayrıca dikkate alınmalıdır. Vergi Mevzuatı ile Finansal Raporlama Açısından Dikkat Edilmesi Gereken Fark 262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri Hesabı Tekdüzen Hesap Planında yer almakla birlikte, kuruluş ve örgütlenme harcamalarının aktifleştirilip aktifleştirilemeyeceği sadece hesap planındaki hesabın bulunmasına bakılarak belirlenmemelidir. Vergi muhasebesi ile TMS/TFRS veya diğer finansal raporlama çerçeveleri aynı harcamayı farklı şekilde değerlendirebilir. Bu nedenle uygulamada: Vergi Usul Kanunu yönünden aktifleştirme veya doğrudan gider yazma seçeneği, TMS/TFRS kapsamında maddi olmayan duran varlık olarak muhasebeleştirme şartları, Vergi matrahı ile finansal tablo değeri arasındaki olası farklar, Ertelenmiş vergi etkisi ayrıca incelenmelidir. Yasal muhasebe kaydı ile finansal raporlama düzeltmesinin birbirinden farklı olabileceği unutulmamalıdır. Kuruluş Giderlerinde KDV Kuruluş veya örgütlenme kapsamında alınan KDV’ye tabi mal veya hizmetler nedeniyle hesaplanan ve indirim şartlarını taşıyan KDV, 191 İndirilecek KDV Hesabında izlenir. Örneğin: Kuruluş danışmanlık hizmeti: 100.000 TL KDV: 20.000 TL Aktifleştirilecek maliyet: 100.000 TL İndirilecek KDV: 20.000 TL İndirilebilen KDV 262 hesap maliyetine eklenmez. KDV’nin kanunen indirilemediği özel durumlarda ise indirilemeyen tutarın maliyet veya gider niteliği ayrıca değerlendirilmelidir. Yeni Şube Açılmaktan Vazgeçilirse Ne Yapılır? Yeni şube için daha önce aktifleştirilen kuruluş ve örgütlenme giderlerinin gelecekte ekonomik fayda sağlayamayacağı kesinleşirse, kalan net defter değerinin muhasebe kayıtlarında taşınmaya devam edilmesi uygun olmayabilir. Öncelikle: Projenin kesin olarak iptal edilip edilmediği, Harcamadan başka bir faaliyet kapsamında yararlanılıp yararlanılamayacağı, Kalan ekonomik faydanın bulunup bulunmadığı, Birikmiş itfa tutarı tespit edilir. Ekonomik fayda tamamen ortadan kalkmışsa: 268 hesabındaki birikmiş itfa borçlandırılır, Kalan net defter değeri uygun gider veya zarar hesabına alınır, 262 hesap alacaklandırılarak kapatılır. Alt Hesap Yapısı Nasıl Olmalıdır? Kuruluş ve örgütlenme giderlerinde şirket, şube ve proje bazında alt hesap kullanılması önerilir. Örnek alt hesaplar: 262.01 Şirket Kuruluş Giderleri 262.01.001 Hukuki Kuruluş Hizmetleri 262.01.002 Kuruluş Organizasyonu 262.02 Şube Açılış Giderleri 262.02.001 Ankara Şubesi 262.02.002 İzmir Şubesi 262.03 Faaliyet Genişletme Giderleri 262.03.001 Marmara Bölgesi Organizasyonu 262.03.002 Ege Bölgesi Organizasyonu Bu sistem, her yatırımın maliyet ve itfa tutarının ayrı ayrı takip edilmesini kolaylaştırır. 262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri Hesabı Kullanılırken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar 262 hesap yalnızca işletmenin kurulması, yeni bir şube açılması veya işlerin sürekli genişletilmesiyle ilgili giderlerde değerlendirilmelidir. Harcamanın karşılığında bağımsız maddi bir değer elde edilmemesi gerekir. Makine, taşıt, bina ve demirbaş gibi varlıklar 262 hesapta izlenmemelidir. Patent, lisans ve marka gibi hukuki haklar 260 Haklar Hesabında izlenmelidir. Kiralık taşınmazlara yapılan kalıcı yatırımlarda 264 Özel Maliyetler Hesabı değerlendirilmelidir. Hesap açıklamasındaki “aktifleştirilmeleri durumunda” ifadesi dikkate alınmalıdır. Her kuruluş ve örgütlenme giderinin otomatik olarak aktifleştirilmemesi gerekir. Aktifleştirilen tutarlar maliyet değerleriyle 262 hesaba borç kaydedilir. İndirilebilir KDV 191 İndirilecek KDV Hesabında izlenmelidir. Verilen hesap açıklamasına göre giderler genellikle beş yılda eşit taksitlerle itfa edilir. Birikmiş itfa payları 268 Birikmiş Amortismanlar (-) Hesabında izlenmelidir. İtfa gideri kullanım ve faaliyet niteliğine uygun gider hesabına kaydedilmelidir. Her şube ve kuruluş projesi için ayrı alt hesap açılması uygun olur. Beş yıllık itfa tamamlandığında 262 ile ilgili 268 alt hesabı kapatılabilir. Faaliyete geçmeyen veya iptal edilen projelerde kalan net defter değeri ayrıca değerlendirilmelidir. Kuruluş ve örgütlenme giderlerinin vergisel niteliği yürürlükteki mevzuata göre ayrıca kontrol edilmelidir. TMS/TFRS uygulamalarının vergi muhasebesinden farklı olabileceği göz önünde bulundurulmalıdır. Harcamalar fatura, sözleşme, yönetim kurulu kararı, şube açılış kararı ve diğer belgelerle desteklenmelidir. Uzun süre itfa edilmeyen 262 hesap bakiyeleri dönem sonlarında kontrol edilmelidir. Sık Sorulan Sorular 1. 262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri Hesabı ne için kullanılır? İşletmenin kurulması, yeni bir şube açılması veya faaliyetlerin sürekli biçimde genişletilmesi için yapılan ve karşılığında maddi bir değer elde edilmeyen giderlerin aktifleştirildiği durumlarda kullanılır. 2. 262 hesap aktif mi pasif mi çalışır? 262 hesap aktif karakterlidir ve normal olarak borç bakiyesi verir. 3. Şirket kuruluş giderleri 262 hesapta izlenebilir mi? Verilen Tekdüzen Hesap Planı açıklamasına göre, aktifleştirilmelerine karar verilmesi halinde şirket kuruluşuna ilişkin bu nitelikteki giderler 262 hesapta izlenebilir. 4. Yeni şube açılış giderleri 262 hesapta izlenir mi? Karşılığında bağımsız maddi değer elde edilmeyen ve aktifleştirilen şube kuruluş ve örgütlenme giderleri 262 hesapta izlenebilir. 5. Yeni şube için satın alınan mobilyalar 262 hesaba kaydedilir mi? Hayır. Mobilyalar maddi duran varlık niteliğinde olduğundan şartlarına göre 255 Demirbaşlar Hesabında izlenir. 6. 262 hesaptaki tutarlar kaç yılda itfa edilir? Verilen hesap açıklamasına göre kuruluş ve örgütlenme giderleri genel olarak beş yılda eşit taksitlerle itfa edilir. 7. 262 hesabın birikmiş amortismanı hangi hesapta takip edilir? 268 Birikmiş Amortismanlar (-) Hesabında izlenir. 8. 262 hesapta kayıtlı tutar doğrudan azaltılarak amortisman ayrılır mı? Hayır. 262 hesaptaki maliyet tutarı korunur. Ayrılan itfa payları 268 Birikmiş Amortismanlar (-) Hesabında izlenir. 9. Kuruluş ve örgütlenme giderlerinde KDV nasıl kaydedilir? İndirim şartlarını taşıyan KDV, 191 İndirilecek KDV Hesabında izlenir ve 262 hesabın maliyetine eklenmez. 10. Yeni şube açılışından vazgeçilirse 262 hesaptaki tutar ne olur? Kalan ekonomik faydanın bulunup bulunmadığı değerlendirilir. Fayda tamamen ortadan kalkmışsa birikmiş itfa kapatılarak kalan net defter değeri uygun gider veya zarar hesabına aktarılabilir. 11. 260 Haklar ile 262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri arasındaki fark nedir? 260 hesap bedel karşılığında edinilen patent, lisans ve marka gibi hakları; 262 hesap ise karşılığında bağımsız maddi değer elde edilmeyen kuruluş, şube açılışı ve sürekli genişleme giderlerini izler. 12. Her kuruluş gideri mutlaka 262 hesaba mı alınır? Hayır. Hesap tanımında “aktifleştirilmeleri durumunda” ifadesi bulunmaktadır. Harcamanın doğrudan gider veya aktifleştirilecek gider olup olmadığı ilgili muhasebe ve vergi düzenlemelerine göre belirlenmelidir.   https://www.muhasebenews.com/muhasebe-kayit-ornekleri-yevmiye-madde-ornekleri/ https://www.muhasebenews.com/hesaplama-araclari/   Infografik için tıklayınız… Kaynak: Tekdüzen Hesap Planı Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Yazının yayımlandığı tarihten önceki ve/veya sonraki tarihte içerikteki bilginin güncel olmayabileceğini, geçici veya kalıcı olarak başka yasal düzenlemeler olabileceğini göz önünde bulundurunuz ve kendi durumunuza özel doğru bilgi için konuyla ilgili meslek erbabına/uzmanına danışmanız menfaatinize olacağını unutmayınız. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir. İçeriğin tamamı veya bir kısmı ticari amaçla izinsiz kopyalanamaz aksi durumda yasal işlem yapılır.