7440 sayılı Kanun kapsamında kayda alınan ve 525 no.lu özel karşılık hesabında takip edilen emtialar, enflasyon muhasebesi uygulamasında parasal olmayan kıymet olarak kabul edilir ve düzeltilmiş bilançoda düzeltilmiş değeriyle yer alır. 7440 Sayılı Kanun Kapsamındaki Kayıtların Enflasyon Muhasebesi Açısından Değerlendirilmesi 2023 yıl sonu itibarıyla mali tabloların zorunlu olarak enflasyon düzeltmesine tabi tutulmasıyla birlikte, geçmiş yıllarda çeşitli yapılandırma yasaları kapsamında beyan edilerek kayıtlara alınan bazı hesapların nasıl izleneceği konusu gündeme geldi. Özellikle 7440 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında kayda alınarak 525 no.lu özel fon hesabında izlenen emtiaların, enflasyon muhasebesi sonrası nasıl değerlendirilmesi gerektiği, birçok işletmenin gündeminde. 525 No.lu Hesabın Hukuki Dayanağı Nedir? 7440 sayılı Kanun’un 6. maddesiyle işletmelerin aktifinde mevcut olduğu halde kayıtlarda yer almayan emtia, makine ve demirbaş gibi varlıklarını beyan ederek kayıt altına almaları sağlanmıştır. Bu beyanlara istinaden oluşturulan pasif karşılık, genel uygulamada “525 Kayda Alınan Emtia Özel Karşılık Hesabı” adıyla kayıtlara alınmıştır. Bu hesap, doğrudan Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan 7440 sayılı Kanun Genel Tebliği’nde örnek olarak belirtilmiş olup, Tekdüzen Hesap Planı’nda açıkça tanımlanmış bir hesap değildir. Ancak vergi idaresinin içtihatları doğrultusunda kullanımı mümkündür. Enflasyon Düzeltmesi Kapsamında Değerlendirme Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298. maddesi ve geçici 33. maddesine göre: 31.12.2023 tarihli bilançolar, enflasyon düzeltmesi şartlarının oluşup oluşmadığına bakılmaksızın düzeltmeye tabi tutulur. Düzeltmeden kaynaklanan kar/zarar farkı, “geçmiş yıl kâr/zararı” hesabında gösterilir. 525 no.lu hesap, parasal olmayan kıymet olarak kabul edilir. Yani bu hesap, enflasyon düzeltmesine tabi tutulmalı ve düzeltilmiş bilançoda düzeltilmiş değerleriyle yer almalıdır. 525 No.lu Hesap Gelecekte Hangi Hesaplara Aktarılır? Bu tür özel karşılık hesapları genellikle; Ortaklara dağıtılabilir hale gelirse, geçmiş yıl kârları ya da sermayeye ilave gibi işlemlerle tasfiye edilir. Ancak doğrudan gelir yazılması veya vergilendirilmesi gibi bir zorunluluk, yasal şartlar oluşmadıkça söz konusu değildir. Enflasyon düzeltmesi sonrasında bu hesabın öz sermaye içerisinde ayrı bir kalem olarak takip edilmesi ve değerinin güncellenmiş haliyle gösterilmesi yeterlidir. Uygulamada Dikkat Edilecek Hususlar 525 no.lu hesap enflasyon muhasebesinde parasal olmayan kıymet olarak sınıflandırılmalı. Düzenlenen bilançoda düzeltilmiş değeriyle yer almalıdır. Bu tür hesapların tasfiye, aktarım veya kar dağıtımı süreçlerinde vergi danışmanına başvurulması tavsiye edilir. Tekdüzen Hesap Planı’nda yer almayan bu gibi hesaplar, özel durumlar için geçici hesaplar olarak değerlendirilmelidir. 10 Soru 10 Cevap: Konunun Özeti 7440 sayılı Kanun nedir?Bazı alacakların yeniden yapılandırılması ve kayıt dışı kıymetlerin beyan edilmesine imkân tanıyan yasadır. 525 no.lu hesap neyi ifade eder?Kayıtlarda olmayan emtiaların beyan sonrası izlendiği özel karşılık hesabıdır. Bu hesap Tekdüzen Hesap Planı’nda tanımlı mı?Hayır, ancak vergi idaresi örneklerinde kullanılmıştır. Enflasyon düzeltmesinde bu hesap dikkate alınır mı?Evet, parasal olmayan kıymet olarak düzeltilmelidir. 525 hesabı gelir mi sayılır?Hayır, dağıtılmadıkça gelir olarak vergilendirilmez. Düzeltme sonrası nerede izlenmeli?Düzeltilmiş bilançoda öz sermaye kalemi olarak yer almalıdır. 525 hesap sermayeye aktarılabilir mi?Şartları oluşursa evet, sermayeye ilave edilebilir. Bu hesap kar dağıtımı için kullanılabilir mi?Dağıtım yapılması mümkündür ancak vergiye tabi olabilir. Enflasyon muhasebesi zorunlu mu?2023 yıl sonu için zorunludur. Bu işlemler nasıl kayıt altına alınmalı?Muhasebe kayıtları ve enflasyon düzeltme belgeleriyle belgelenmelidir. ÖRNEK ÖZELGE T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞIİzmir Vergi Dairesi BaşkanlığıGelir Kanunları Usul Grup Müdürlüğü    Sayı:E-67854564-105[1741-9476]-29497222.05.2024Konu:7440 sayılı Kanunun 6’ncı maddesi kapsamında beyan edilerek 525 No.lu hesapta takip edilen tutarın enflasyon muhasebesi uygulaması sonrasında hangi hesapta izleneceği.  İlgide kayıtlı özelge formunuzun incelenmesinden; 7440 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ve Bazı Kanunlarda değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 6 ncı maddesi kapsamında beyan edilerek 525 no.lu hesaba kayıt edilen tutarın, ortaklara dağıtılabileceğinden hareketle, enflasyon muhasebesi uygulaması sonrasında hangi hesapta izleneceği konusunda Başkanlığımız görüşünün talep edildiği anlaşılmaktadır. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun; – Mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasında, “Malî tablolarda yer alan parasal olmayan kıymetler aşağıdaki hükümlere göre enflasyon düzeltmesine tâbi tutulur. 1. Kazançlarını bilanço esasına göre tespit eden gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri fiyat endeksindeki artışın, içinde bulunulan dönem dahil son üç hesap döneminde %100’den ve içinde bulunulan hesap döneminde % 10’dan fazla olması halinde malî tablolarını enflasyon düzeltmesine tâbi tutarlar. Enflasyon düzeltmesi uygulaması, her iki şartın birlikte gerçekleşmemesi halinde sona erer. Kapsama giren mükellefler, geçici vergi dönemlerinin sonu itibarıyla malî tabloları düzenlemek ve enflasyon düzeltmesi yapmak zorundadırlar. Geçici vergi dönemlerinde yukarıda belirtilen oranların tespitinde, son üç hesap dönemi yerine üçer aylık dönemlerin son ayı dahil önceki otuzaltı ay ve içinde bulunulan hesap dönemi yerine son oniki ay dikkate alınır. Bir hesap dönemi içindeki geçici vergi dönemlerinin herhangi birinde düzeltme yapılması halinde takip eden geçici vergi dönemlerinde ve içinde bulunulan hesap dönemi sonunda da düzeltme yapılır. … 2. Bu maddenin uygulanmasında a) Parasal olmayan kıymetler; parasal kıymetler dışındaki kıymetleri, b) Parasal kıymetler; Türk Lirasının değerindeki değişmeler karşısında nominal değerleri aynı kaldığı halde satın alma güçleri fiyat hareketlerine göre ters yönde değişen kıymetleri (Yabancı paralar da parasal kıymet olarak dikkate alınır.), … ifade eder.”, – Geçici 33 üncü maddesinde, “… 31/12/2023 tarihli mali tablolar, enflasyon düzeltmesi şartlarının oluşup oluşmadığına bakılmaksızın enflasyon düzeltmesine tabi tutulur. Yapılan enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan kâr/zarar farkı geçmiş yıllar kâr/zararı hesabında gösterilir. Bu şekilde tespit edilen geçmiş yıl kârı vergiye tabi tutulmaz, geçmiş yıl zararı zarar olarak kabul edilmez. … Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilidir.” hükümleri yer almaktadır. Ayrıca, 2023 hesap dönemi ve düzeltme şartlarının gerçekleşmesine/varlığına bağlı olarak (geçici vergi dönemleri dâhil) izleyen hesap dönemlerine ilişkin olarak enflasyon düzeltmesine tabi tutulacak mali tabloların ve 213 sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrası ile geçici 33 üncü maddesine göre yapılacak düzeltme işlemlerinin usul ve esasları 30/12/2023 tarihli ve ikinci mükerrer 32415 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 555 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile belirlenmiş olup, mezkur Tebliğin “Düzeltilme sonrası bilançoda yer alacak öz sermaye kalemleri” başlıklı 16 ncı maddesinde, ” (1) Öz sermaye kalemlerinden; … g) Özel Fonlar (213 sayılı Kanunun 328 ve 329 uncu maddeleri kapsamında oluşturulan sabit kıymet yenileme fonu ile aynı Kanunun 325/A maddesi kapsamında ayrılan girişim sermayesi fonu; 5520 sayılı Kanunun 5/1-e, j ve k bentleri gereğince oluşturulan fonlar; 6111, 6736, 7143, 7326, 7440 sayılı Kanunlar kapsamında, işletmede mevcut olduğu halde kayıtlarda yer almayan emtianın kayda alınmasına ilişkin olarak oluşturulan karşılık hesapları; 26/6/2001 tarihli ve 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununun ek 3 üncü maddesi ile 28/2/2008 tarihli ve 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesi kapsamında oluşturulan fon hesapları gibi) bilançoda düzeltilmiş değerleriyle yer alır. …” şeklinde açıklamaya yer verilmiştir. Diğer taraftan, 213 sayılı Kanunun 175 ve mükerrer 257 nci maddelerinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak, tekdüzen muhasebe sistemine (Tekdüzen Hesap Çerçevesi Hesap Planı ve İşleyişine) ilişkin düzenlemeler/açıklamalar, 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğinde yapılmış olup, söz konusu Tebliğin “V- Muhasebe Usul ve Esasları/Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” ekinde, “525” No.lu hesap için bir tanımlamaya/açıklamaya yer verilmemiştir. Bununla birlikte; 7440 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 6 ıncı maddesinin (1) inci fıkrası uygulamasına ilişkin olarak Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair 7440 Sayılı Kanun Genel Tebliği (Seri No: 1)’in “İşletmede Mevcut Olduğu Hâlde Kayıtlarda Yer Almayan Emtia, Makine, Teçhizat Ve Demirbaşların Kayda Alınması”/”6- Beyan Edilen Kıymetlerin Kayıtlara İntikali” bölümünde, bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerce, söz konusu fıkra kapsamında aktiflerine intikal ettirdikleri emtia için pasifte açılması öngörülen karşılık hesabına ilişkin olarak yer verilen örneklerde “525 Kayda Alınan Emtia Özel Karşılık Hesabı (7440 sayılı Kanunun 6/1 md.)” kullanılmıştır. Buna göre, 7440 sayılı Kanunun mezkûr fıkrası uygulamasına ilişkin olarak, bahse konu Tebliğde yapılan açıklamalar çerçevesinde, işletmede mevcut olduğu halde kayıtlarda yer almayan emtianın kayda alınmasına ilişkin olarak pasifte oluşturulması gereken karşılık hesabı olarak kullanılan “525” no.lu hesabın, parasal olmayan kıymet olarak kabul edilerek enflasyon düzeltmesine tabi tutulması ve düzeltilmiş bilançoda düzeltilmiş değerleriyle yer alması gerekmektedir. … ÖNERİLEN VİDEO İÇERİK Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.