Örnek vakamızda ticari mal satışı faaliyetini birlikte yürüten Berat Yılmaz ve Özkan Akın, ortaklıklarını adi ortaklık statüsünde kurmuş ve işletme faaliyetlerinin yürütüleceği işyerini satın alma aşamasına gelmişlerdir. Ancak adi ortaklıkların tüzel kişiliği bulunmaması nedeniyle taşınmazların tapuda ortaklık adına tescil edilememesi uygulamada bazı tereddütler doğurmaktadır. Bu çerçevede işyeri alımına ilişkin faturanın kimin adına düzenlenmesi gerektiği ve fatura üzerindeki KDV’nin indirim konusu yapılıp yapılamayacağı özelgede açıklığa kavuşturulmuştur. Adi Ortaklıklarda Mülkiyet Tescili ve Fatura Düzeni Türk Borçlar Kanunu uyarınca adi ortaklıkların tüzel kişiliği bulunmadığından taşınmaz tescili “adi şirket” ibaresi ile fakat ortakların isimleri yazılmak suretiyle elbirliği mülkiyeti esasına göre yapılmaktadır. Bu durumda tapuda ortakların isimleri görünse de ekonomide faydalanan taraf adi ortaklıktır. Vergi Usul Kanununa göre fatura, yapılan iş veya satılan emtia karşılığında borçlanan tarafa düzenlenmelidir. Özelgede belirtildiği üzere işyerinin tapuda ortaklar adına elbirliği mülkiyeti şeklinde tescili halinde, faturanın adi ortaklık adına düzenlenmesi mümkündür. Böylece belge düzeni fiili duruma uygun hale gelir. KDV İndirimi Açısından Durum KDV Kanunu uyarınca mükellefler, faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine düzenlenen faturada gösterilen KDV’yi indirim konusu yapabilirler. KDV Genel Uygulama Tebliği’ne göre adi ortaklıklar KDV bakımından bağımsız mükellef kabul edildiğinden, faturanın adi ortaklık adına düzenlenmesi şartıyla işyeri alımı için ödenen KDV indirime konu edilebilir. Sonuç İşyeri alımında tapu ortaklar adına elbirliği mülkiyetiyle tescil edilse bile, fatura adi ortaklık adına düzenlendiği sürece KDV indirimi yapılması mümkündür. Bu uygulama, adi ortaklıkların bağımsız vergi mükellefi olarak kabul edilmesi ve defter-belge düzenine ilişkin yükümlülüklerini ortaklardan ayrı yürütmeleri gerektiği yönündeki düzenleme ile uyumludur. Doğru fatura düzeni ve KDV indirimi, adi ortaklık yapısıyla faaliyet gösteren işletmelerde vergisel risklerin önlenmesi bakımından kritik önem taşımaktadır. 10 SORU – 10 CEVAP SoruCevapAdi ortaklık işyeri alabilir mi?Evet, ancak tapu ortakların adına elbirliği mülkiyetiyle tescil edilir.Tapu adi ortaklık adına tescil edilebilir mi?Hayır, tüzel kişiliği olmadığından ortakların adına elbirliği ile tescil edilir.Fatura kim adına düzenlenmelidir?Ekonomik faydayı sağlayan adi ortaklık adına düzenlenmelidir.Faturada KDV yer alırsa indirilebilir mi?Evet, faturanın adi ortaklık adına düzenlenmesi şartıyla indirim mümkündür.Adi ortaklık KDV yönünden mükellef midir?Evet, KDV bakımından bağımsız işletme gibi mükellef kabul edilir.Ortakların şahsi işletmeleriyle karışabilir mi?Hayır, KDV hesapları ortaklıktan ayrı yürütülmelidir.Tapu ortaklar adına olsa da faturanın ortaklık adına olması uygun mu?Evet, özelgeye göre bu durumda KDV indirimi yapılabilir.KDV indirimi hangi şartla mümkündür?Faturanın ortaklık adına düzenlenmiş ve deftere kaydedilmiş olması şarttır.Bu uygulama hangi mevzuata dayanmaktadır?KDV Kanunu, VUK ve KDV Genel Uygulama Tebliği hükümlerine.Yanlış fatura düzeni vergi riskine yol açar mı?Evet, hem KDV indirimi reddedilebilir hem ceza doğabilir. ÖRNEK ÖZELGE T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞITRABZON VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞIMükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü Sayı:26468226-105[ÖZG-14-2014]-3011.04.2017Konu:Adi ortaklığın faaliyetinde kullanmak üzere aldığı işyerine ilişkin belge düzeni ile KDV indirim konusu yapılıp yapılamayacağı       ……………. İlgi: …………             İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ile iki ortaklı (%50 hisseli) adi ortaklığınızın ticari faaliyetinde kullanmak üzere alınacak işyerinin, tapuda ortaklığınız adına tescil edilememesi nedeniyle ortaklardan birisi adına veya hisseli olarak tescil edilmesi durumunda, faturanın ortaklık adına düzenlenip düzenlenemeyeceği, düzenlenebilmesi halinde faturada yazılı katma değer vergisinin indirim konusu yapılıp yapılmayacağı hususunda Başkanlığımız görüşü sorulmaktadır.             3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun;             – 29 uncu maddesinde, mükelleflerin yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan KDV’den, faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen KDV’yi indirebilecekleri, indirim hakkının vergiyi doğuran olayın vuku bulduğu takvim yılı aşılmamak şartıyla, ilgili vesikaların kanuni defterlere kaydedildiği vergilendirme döneminde kullanılabileceği,             – 34 üncü maddesinde, yurt içinden sağlanan veya ithal olunan mal ve hizmetlere ait KDV’nin, alış faturası veya benzeri vesikalar ve gümrük makbuzu üzerinde ayrıca gösterilmek ve bu vesikalar kanuni defterlere kaydedilmek şartıyla indirilebileceği,             – 53 üncü maddesinde ise, bu kanunda geçen fatura ve benzeri vesikalar tabirinin Vergi Usul Kanununda düzenlenen vesikaları ifade ettiği             hüküm altına alınmıştır.             Bunun yanı sıra, KDV Genel Uygulama Tebliğinin (I/B-7) “Adi Ortaklıklarda Vergileme” başlıklı bölümünde; KDV uygulamasında adi ortaklıkların bağımsız işletme birimleri olarak ayrı vergi mükellefiyetine sahip olduğu; adi ortaklıklarca defter tutma, belge düzenleme, muhafaza ve ibraz gibi vergi ödevleri ile beyanname verme ve vergi ödeme gibi mükellefiyetlerin ortaklardan ayrı olarak yerine getirilmesi, ortaklığın KDV ile ilgili hesaplarının, ortakların varsa şahsi işletmelerindeki işlemlerden ayrı yapılması gerektiği açıklanmıştır.             Ayrıca, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 227 nci maddesinde, bu kanunda aksine hüküm olmadıkça, bu kanuna göre tutulan ve üçüncü şahıslarla olan münasebet ve muamelelere ait olan kayıtların tevsikinin mecburi olduğu hükme bağlanmış olup, mükellefler tarafından satılan mal ve yapılan işlere ilişkin olarak düzenlenmesi öngörülen belgelere ilişkin hükümlere mezkûr Kanunun 229 ve müteakip maddelerinde yer verilmiştir.             Mezkûr Kanunun 229 uncu maddesinde de fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesika olarak tanımlanmıştır.             Diğer taraftan,   6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 620 ve müteakip hükümlerine göre, birden çok kişinin bir taşınmaz satın alıp bunun adi şirket adına tescilini istemesi halinde, bu taşınmaz adi ortaklık adına değil ortakları adına elbirliği mülkiyeti esasına göre tescil edilmektedir. Diğer bir ifade ile adi şirketin tüzel kişiliği bulunmadığından taşınmazı satın alan gerçek veya tüzel kişilerin adları tapu kütüğüne yazılarak pay oranları gösterilmeksizin, elbirliği halini oluşturan neden “adi şirket” şeklinde tapu kütüğüne tescil edilmektedir. Elbirliği halinde tescil hali, birlikte mülkiyet hali değil, esasında şirket adına tek mülkiyetin tescil halidir. Ayrıca, ortakların taşınmazdaki tasarrufları elbirliği mülkiyet hükümlerine göre yapılabilmekte olup, ortaklar paylarını ancak birbirlerine temlik edebilmekte üçüncü bir kişiye temlik edememektedirler. Bu itibarla, adi şirket adına tapu siciline tescil edilmek istenen taşınmaz, elbirliği mülkiyeti olarak tescil edilmekte ve adi şirket olduğu belirtilmektedir.             Buna göre, ortaklığınızın faaliyetinde kullanmak üzere alacağınız işyerinin tapu siciline yukarıda belirtilen şekilde tescil edilmesi ve ortakların isimlerine ayrı ayrı yer verilmesi suretiyle faturanın ortaklık adına düzenlenmesi şartıyla, söz konusu işyeri alımına ait fatura muhteviyatı KDV’nin adi ortaklık tarafından indirim konusu yapılması mümkündür.             Bilgi edinilmesini rica ederim. İmza (*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. (**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır. ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER Adi ortaklıklarda, ortaklığın sona ermesi sonucunu doğurmayan hisse devri işlemleri KDV’ye tabi değildir Arabuluculuk Yapan Avukatın Geliri Nasıl Vergilendirilir? Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.