Kira alacaklarının nakden tahsili yerine, alacaklı şirket lehine bankadan demirbaş devri yapılması uygulamada nadiren rastlanan ancak belge düzeni, KDV indirimi ve BSMV istisnası nedeniyle teknik riskler taşıyan bir işlemdir. Özellikle devir işleminin banka tarafından düzenlenecek dekont üzerinden yürütülmesi durumunda, dekontta yer alan KDV satırlarının indirim konusu yapılıp yapılamayacağı tereddüt yaratmaktadır. 28.11.2017 tarihli ve 39044742-130[Özelge]-499874 sayılı İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı özelgesinde tam da bu olaya ilişkin açıklama yapılmıştır. Olayın Somut Akışı Bir banka, kiraya veren şirketin kira alacağının bir kısmını, demirbaş devri yoluyla karşılamıştır. Bu devir işlemine ilişkin olarak banka tarafından “fiyatlarımıza KDV dahildir” ibaresi içeren dekont düzenlenmiş, dekontta yer alan KDV satırının indirim hakkı doğurup doğurmadığı konusunda idareden görüş talep edilmiştir. Banka Dekontu Fatura Yerine Geçer mi? 243 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği uyarınca bankalar, yaptıkları satış ve hizmet işlemlerine ilişkin fatura yerine dekont düzenleme yetkisine sahiptir. Bu nedenle demirbaş devri, banka tarafından dekont ile belgelendirilebilir ve dekont Vergi Usul Kanunu anlamında “fatura yerine geçen vesika” niteliği taşır. BSMV İstisnasının KDV Rejimine Etkisi 3065 sayılı KDV Kanunu’nun 17/4-e maddesi uyarınca BSMV kapsamına giren banka işlemleri KDV’den istisnadır. Söz konusu demirbaş devri, Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) kapsamına girdiğinden, bu işlemde KDV hesaplanması hukuken mümkün değildir. Dolayısıyla bankanın düzenlediği dekontta yer alan “fiyatlara KDV dahildir” ibaresi sonucu oluşan KDV satırı, KDV Kanunu kapsamında indirim hakkı doğurmaz. Özelgedeki Sonuç 39044742-130[Özelge]-499874 sayılı özelgede açıkça; bankanın demirbaş devrinin BSMV kapsamına girdiği, bu nedenle KDV’den istisna olduğu, bu tür dekontlarda gösterilen KDV’nin indiriminin mümkün bulunmadığı hükme bağlanmıştır. Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar Benzer işlemlerde BSMV ve KDV istisnası kesişimi doğru analiz edilmeden muhasebeleştirme yapılması halinde, haksız KDV indirimi kaynaklı vergi farkı, gecikme faizi ve vergi ziyaı cezası riski gündeme gelebilir. Bu nedenle bankalardan alınan dekontların KDV indirimi açısından değerlendirilmesi, işlem niteliği netleştirildikten sonra yapılmalıdır. Sonuç Kira alacağının banka tarafından demirbaş devri yoluyla karşılanması BSMV kapsamına giren bir işlem olduğundan, bu işleme ilişkin banka dekontunda yer alan KDV satırının indirim konusu yapılması mümkün değildir. Benzer nitelikteki işlemler öncesinde KDV-BSMV ayrımına ilişkin hukuki çerçevenin esas alınması ve uygulamanın buna göre tasarlanması gerekmektedir. Özelgedeki somut olayla ilgili 10 Soru – 10 Cevap Tablosu SoruCevapBankadan demirbaş devri kira alacağı yerine yapılabilir miEvet, kira alacağının alacaklı lehine devredilmesi mümkündürBu işlemde banka fatura mı düzenlerHayır, fatura yerine dekont düzenlerDekont Vergi Usul Kanununa göre geçerli belge midirEvet, fatura yerine geçen vesikadırDemirbaş devri BSMV kapsamına girer miEvet, işlem BSMV kapsamında değerlendirilmiştirBSMV kapsamındaki işlemler KDV’den istisna mıEvet, KDV Kanunu 17/4-e uyarınca istisnadırDekontta yer alan KDV indirilebilir miHayır, indirimi mümkün değildirKDV indirim reddi vergi riski doğurur muEvet, indirim reddi ve cezalı tarhiyat riski vardırBanka “fiyatlara KDV dahildir” yazarsa sonuç değişir miHayır, BSMV kapsamı nedeniyle indirime izin yokturBenzer işlemlerde nasıl hareket edilmelidirÖnce işlem BSMV-KDV ayrımına göre analiz edilmeli, sonra kayıt yapılmalıdır ÖRNEK ÖZELGE T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞIMükellef Hizmetleri Katma Değer Vergisi Grup Müdürlüğü   Sayı:39044742-130[Özelge]-49987428.11.2017Konu:Kira alacağı karşılığı bankadan demirbaş devir alınmasında belge düzeni ve dekontta gösterilen KDV tutarının indirim konusu yapılıp yapılamayacağı  İlgi:06/02/2017 tarih ve 151782 evrak kayıt numaralı özelge talep formunuz. İlgide kayıtlı özelge talep formunda, … Bankasının kira alacağınızın bir kısmı karşılığında Şirketinize devredeceği demirbaşlar için düzenleyeceği “fiyatlarımıza KDV dahildir” ibaresi bulunan dekonttaki katma değer vergisi (KDV) tutarının indirim konusu yapılıp yapılamayacağı hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir. A- 213 SAYILI VERGİ USUL KANUNU UYGULAMASI Vergi Usul Kanununun 227 nci maddesinde; “Bu Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça bu Kanuna göre tutulan ve üçüncü şahıslarla olan münasebet ve muamelelere ait olan kayıtların tevsiki mecburidir.” hükmü mevcut olup, 229-242 nci maddelerinde ise belgelendirmeye ait hükümlere yer verilmiştir. Bunun yanı sıra, mezkûr Kanunun mükerrer 257 nci maddesinin (1) numaralı fıkrasıyla Maliye Bakanlığı, bu Kanuna göre tutulmakta olan defter ve belgeler ile bunlara ilaveten tutulmasını veya düzenlenmesini uygun gördüğü defter ve belgelerin mahiyet, şekil ve ihtiva etmesi zorunlu bilgileri belirlemeye, bunlarda değişiklik yapmaya; bu defter ve belgelere tasdik, muhafaza ve ibraz zorunluluğu getirmeye veya kaldırmaya, bu Kanuna göre tutulacak defter ve düzenlenecek belgelerin tutulması ve düzenlenmesi zorunluluğunu kaldırmaya yetkili kılınmıştır. Bu kapsamda, söz konusu yetkiye istinaden yayımlanan 243 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin “A- Bankalar Tarafından Düzenlenecek Belgeler” bölümünde, “Bankalar, yaptıkları hizmet ve satış işlemlerine ilişkin kayıtlarının dayanağı olan fatura yerine, aşağıda açıklanan şartlara uygun olarak belge düzenlemek zorundadırlar. 1- Bankalar, döviz alım-satım işlemleri ile menkul kıymetler borsasında aracı kurum sıfatıyla müşterileri adına yaptıkları menkul kıymet alım satımları hariç olmak üzere, yaptıkları bütün hizmetler veya satışlar dolayısıyla lehlerine tahakkuk edecek tutarları aşağıdaki şartlara uygun olarak düzenleyecekleri dekontlarla belgeleyeceklerdir. …” düzenlemesine yer verilmiştir. Buna göre, … Bankası A.Ş. tarafından kira alacağınıza karşılık şirketinize yapılan demirbaş devir işlemi için, fatura yerine geçmek üzere, bahse konu Genel Tebliğin (A) bölümü çerçevesinde, dekont düzenlenmesi gerekmektedir. B- 3065 SAYILI KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU UYGULAMASI 6802 sayılı Gider Vergileri Kanununun 28 inci maddesinde, banka ve sigorta şirketlerinin 10/6/1985 tarihli ve 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanununa göre yaptıkları işlemler hariç olmak üzere, her ne şekilde olursa olsun yapmış oldukları bütün muameleler dolayısıyla kendi lehlerine her ne nam ile olursa olsun nakden veya hesaben aldıkları paraların banka ve sigorta muameleleri vergisine tabi olduğu belirtilmiştir. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun; – (1/1) maddesinde, ticari, sınaî, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde Türkiye’de yapılan teslim ve hizmetlerin KDV ye tabi olduğu, – (17/4-e) maddesinde, banka ve sigorta muameleleri vergisi kapsamına giren işlemleri ve sigorta aracılarının sigorta şirketlerine yaptığı sigorta muamelelerine ilişkin işlemlerinin katma değer vergisinden istisna olduğu, – (29/1-a) maddesinde, mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça, faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergilerini indirebilecekleri, – 53 üncü maddesinde de, bu Kanunda geçen fatura ve benzeri vesikalar tabirinin Vergi Usul Kanununda düzenlenen vesikaları ifade ettiği hükme bağlanmıştır. Buna göre, … Bankası A.Ş. tarafından kira alacağınıza karşılık şirketinize yapmış olduğu demirbaş devir işlemi BSMV kapsamına girdiğinden Katma Değer Vergisi Kanununun (17/4-e) maddesi gereğince KDV’den istisnadır. Bu nedenle, anılan banka tarafından devredilen demirbaşlar için KDV hesaplanması söz konusu olmayıp, şirketiniz tarafından bu işlemlere ilişkin “fiyatlarımıza KDV dahildir” ibaresi bulunan dekontta yer alan KDV’nin indirimi mümkün değildir. Bilgi edinilmesini rica ederim. (*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. (**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır. ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER İhraç Kayıtlı E-Faturalarda KDV Hesaplanmaması Hatasının Vergisel Sonuçları Elektronik para kuruluşlarına, BSMV’ye tâbi işlemlerinde fatura yerine geçmek üzere dekont düzenleme imkanı getirilmiştir Elektronik Para Transferi Hizmetlerinde Vergilendirme ve Belgelendirme Süreçleri Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.