Giriş Basit usulde vergilendirilen mükelleflerin, belirli şartları kaybetmeleri halinde gerçek usule geçmeleri mümkündür. Bu geçiş sürecinde en çok tereddüt edilen konulardan biri, basit usulde iken satın alınan iktisadi kıymetlere ait katma değer vergisinin (KDV) gerçek usule geçildikten sonra indirim konusu yapılıp yapılamayacağıdır. Bu yazıda, Gelir İdaresi Başkanlığı Balıkesir Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından 30.04.2020 tarihinde verilen özelge esas alınarak, konu yalnızca özelgede yer verilen somut olay üzerinden ele alınmaktadır. Örnek Olayın Somutlaştırılması Mehmet Bey, şehir içi yolcu taşımacılığı faaliyetiyle iştigal etmekte olup uzun yıllar basit usulde gelir vergisi mükellefi olarak faaliyet göstermiştir. Bu kapsamda; 7.04.2006 tarihinde bir otobüs, 25.08.2017 tarihinde ise bir taksi satın almıştır. Her iki aracın alımında da KDV ödemiştir. Ancak Mehmet Bey, basit usule tabi olma şartlarını kaybetmesi nedeniyle 1.01.2018 tarihinden itibaren gerçek usulde gelir vergisi mükellefi olmuştur. Bu geçiş sonrasında, geçmişte basit usulde iken satın aldığı bu araçlara ait KDV’nin indirim konusu yapılıp yapılamayacağı hususunda tereddüt yaşamış ve idareden görüş talep etmiştir. KDV Kanunu Çerçevesinde Değerlendirme Katma Değer Vergisi Kanununun 29/1-c maddesinde, götürü veya telafi edici usulde vergilendirilen mükelleflerden gerçek usule geçenlerin, hesap dönemi başında çıkaracakları envanterde yer alan mallara ait fatura ve benzeri belgelerde gösterilen KDV’yi indirim konusu yapabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu düzenlemenin temel şartları şunlardır: Mükellefin gerçek usule geçmiş olması, Hesap dönemi başında envanter çıkarılması, İndirim konusu yapılacak KDV’nin envanterde yer alan mallara ait olması, İlgili KDV’nin daha önce gider olarak dikkate alınmamış olması. Taksi Alımına İlişkin KDV’nin Durumu Özelgede yer alan somut olayda, Mehmet Bey’in 25.08.2017 tarihinde satın aldığı taksiye ait KDV bakımından zamanaşımı süresi dolmamıştır. Bu nedenle; Taksi, gerçek usule geçilen hesap dönemi başında çıkarılan envanterde yer alıyorsa, Bu araca ait KDV daha önce gider olarak yazılmamışsa, yüklenilen KDV’nin indirim konusu yapılması mümkündür. Ancak, KDV’nin geçmişte giderleştirilmiş olması halinde, indirim yapılabilmesi için gerekli muhasebe düzeltmelerinin yapılması gerekmektedir. Otobüs Alımına İlişkin KDV’nin Durumu Mehmet Bey’in 7.04.2006 tarihinde satın aldığı otobüse ait KDV açısından ise farklı bir durum söz konusudur. Vergi Usul Kanununa göre tarh zamanaşımı süresi beş yıl olup, bu süre vergi alacağının doğduğu yılı izleyen takvim yılının başından itibaren başlar. Bu kapsamda, 2006 yılında satın alınan otobüse ilişkin KDV yönünden zamanaşımı süresi 31.12.2011 tarihinde sona ermiştir. Zamanaşımına uğramış bir vergi alacağına ilişkin KDV’nin, gerçek usule geçişte indirim konusu yapılması mümkün değildir. Sonuç Özelgede yapılan değerlendirmeye göre, basit usulden gerçek usule geçen mükelleflerin, gerçek usule geçtikleri hesap dönemi başında envanterde yer alan mallara ait ve zamanaşımına uğramamış KDV’leri indirim konusu yapmaları mümkündür. Buna karşılık, zamanaşımı süresi dolmuş olan dönemlere ilişkin KDV’nin indirim konusu yapılması hukuken mümkün değildir. Soru – Cevap Tablosu Soru?CevapBasit usulden gerçek usule geçince KDV indirimi yapılabilir mi?Envanterde yer alan mallara ait KDV için mümkündür.Gerçek usule geçişte hangi KDV indirilebilir?Zamanaşımı dolmamış ve envanterde yer alan mallara ait KDV.Basit usulde alınan araçların KDV’si indirilebilir mi?Şartlar sağlanıyorsa indirilebilir.Envanter çıkarılmadan KDV indirimi yapılabilir mi?Hayır, envanter çıkarılması şarttır.Taksi alımına ait KDV indirilebilir mi?Zamanaşımı dolmamışsa indirilebilir.Otobüs alımına ait KDV indirilebilir mi?Zamanaşımı dolduğu için indirilemez.KDV daha önce gider yazıldıysa ne olur?İndirim için muhasebe düzeltmesi gerekir.KDV indirimi hangi kanuna dayanır?Katma Değer Vergisi Kanunu 29/1-c maddesi.Zamanaşımı süresi kaç yıldır?Beş yıldır.Gerçek usule geçiş tarihi neden önemlidir?Envanter ve KDV indirimi bu tarihe göre belirlenir. ÖRNEK ÖZELGE T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI Balıkesir Vergi Dairesi Başkanlığı (Gelir Kanunları Grup Müdürlüğü)    Sayı:75766797-130[2018/1713]-E.3514230.04.2020Konu:Basit usulden gerçek usule geçen mükelleflerde KDV indirimi  İlgi:30/01/2018 tarihli özelge talep formu. İlgide kayıtlı özelge talep formunda, şehir içi yolcu taşımacılığı faaliyetinden dolayı basit usulde mükellef iken, basit usule tabi olmanın şartlarını kaybetmeniz nedeniyle 1/1/2018 tarihinden itibaren gerçek usulde gelir vergisi mükellefi olduğunuz belirtilerek, basit usule tabi olduğunuz 7/4/2006 tarihi ile 25/8/2017 tarihinde satın aldığınız sırasıyla otobüs ve taksiye ilişkin ödediğiniz katma değer vergisinin (KDV) indirim konusu yapılıp yapılamayacağı hususunda Başkanlığımızdan görüş talep edildiği anlaşılmaktadır. 3065 sayılı KDV Kanununun 29/1-c maddesinde götürü veya telafi edici usulde vergiye tabi mükelleflerden gerçek usulde vergilendirmeye geçenlerin, çıkarılan envantere göre hesap dönemi başındaki mallara ait fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisini yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan KDV’den indirebilecekleri belirtilmiştir. Bu çerçevede, basit usule tabi iken gerçek usule geçen mükelleflerin hesap dönemi başında çıkaracakları envanterde yer alan mallara ait fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen KDV’yi indirim konusu yapmaları mümkün bulunmaktadır. Buna göre, basit usulde mükellef iken 25/8/2017 tarihinde satın aldığınız taksi için yüklenmiş olduğunuz KDV’yi, gerçek usulde vergilendirmeye geçtiğiniz hesap dönemi başında çıkaracağınız envanterde göstermek şartıyla, indirim konusu yapmanız mümkün bulunmaktadır. Ancak, bu araca ilişkin yüklenilen KDV’nin daha önce gider olarak kaydedilmiş olması halinde, bu KDV tutarı için gerekli düzeltmenin yapılacağı tabiidir. Diğer taraftan, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 114 üncü maddesinde “Vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından başlayarak beş yıl içinde tarh ve mükellefe tebliğ edilmeyen vergiler zaman aşımına uğrar.” hükmü, 138 inci maddesinde “… İnceleme, neticesi alınmamış hesap dönemi de dahil olmak üzere, tarh zaman aşımı süresi sonuna kadar her zaman yapılabilir.” hükmü yer almaktadır. Bu durumda, 7/4/2006 tarihinde satın aldığınız otobüse ilişkin zamanaşımı süresi 31/12/2011 tarihinde sona erdiğinden, bu araca ilişkin yüklenilen KDV’nin indirim konusu yapılması mümkün değildir. Bilgi edinilmesini rica ederim.  (*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. (**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır. ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER Z Raporlarının Defter-Beyan Sistemine Kaydı Toplu Yapılabilir mi? Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.