Nalbantlık Faaliyetlerinin Gelir Vergisi Karşısındaki Niteliği 1. Uygulamadaki Tereddüt Hayvancılık sektöründe büyükbaş hayvanların tırnak bakımı (nalbantlık) faaliyeti, uygulamada sıkça karşılaşılan ancak vergisel niteliği konusunda tereddüt yaşanan faaliyetlerden biridir. Özellikle bu işi yapan kişilerin; hayvan sağlığına ilişkin eğitim almış olmaları, bakım hizmetinin tedavi amaçlı olmaması, işyeri bünyesinde medikal malzeme satışı da yapmaları durumunda elde edilen kazancın serbest meslek kazancı mı yoksa ticari kazanç mı olduğu hususu önem kazanmaktadır. Balıkesir Defterdarlığı tarafından verilen 24.09.2024 tarihli özelge, bu ayrımı netleştiren güncel ve yol gösterici bir değerlendirme içermektedir. ______________________________________________________________________ 2. Özelgeye Konu Olayın Özeti Özelge talebinde; hayvan yetiştiriciliği ve sağlığı alanında ön lisans mezunu olunduğu, veteriner fakültesi bünyesinde verilen hayvan tırnak bakımı kursuna katılım sağlandığı, 12.08.2016 tarihinden itibaren büyükbaş hayvanların tırnak bakımı (bakım amaçlı) işinin yapıldığı, faaliyetin tedaviye yönelik olmadığı, işyerinde ayrıca hayvan sağlığına yönelik medikal malzeme satışı da bulunduğu belirtilmiş ve bu faaliyetlerden elde edilen kazancın serbest meslek kazancı mı yoksa ticari kazanç mı olduğu hususunda görüş talep edilmiştir. I. İLGİLİ MEVZUAT ÇERÇEVESİ 3. Ticari Kazanç Tanımı (GVK md. 37) Gelir Vergisi Kanununun 37 nci maddesine göre: Her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançlar ticari kazançtır. Bu tanım, sermaye–emek karışımına dayalı, organizasyon unsuru içeren ve devamlılık arz eden faaliyetleri ticari faaliyet olarak kabul etmektedir. 4. Serbest Meslek Kazancı Tanımı (GVK md. 65–66) Gelir Vergisi Kanununun 65 inci maddesinde serbest meslek faaliyeti şu şekilde tanımlanmıştır: Serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işlerin, işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır. 66 ncı maddeye göre ise bu faaliyeti mutad meslek halinde icra edenler serbest meslek erbabıdır. 5. Serbest Meslek – Ticari Kazanç Ayrımında Temel Kriterler 221 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği’nde, bir faaliyetin serbest meslek faaliyeti sayılabilmesi için şu üç unsurun birlikte bulunması gerektiği belirtilmiştir: Sermayeden ziyade şahsi mesaiye ve ilmi veya mesleki bilgiye/ihtisasa dayanması Bir işverene bağlı olmaksızın kendi nam ve hesabına yapılması Devamlılık arz etmesi Ancak bu unsurların varlığı her durumda serbest meslek kazancı sonucunu doğurmaz. Faaliyetin ticari bir organizasyon içinde yürütülüp yürütülmediği ayrıca değerlendirilir. II. ÖZELGENİN HUKUKİ YÖNDEN DEĞERLENDİRMESİ 6. Nalbantlık (Tırnak Bakımı) Faaliyetinin Niteliği Özelgede yapılan değerlendirmede şu hususlar özellikle vurgulanmıştır: Büyükbaş hayvanların tırnak bakımı faaliyeti tedavi edici nitelikte değildir Faaliyet, doğrudan ilmi veya mesleki ihtisasa dayalı bir serbest meslek faaliyeti olarak kabul edilmemiştir Faaliyetin icrasında sermaye ve emek birlikte kullanılmaktadır Bu yönüyle nalbantlık faaliyeti, kişisel emeğe dayalı olmakla birlikte, tek başına serbest meslek faaliyeti olarak kabul edilmemiştir. 7. Medikal Malzeme Satışının Etkisi Özelgede kritik bir diğer unsur, işyerinde hayvan sağlığına yönelik medikal malzeme satışı yapılmasıdır. Bu durum; faaliyetin yalnızca kişisel hizmet sunumu ile sınırlı olmadığını, ticari emtia satışını da kapsadığını, dolayısıyla ticari organizasyon unsuru taşıdığını ortaya koymaktadır. 8. Sermaye–Emek Karışımı ve Ticari Organizasyon Özelgede açıkça ifade edildiği üzere: Faaliyetin sermaye–emek karışımı bir yapıya sahip olması, Sürekli bir işyeri organizasyonu içinde yürütülmesi, Hizmet sunumunun yanında mal satışının da yapılması nedeniyle, elde edilen kazançların ticari kazanç hükümlerine göre vergilendirilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda, serbest meslek kazancına ilişkin vergilendirme rejiminin uygulanması mümkün görülmemiştir. III. SONUÇ VE DEĞERLENDİRME Balıkesir Defterdarlığı tarafından verilen bu özelgeye göre; Büyükbaş hayvanların tırnak bakımı (nalbantlık) faaliyeti, tedavi amaçlı olmaması, ilmi veya mesleki ihtisasa dayalı serbest meslek faaliyeti olarak kabul edilmemesi, işyeri bünyesinde medikal malzeme satışı yapılması, faaliyetin sermaye–emek karışımı bir organizasyon içinde yürütülmesi nedenleriyle ticari kazanç niteliğindedir. Bu nedenle söz konusu faaliyetlerden elde edilen gelirlerin, Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanca ilişkin hükümleri çerçevesinde vergilendirilmesi gerekmektedir. 10 Soru – 10 Cevap (SSS) SoruCevapBüyükbaş hayvanların tırnak bakımı serbest meslek faaliyeti midir?Özelgeye göre hayır, ticari faaliyettir.Nalbantlık faaliyeti neden serbest meslek sayılmamıştır?İlmi veya mesleki ihtisasa dayalı kabul edilmediği için.Tedavi amaçlı olmaması sonucu etkiler mi?Evet, bakım amaçlı olması serbest meslek niteliğini zayıflatmaktadır.Eğitim ve kurs alınmış olması sonucu değiştirir mi?Hayır, tek başına serbest meslek sayılması için yeterli değildir.Medikal malzeme satışı vergilendirmeyi etkiler mi?Evet, faaliyeti ticari organizasyon haline getirir.Hangi kazanç türü uygulanacaktır?Ticari kazanç hükümleri uygulanacaktır.GVK hangi maddeler esas alınmıştır?GVK 37, 65 ve 66.Serbest meslek faaliyeti için temel şart nedir?Faaliyetin sermayeden ziyade ilmi veya mesleki ihtisasa dayanması.Nalbantlık faaliyeti emek ağırlıklı değil midir?Emek ağırlıklıdır ancak ticari organizasyon içinde yapılmaktadır.Bu faaliyeti yapanlar nasıl vergilendirilmelidir?Ticari kazanç kapsamında defter tutarak beyanname vermelidir. ÖRNEK ÖZELGE _________________________________________________________________________________________________________ T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞIBalıkesir DefterdarlığıGelir Kanunları Grup Müdürlüğü      Sayı:E-46480499-120.04[2024/1865]-11998224.09.2024Konu:Büyükbaş hayvanların tırnak bakım işinin serbest meslek kazancı olarak mı ticari kazanç olarak mı değerlendirileceği       İlgi:22/04/2024 tarihli ve 106835 gelen evrak sayılı özelge talep formunuz.  İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ve eklerinin incelenmesinden; hayvan yetiştiriciliği ve sağlığı bölümünde ön lisansınızı tamamladığınız, veterinerlik fakültesinde verilen hayvan tırnak bakımı kursuna katıldığınız ve 12/8/2016 tarihinde büyükbaş hayvanların tırnak bakımı işine başladığınız, yaptığınız işin tedavi amaçlı değil bakım amaçlı olduğu, işyerinizde hayvan sağlığına yönelik medikal malzeme satışının da bulunduğu belirtilerek söz konusu faaliyetiniz nedeniyle elde ettiğiniz kazancın serbest meslek kazancı mı yoksa ticari kazanç mı olduğu hususunda görüş talep ettiğiniz anlaşılmıştır.  193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun, – “Ticari Kazancın Tarifi” başlıklı 37 nci maddesinde, “Her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançlar ticari kazançtır.” –“Serbest Meslek Kazancının Tarifi” başlıklı 65 inci maddesinde, “Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancıdır. Serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır.”  –“Serbest Meslek Erbabı” başlıklı 66 ncı maddesinin birinci fıkrasında, “Serbest meslek faaliyetini mutad meslek halinde ifa edenler, serbest meslek erbabıdır. Serbest meslek faaliyetinin yanında meslekten başka bir iş veya görev ile devamlı olarak uğraşılması bu vasfı değiştirmez.” hükümleri yer almaktadır. Diğer taraftan, konu ile ilgili olarak yayımlanan 221 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin “Serbest Meslek Faaliyeti-Serbest Meslek Erbabı” başlıklı bölümünde; “… bir faaliyetin serbest meslek faaliyeti olup olmadığı, faaliyetin; – sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanması, -bir işverene bağlı olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılması, -devamlı olması unsurlarını taşıyıp taşımadığına bağlı bulunmaktadır. …” açıklamasına yer verilmiştir. Ticari kazanç, esas itibariyle sermaye-emek karışımı bir kaynağa bağlı olarak doğmaktadır. Bu kaynağa bağlı olarak ve devamlı bir organizasyon çerçevesinde yapılan her türlü faaliyet ticari faaliyettir. Serbest meslek faaliyetinin ticari bir organizasyon içinde yapılması, sağlanan gelirin yapısını değiştirmez. Sadece elde edenler yönünden ticari kazanç sayılmasını gerektirir ve ticari kazanca ait esas ve hükümlere tabi olur. Serbest meslek faaliyetinde ana unsur, faaliyetin sermayeden ziyade kişisel çalışmaya ilmi veya mesleki bilgi ve ihtisasa dayanmasıdır. Bu unsur, serbest meslek faaliyetini ticari faaliyetten ayıran en önemli özellik olup söz konusu faaliyetlerden elde edilen kazançların daha çok emek ürünü olduğunu göstermektedir. Serbest meslek faaliyetinde yalnızca emeğe dayanan organizasyon yeterli olmadığı gibi aynı zamanda geliri doğuran emeğin, ilmi veya mesleki bilgi ve ihtisasa dayanması koşulu da aranmaktadır. Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalara göre; işyerinizde nalbantlık ve hayvan sağlığına yönelik medikal malzeme satışının da bulunması ve faaliyetinizi sermaye-emek karışımı bir kaynağa bağlı olarak yapmanız nedeniyle, ilmi veya mesleki bilgi ve ihtisasa dayanmayan büyükbaş hayvanların tırnak bakımı faaliyetiniz ve medikal malzeme satışı kapsamında elde ettiğiniz kazançların ticari kazancın tespitine ilişkin hükümlere göre vergilendirilmesi gerekmektedir. Bilgi edinilmesini rica ederim. (*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. (**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır. ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER _________________________________________________________________________________________________________ Süresinde Ödenmeyen SGK Primlerinin Yapılandırılarak Terk Tarihinden Sonra Ödenmesi Halinde Gider Yazılması Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Yazının yayımlandığı tarihten önceki ve/veya sonraki tarihte içerikteki bilginin güncel olmayabileceğini, geçici veya kalıcı olarak başka yasal düzenlemeler olabileceğini göz önünde bulundurunuz ve kendi durumunuza özel doğru bilgi için konuyla ilgili meslek erbabına/uzmanına danışmanız menfaatinize olacağını unutmayınız. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir. İçeriğin tamamı veya bir kısmı ticari amaçla izinsiz kopyalanamaz aksi durumda yasal işlem yapılır.