Nakit sermaye indirimi, Türkiye’de faaliyet gösteren sermaye şirketlerine sağlanan önemli bir vergi teşvikidir. Ancak bu indirimin hangi kalemleri kapsadığı, özellikle emisyon primi gibi özkaynak kalemlerinin dahil edilip edilmeyeceği sıkça sorulan bir konudur. Bu yazıda, emisyon primi ile nakit sermaye artışı arasındaki fark, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10/1-ı maddesi çerçevesinde değerlendirilerek açıklanmaktadır. Amaç, muhasebe ve denetim alanında çalışan profesyonellere, şirket kuruluş ve sermaye artırımı sürecinde vergi planlamasını doğru yapabilmeleri için net bilgi sunmaktır. Emisyon Primi Nedir? Emisyon primi, bir şirketin hisse senetlerini nominal değerinin üzerinde bir bedelle satması sonucu oluşan farktır. Örneğin, 1 TL nominal değere sahip bir hisse senedinin 3 TL’ye satılması durumunda aradaki 2 TL’lik fark, emisyon primi olarak kaydedilir. Bu tutar doğrudan sermaye hesabına değil, öz sermaye içerisinde yer alan ayrı bir hesaba aktarılır. Emisyon Primi Nakit Sermaye Artışı Sayılır mı? Hayır, sayılmaz. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 26.10.2022 tarihli özelgesi bu konuda açıktır:Emisyon primi tutarları ticaret siciline tescil edilen sermaye olarak değerlendirilmediği için, nakdi sermaye indirimi hesaplamasında dikkate alınmaz. Şirketiniz sermayesini nakden artırmış olsa da, bu artış içinde yer alan emisyon primi, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10. maddesi kapsamında indirime konu edilemez. Emisyon Primi Sermayeye Eklenirse Ne Olur? Şirketlerin zaman içinde emisyon primlerini sermayeye dahil etmesi mümkündür. Ancak bu durumda da söz konusu artış, bilanço içi öz sermaye kalemlerinin sermayeye eklenmesi niteliği taşıdığından, vergi indirimi hakkı doğurmaz. Yani, emisyon primlerinin sonradan sermayeye aktarılması, yeni bir nakit girişi yaratmadığı için, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun öngördüğü teşvikten yararlanılamaz. İndirimden Kimler Yararlanamaz? Kurumlar Vergisi Kanunu’na göre aşağıdaki durumlar, nakdi sermaye indirimi kapsamı dışındadır: Finans, bankacılık ve sigortacılık sektörü şirketleri Kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT) Nakit dışı varlık devriyle yapılan sermaye artırımları Birleşme, devir ve bölünmeden kaynaklanan sermaye artırımları Öz sermaye kalemlerinin sermayeye eklenmesi Ortaklar veya ilişkili kişiler aracılığıyla borç veya kredi kullanılarak yapılan artışlar Tahvil, bono gibi kıymetlerin konulması yoluyla yapılan artışlar Muhasebe kayıtlarında mahsup yoluyla yapılan sermaye artırımları Vergisel Planlama Açısından Tavsiyeler Nakit sermaye indirimi planlanıyorsa, sermayeye nakden fiili ödeme yapılmalıdır. Emisyon primi ile artırılan özkaynak, nakit sermaye artışı gibi değerlendirilmemeli, vergisel teşvikten beklenti oluşturulmamalıdır. Sermaye artırımında kullanılan tutarların tescil edilmesi, vergi indirimi açısından belirleyicidir. Mali müşavirler ve denetçiler, bu ayrımları özellikle beyannamede indirim satırı doldurulurken dikkate almalıdır. 10 Soru 10 Cevap: Emisyon Primi ve Nakdi Sermaye İndirimi 1. Emisyon primi nedir?Şirket hisselerinin nominal değer üzerinde satılması sonucu oluşan farktır. 2. Emisyon primi nakit sermaye sayılır mı?Hayır, sayılmaz. 3. Emisyon primi üzerinden vergi indirimi yapılabilir mi?Hayır, Kurumlar Vergisi Kanunu’na göre yapılamaz. 4. Emisyon primi daha sonra sermayeye aktarılırsa ne olur?Bu da vergi indirimi kapsamına girmez. 5. Nakit sermaye indirimi için gereken şart nedir?Ticaret siciline tescil edilmiş ve bankaya nakit olarak yatırılmış sermaye olmalıdır. 6. Hangi sektörler bu indirimden faydalanamaz?Finans, bankacılık, sigortacılık ve KİT’ler. 7. Hangi durumlarda sermaye artışı indirim dışı kalır?Varlık devri, birleşme, öz sermaye aktarımı gibi durumlarda. 8. Emisyon primi hangi hesaba yazılır?Özkaynaklar altında “Emisyon Primi” hesabına. 9. Emisyon primi bilanço karını etkiler mi?Hayır, doğrudan sermayeye etkisi yoktur. 10. Şirket sermaye artırırken vergi avantajı sağlamak istiyorsa ne yapmalı?Emisyon primi yerine doğrudan nakit sermaye artırımı yapmalı ve bu artışı tescil ettirmelidir. ÖRNEK ÖZELGE T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞIİstanbul Vergi Dairesi BaşkanlığıGelir Kanunları Gelir ve Kurumlar Vergileri Grup Müdürlüğü    Sayı:E-62030549-125[10-2021]-123925826.10.2022Konu:Emisyon primi tutarlarının nakdi sermaye artışında dikkate alınıp alınmayacağı  İlgi:14/12/2021 tarihli ve …. sayılı özelge talep formunuz İlgide kayıtlı özelge talep formunda, şirketinizin 28/09/2021 tarihinde şirketin özkaynak yapısını güçlendirmek için emisyon primli olarak nakden sermaye artışı yaptığı belirtilerek, nakdi sermaye artışı kapsamında indirime konu edilecek tutarın hesaplamasında, emisyon primi tutarının hesaplamaya dahil edilip edilmeyeceği hususunda bilgi talep ettiğiniz anlaşılmakta olup, konuya ilişkin Başkanlığımız görüşü aşağıda açıklanmıştır. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun konuya ilişkin “Diğer indirimler” başlıklı 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde, “Finans, bankacılık ve sigortacılık sektörlerinde faaliyet gösteren kurumlar ile kamu iktisadi teşebbüsleri hariç olmak üzere sermaye şirketlerinin ilgili hesap dönemi içinde, ticaret siciline tescil edilmiş olan ödenmiş veya çıkarılmış sermaye tutarlarındaki nakdi sermaye artışları veya yeni kurulan sermaye şirketlerinde ödenmiş sermayenin nakit olarak karşılanan kısmı üzerinden Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından indirimden yararlanılan yıl için en son açıklanan “Bankalarca açılan TL cinsinden ticari kredilere uygulanan ağırlıklı yıllık ortalama faiz oranı” dikkate alınarak, ilgili hesap döneminin sonuna kadar hesaplanan tutarın %50’si. Nakdi sermaye artışlarının, yurt dışından getirilen nakitle karşılanan kısmı için bu oran %75 olarak uygulanır. … .. Bu bendin uygulanmasında sermaye şirketlerine nakit dışındaki varlık devirlerinden kaynaklananlar dâhil olmak üzere, sermaye şirketlerinin birleşme, devir ve bölünme işlemlerine taraf olmalarından veya bilançoda yer alan öz sermaye kalemlerinin sermayeye eklenmesinden kaynaklanan ya da ortaklar veya bu Kanunun 12 nci maddesi kapsamında ortaklarla ilişkili olan kişilerce kredi kullanılmak veya borç alınmak suretiyle gerçekleştirilen sermaye artırımları, indirim hesaplamasında dikkate alınmaz. …” hükümlerine yer verilmiştir. Diğer taraftan, 03/04/2007 tarihli ve 26482 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin “10.6. Sermaye artırımında indirim” üst başlıklı bölümün “10.6.1. İndirimin kapsamı” başlıklı alt bölümünde; “Sermaye şirketlerinin sermaye yapılarının güçlendirilmesi amacıyla getirilen bu düzenleme uyarınca indirime konu edilecek tutarın hesaplanmasında, 1/7/2015 tarihinden itibaren ticaret siciline tescil edilmiş olan ödenmiş veya çıkarılmış sermaye tutarlarındaki nakdi sermaye artışları veya bu tarihten itibaren yeni kurulan sermaye şirketlerinde ödenmiş sermayenin nakit olarak karşılanan kısmı üzerinden, ilgili hesap döneminin sonuna kadar Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi hükmüne göre hesaplanacak tutar dikkate alınacaktır. … İndirime konu edilecek tutarın hesaplanmasında; mevcut sermaye şirketlerinde ödenmiş veya çıkarılmış sermaye tutarlarındaki nakdi sermaye artışları, yeni kurulan sermaye şirketlerinde ise ödenmiş sermayenin nakit olarak karşılanan kısmı dikkate alınacak olup sermayenin nakit olarak karşılanmayan kısmı için indirim uygulamasından yararlanılamayacağı tabiidir. Bununla birlikte – Sermaye şirketlerine nakit dışındaki varlık devirlerinden kaynaklanan sermaye artışları – Sermaye şirketlerinin birleşme, devir ve bölünme işlemlerine taraf olmalarından kaynaklanan sermaye artışları, – Bilançoda yer alan öz sermaye kalemlerinin sermayeye eklenmesinden kaynaklanan sermaye artışları, – Ortaklarca veya Kurumlar Vergisi Kanununun 12 nci maddesi kapsamında ortaklarla ilişkili olan kişilerce kredi kullanılmak veya borç alınmak suretiyle gerçekleştirilen sermaye artışları, – Şirkete nakdi sermaye dışında hisse senedi, tahvil veya bono gibi kıymetlerin konulması suretiyle gerçekleştirilen sermaye artışları – Bilanço içi kalemlerin birbiri içinde mahsubu şeklinde gerçekleştirilen sermaye artışları, indirim tutarının hesaplamasında dikkate alınmayacaktır.” açıklamaları yer almaktadır. Bu hüküm ve açıklamalara göre, sermaye olarak tescil edilmeyen emisyon primleri üzerinden,  Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi uyarınca nakdi sermaye indirimi hesaplanması mümkün değildir. Ayrıca, şirketiniz tarafından emisyon primlerinin daha sonra sermayeye ilave edilmesi durumunda da sermayeye eklenmesi işlemi, bilançoda yer alan öz sermaye kalemlerinin sermayeye eklenmesi mahiyetinde olduğundan, söz konusu artış nedeniyle nakdi sermaye artışı indiriminden faydalanılması mümkün bulunmamaktadır. … Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.