Vergi mevzuatındaki teknik detaylar özellikle muhasebe ve denetim profesyonelleri açısından büyük önem taşır. Bu yazımızda, şirketlerin yaptığı enflasyon düzeltmesi işlemleri sonucunda ortaya çıkan zararların, finansman gider kısıtlaması uygulamasında nasıl değerlendirileceği konusunu ele alacağız. Özellikle Kurumlar Vergisi Kanunu, finansman gider kısıtlaması, enflasyon muhasebesi ve kanunen kabul edilmeyen giderler gibi sıkça aratılan kavramlara odaklanacağız. Enflasyon Düzeltmesi Nedir? Enflasyon düzeltmesi, yüksek enflasyon dönemlerinde şirketlerin finansal tablolarındaki parasal olmayan kıymetlerin gerçeğe uygun değerle yeniden ifade edilmesini sağlayan bir uygulamadır. Bu işlem, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298. maddesi kapsamında gerçekleştirilir ve şirketin mali tablolarındaki gerçek durumu yansıtması amaçlanır. Enflasyon Düzeltmesi Zararı Nasıl Oluşur? Şirketler, enflasyon düzeltmesi sırasında bazı pasif kalemleri parasal olmayan kıymetler olarak düzeltir. Bu düzeltmelerin sonucunda bazen negatif farklar oluşur ve bu zararlar muhasebe kayıtlarında “658 Enflasyon Düzeltmesi Zararları” hesabında izlenir. Bu zarar, muhasebe açısından bir gider olsa da, vergisel olarak ne şekilde değerlendirileceği ayrı bir konu olarak karşımıza çıkar. Finansman Gider Kısıtlaması Nedir? 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 11. maddesinin (i) bendi uyarınca, yabancı kaynakları özkaynaklarını aşan işletmeler için belirli giderlerin %10’luk kısmı kurum kazancından indirilemez ve kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) olarak değerlendirilir. Bu giderler; faiz, komisyon, vade farkı, kur farkı, kâr payı gibi finansmanla ilgili maliyet kalemlerini kapsar. Enflasyon Zararı Bu Kapsama Girer mi? Gelir İdaresi Başkanlığı’nın yayımladığı özelgeye göre; enflasyon düzeltmesi sonucu oluşan zararlar, finansman gideri niteliğinde olmadığından, finansman gider kısıtlamasına konu edilmez. Bu zararlar, ne faiz ne kur farkı ne de vade farkı gibi finansal yükümlülüklerle ilişkilidir. Dolayısıyla, bu zararların kurum kazancı tespitinde %10’luk finansman gider sınırına tabi tutulması söz konusu değildir. Hangi Giderler Finansman Gideridir? Finansman gideri olarak kabul edilen kalemler şunlardır: Faiz giderleri Komisyonlar Vade farkları Kâr payları Kur farkları Faktoring iskonto bedelleri Ancak, yatırım maliyetine eklenen bu tür giderler istisna tutulmuştur ve kısıtlamaya tabi değildir. Öz Kaynak Aşımı Neden Önemlidir? Kısıtlamanın uygulanabilmesi için şirketin yabancı kaynaklarının öz kaynaklarını aşması gerekir. Bu aşımı dikkate alan hesaplamalar sonucunda, belirli giderlerin %10’luk kısmı KKEG olarak beyan edilir. Muhasebe Kayıtlarında Dikkat Edilmesi Gerekenler Muhasebeci ve denetçiler, enflasyon düzeltmesi sonucu ortaya çıkan zararları “finansman gideri” ile karıştırmamalı ve bu zararları vergiye tabi kazançtan indirim kapsamında değerlendirmemelidir. Bu zararlar, KKEG niteliği taşımadığından finansman gider kısıtlaması hesaplamasına dahil edilmemelidir. Mali Tabloların Gerçeği Yansıtması Enflasyon düzeltmesi işlemi, şirketin bilanço ve gelir tablosunun gerçeğe uygun şekilde hazırlanmasını sağlar. Bu nedenle teknik açıdan önemli bir muhasebe işlemi olmakla birlikte, vergi açısından dikkatli yorumlanması gerekir. Vergi Uygulamalarında Standartlaşma Bu konuda yayımlanan özelge, tüm mükellefler için bağlayıcı olmasa da, benzer durumdaki şirketler açısından önemli bir yol göstericidir. Muhasebe profesyonelleri, bu tür resmi açıklamaları takip ederek uygulamalarını mevzuata uygun şekilde yürütmelidir. 10 Soru 10 Cevap ile Konunun Özeti 1. Enflasyon düzeltmesi nedir?Parasal olmayan kıymetlerin enflasyonla düzeltilerek mali tablolarda gerçeğe uygun şekilde gösterilmesidir. 2. Enflasyon düzeltmesi zararı nasıl oluşur?Enflasyon düzeltmesi sırasında bazı kalemlerin değeri düşebilir ve bu fark zarar olarak kaydedilir. 3. Bu zararlar hangi hesapta izlenir?Muhasebede “658 Enflasyon Düzeltmesi Zararları” hesabında takip edilir. 4. Finansman gider kısıtlaması nedir?Yabancı kaynakları öz kaynaklarını aşan şirketlerde belirli finansman giderlerinin %10’luk kısmı kurum kazancından indirilemez. 5. Hangi giderler bu kapsama girer?Faiz, komisyon, kur farkı, kâr payı, vade farkı gibi giderler finansman gideridir. 6. Enflasyon zararı bu giderler arasında sayılır mı?Hayır, enflasyon düzeltmesi zararı finansman gideri değildir. 7. Enflasyon zararı KKEG kapsamında mıdır?Hayır, KKEG olarak değerlendirilmez ve vergi matrahından indirim konusu olmaz. 8. Öz kaynak aşımı neden dikkate alınır?Finansman gider kısıtlaması sadece yabancı kaynakların öz kaynakları aştığı durumda uygulanır. 9. Yatırım maliyetine eklenen giderler ne olur?Yatırım maliyetine eklenen finansman giderleri kısıtlamaya tabi tutulmaz. 10. Muhasebeciler neye dikkat etmeli?Enflasyon zararlarını finansman gideriyle karıştırmamalı ve doğru şekilde beyan etmelidir. ÖRNEK ÖZELGE T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞIİstanbul Vergi Dairesi BaşkanlığıGelir Kanunları Gelir Ve Kurumlar Vergileri Grup Müdürlüğü    Sayı:E-62030549-125[11-2021/]-131775511.11.2022Konu:Enflasyon düzeltmesi sonucu oluşan zararın finansman gider kısıtlamasında dikkate alınıp alınmayacağı  İlgi:       İlgi (a) ve ilgi (c)’de kayıtlı özelge talep formlarında; şirketinizin, altın ve mücevherat imali ve alım satım işi ile iştigal etmekte olduğu, her kurum geçici vergi dönemlerinde enflasyon düzeltmesi yaptığı, pasif hesapların parasal olmayan kıymetlerin enflasyon düzeltmesi sonucu oluşan enflasyon zararının ortaya çıktığı, söz konusu zararların “658 Enflasyon Düzeltmesi Zararları” hesabında izlendiği belirtilerek, enflasyon düzeltmesi sonucu oluşan zararların finansman gider kısıtlaması hesaplamasında dikkate alınıp alınmayacağı hususunda  Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6 ncı maddesinde, kurumlar vergisinin bir hesap dönemi içinde elde edilen safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı ve safi kurum kazancının tespitinde Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır. Bu hüküm uyarınca tespit edilecek kurum kazancından Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesi ile Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinde yer alan giderler indirilebilecektir. Aynı Kanunun “Kabul edilmeyen indirimler” başlıklı 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde; “Kredi kuruluşları, finansal kuruluşlar, finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketleri dışında, kullanılan yabancı kaynakları öz kaynaklarını aşan işletmelerde, aşan kısma münhasır olmak üzere, yatırımın maliyetine eklenenler hariç, işletmede kullanılan yabancı kaynaklara ilişkin faiz, komisyon, vade farkı, kâr payı, kur farkı ve benzeri adlar altında yapılan gider ve maliyet unsurları toplamının %10’unu aşmamak üzere Cumhurbaşkanınca kararlaştırılan kısmı. Belirlenecek oranı sektörler itibarıyla farklılaştırmaya Cumhurbaşkanı, bendin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.”  hükmü yer almaktadır. Diğer taraftan, Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 1)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin (Seri No: 18) “11.13. Finansman gider kısıtlaması “ başlıklı bölümünde: “6322 sayılı Kanunun 37nci maddesiyle 1/1/2013 tarihinden itibaren yürürlüğe girmek üzere 5520 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin birinci fıkrasına eklenen (i) bendiyle; kredi kuruluşları, finansal kuruluşlar, finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketleri dışında, kullanılan yabancı kaynakları öz kaynaklarını aşan işletmelerde, aşan kısma münhasır olmak üzere, yatırımın maliyetine eklenenler hariç, işletmede kullanılan yabancı kaynaklara ilişkin faiz, komisyon, vade farkı, kâr payı, kur farkı ve benzeri adlar altında yapılan gider ve maliyet unsurları toplamının %10’unu aşmamak üzere Cumhurbaşkanınca kararlaştırılan kısmı kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) olarak kabul edilmiştir. Ayrıca, bu oranı sektörler itibarıyla farklılaştırmaya Cumhurbaşkanı, bendin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkili kılınmıştır. Cumhurbaşkanı bu yetkisini 4/2/2021 tarihli ve 31385 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 3/2/2021 tarihli ve 3490 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla kullanmış olup bu Kararda 1/1/2021 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemi kazançlarına uygulanmak üzere söz konusu gider ve maliyet unsurlarının %10’unun kurum kazancının tespitinde indiriminin kabul edilmeyeceği düzenlenmiştir. Dolayısıyla, yabancı kaynakları öz kaynaklarını aşmış olan kurumlar vergisi mükelleflerinin, aşan kısımla sınırlı olmak üzere, yabancı kaynaklara ilişkin faiz, komisyon, vade farkı, kâr payı, kur farkı ve benzeri adlar altında yapılan gider ve maliyet unsurları toplamının %10’luk kısmı, kurum kazancının tespitinde KKEG olarak dikkate alınacaktır. Ayrıca, öz kaynak tutarını aşan yabancı kaynaklara ilişkin olarak faiz, komisyon, vade farkı, kâr payı, kur farkı ve benzeri adlar altında yapılan gider ve maliyet unsurlarından, yatırımın maliyetine eklenmiş olan yabancı kaynaklardan doğan gider ve maliyet unsurları ise %10’luk bu kısıtlamaya tabi tutulmayacaktır.  Söz konusu gider kısıtlaması uygulamasında; … Finansman giderleri: Yabancı kaynağın kullanım süresine bağlı olarak doğan her türlü faiz, komisyon, vade farkı, kâr payı, kur farkı, faktoring kuruluşlarına verilen iskonto bedelleri ve benzeri adlar altında yapılmış olan gider ve maliyet unsurlarını, Yabancı kaynaklar: Bilançonun kısa vadeli yabancı kaynaklar ve uzun vadeli yabancı kaynaklar toplamını, … ifade etmektedir.“ açıklamaları yer almaktadır. Bu hüküm ve açıklamalara göre; şirketiniz tarafından 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi kapsamında yapılan enflasyon düzeltmesi sonucu oluşan enflasyon düzeltmesi zararları, 18 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Tebliği’nde açıklanan “finansman giderleri” arasında yer almadığından, enflasyon düzeltmesi sonucu oluşan zararların finansman gider kısıtlaması hesabında dikkate alınması söz konusu değildir. … ÖNERİLEN VİDEO İÇERİK Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.