Gemi acentelik hizmetleri sunan firmalar, Türk limanlarında veya boğaz geçişlerinde verdikleri hizmetler karşılığında yurt dışı mukim müşterilerinden peşin ödeme almak zorundadır. Bu ödemeler zaman zaman gemi operasyonlarının iptali veya bazı masrafların doğmaması durumunda iade edilebilmektedir. Bu noktada en çok sorulan sorulardan biri, bu iadelerde Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu (KKDF) kesintisinin uygulanıp uygulanmayacağıdır. Peşin Alınan Operasyon Masraflarında KKDF Riski Var mı? Öncelikle, KKDF, yurt dışından sağlanan krediler için uygulanan bir tür vergi niteliğindeki kesintidir. Ancak bazı işlemler bu kapsamın dışında tutulmuştur. Gemi acenteliği sektöründe bu durum sıklıkla mercek altına alınmaktadır. Yasal Dayanak: Zorunlu Peşin Tahsilat Gemi Acentelik Hizmetleri Ücret Tarifesine İlişkin Tebliğ uyarınca, Türkiye limanlarına gelen ya da Türk boğazlarını geçen gemiler için; Acentelik, Koruyucu acentelik, Liman ücretleri, Gözetim ve diğer operasyonel masraflar peşin olarak tahsil edilmek zorundadır. Bu durum, acentelerin kendi insiyatifleriyle değil, yasal zorunlulukla peşin tahsilat yaptığını gösterir. İade Durumunda KKDF Uygulaması Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 2024 tarihli görüşüne göre: Yurt dışı mukim müşterilerden alınan ve Tebliğ kapsamında zorunlu olan peşin operasyon masraflarının iadesinde KKDF kesintisi yapılmasına gerek yoktur. Çünkü bu ödemeler, kredi niteliği taşımaz. Ticari işlem gereği yapılan ve sonradan iade edilen bir tutardır. Dolayısıyla, iade edilen bu tür tutarlarda cezalı KKDF kesintisi uygulanmaz. KKDF Ne Zaman Uygulanır? KKDF, yalnızca yurt dışından sağlanan kredilerde ve belirli vade koşulları altında uygulanır.Örnek oranlar: 1 yıl altı vadeli kredilerde %3 1-2 yıl arası vadelerde %1 2-3 yıl arası vadelerde %0,5 3 yıl ve üzeri kredilerde %0 Ancak burada söz konusu olan işlem, kredi değil, hizmet karşılığı alınan peşin bir bedelin iadesidir. Dolayısıyla, KKDF ile ilişkilendirilmesi hukuken mümkün değildir. Sonuç Gemi acentelik hizmetlerinde alınan peşin ödemelerin bazı nedenlerle iade edilmesi halinde, bu işlemler kredi kapsamında değerlendirilmediği için KKDF kesintisi yapılmaz. Bu durum, hem acentelerin mali yükümlülüklerinin doğru şekilde yönetilmesini sağlar hem de yanlış KKDF uygulamalarından kaynaklanabilecek cezaların önüne geçer. 10 Soru – 10 Cevapla Konunun Özeti 1. Gemi acentelik hizmetlerinde peşin tahsilat zorunlu mu?Evet, ilgili tebliğe göre bu hizmetler için peşin tahsilat zorunludur. “Türkiye limanlarına sefer yapan veya Türk boğazlarından geçen gemilerin acentelik, koruyucu acentelik, komisyon, primaj, gözetim, liman ücretleri ile diğer masrafların tamamının, peşin olarak gemi acentesine ödenmesi zorunludur.” 2. Peşin alınan bedel iade edilirse KKDF uygulanır mı?Hayır, bu tutarlar kredi olarak değerlendirilmediği için KKDF kesintisi yapılmaz. 3. KKDF hangi işlemlerde uygulanır?Yurt dışından sağlanan kredilerde, vadesine bağlı oranlarla uygulanır. 4. Gemi limana gelmeden hizmet iptal olursa ne olur?Peşin alınan ücret iade edilir ve bu iade KKDF kapsamı dışında kalır. 5. KKDF oranı 2024 ve 2025 yılında nedir?Vade 1 yıl altıysa %3, 3 yıl ve üzeri ise %0’dır. Ancak bu yalnızca kredi işlemleri içindir. 6. Acenteler neden peşin tahsilat yapar?Bu uygulama kanuni zorunluluktur, acentelerin tercihi değildir. 7. Yurt dışı mukim müşteri ne demek?Türkiye’de yerleşik olmayan, yurtdışında ikamet eden tüzel veya gerçek kişi müşteridir. 8. Bu işlemlerde cezalı KKDF riski var mı?Hayır, işlem kredi niteliğinde olmadığı için KKDF kesintisi yapılmaz. 9. Peşin ödeme iade edildiğinde belge düzenlenmeli mi?Evet, muhasebe ve vergi mevzuatına uygun iade belgesi düzenlenmelidir. 10. Bu konuyla ilgili resmi görüş nereden alınabilir?Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan özelge talebiyle resmi görüş alınabilir. ÖRNEK ÖZELGE T.C.HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞIGelir İdaresi Başkanlığı   Sayı:E-70903105-165.01.03[529]-416616.01.2024Konu:Muafiyet ve İstisnalar  İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞINA (Gelir Kanunları Kdv – Ötv Grup Müdürlüğü) İlgi:30.11.2023 tarihli ve 39044742-E.1367870 sayılı yazınız. İlgide kayıtlı yazınız ve ekinde yer alan …. Tic. Ltd. Şti. tarafından Başkanlığınıza verilen 25/10/2023 tarihli ve 6517180 evrak kayıt numaralı özelge talep formunun incelenmesinden, mükellefin Türk boğazlarında ve tüm Türk limanlarında “Gemi Acentelik Hizmetleri Ücret Tarifesine İlişkin Tebliğ” hükümlerine göre verdiği acentelik hizmetlerine istinaden yurt dışı mukim gemi işletmeciliği müşterilerine ait gemilerin operasyon masraflarının, gemi operasyonlarının sorunsuz bir şekilde tamamlanması için gemiler Türk limanına gelmeden önce peşin ödeme alındığı belirtilerek, gemiler için bazı operasyon masraflarının oluşmaması durumunda, gemilerin Türkiye’ye gelmeden önce peşin olarak alınan operasyon masraflarının iadesinde kaynak kullanımını destekleme fonu (KKDF) kesintisi uygulanıp uygulanmayacağı hususunda görüş talep edildiği anlaşılmaktadır. Bilindiği üzere, 4684 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmündeki Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun geçici 3/a maddesi uyarınca KKDF kesintisi oranlarını sıfıra kadar indirmeye veya on beş puana kadar yükseltmeye Cumhurbaşkanı yetkilidir. Diğer taraftan, 1/1/2013 tarihli ve 28515 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2012/4116 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 11 inci maddesinde, bankalar ve finansman şirketleri dışında Türkiye’de yerleşik kişilerin yurt dışından sağladıkları döviz ve altın kredilerinde (fiduciary işlemler hariç); -ortalama vadesi bir yıla kadar olanlarda % 3, -ortalama vadesi 1 yıl (1 yıl dahil) ile 2 yıl arasında olanlarda % 1, -ortalama vadesi 2 yıl (2 yıl dahil) ile 3 yıl arasında olanlarda % 0,5, -ortalama vadesi 3 yıl (3 yıl dahil) ve üzerinde olanlarda % 0 oranında KKDF kesintisi yapılacağı karara bağlanmıştır. Bu hükümlere göre, 3 yıldan önce yurt dışına iade edilen ve karşılığında ihracat gerçekleştirilmeyen peşin dövizler, yurt dışından sağlanan kredi niteliğinde olup, bu dövizlerin Türkiye’ye getirildiği tarihten itibaren iade edildiği tarihe kadar geçen süre için geriye dönük cezalı KKDF kesintisi yapılması gerekmektedir. Söz konusu dövizlerin 3 yıldan sonra iade edilmesi halinde ise bu tutar üzerinden fon kesintisi yapılmasına gerek bulunmamaktadır. Öte yandan, Gemi Acentelik Hizmetleri Ücret Tarifesine İlişkin Tebliğ’in 7 nci maddesinin birinci  fıkrasında, “Türkiye limanlarına sefer yapan veya Türk boğazlarından geçen gemilerin acentelik, koruyucu acentelik, komisyon, primaj, gözetim, liman ücretleri ile diğer masrafların tamamının, peşin olarak gemi acentesine ödenmesi zorunludur.” hükmü yer almaktadır. Buna göre, yurt dışı mukim gemi işletmeciliği müşterilerine ait gemilere adı geçen Firma tarafından Türk boğazlarında ve Türk limanlarında verilecek acentelik hizmetleri için, acentelerce anılan Tebliğ uyarınca zorunlu olarak peşin alınan operasyon masraflarının iadesi gereken tutarları üzerinden KKDF kesintisi yapılmasına gerek bulunmamaktadır. … ÖNERİLEN VİDEO İÇERİK Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.