Kurumsal Firmalar Tarafından Verilen Hediye Çeklerinde Fatura Düzeni ve Vergisel İşleyiş Giriş Kurumsal firmalar tarafından hem çalışanlarına hem de müşterilerine verilen hediye kartları veya hediye çekleri, ticari hayatın yaygın unsurlarından biridir. Ancak bu uygulamalarda sıkça sorulan sorulardan biri şudur: -Hediye çeklerinin satışı sırasında fatura kesilmeli mi, yoksa mal veya hizmet teslimi anında mı belge düzenlenmelidir? Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), 11.07.2018 tarihli ve 64597866-105-15439 sayılı özelgesinde bu konuda açık bir görüş bildirmiştir. Bu makalede, söz konusu özelge çerçevesinde hediye kartı ve çeklerinin vergisel ve belge düzeni yönünden nasıl işlem görmesi gerektiğini ayrıntılı şekilde ele alıyoruz. 1. Hediye Çeki Satışı Bir Teslim veya Hizmet Sayılmaz 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun (VUK) 229’uncu maddesi faturayı, satılan mal veya yapılan iş karşılığında düzenlenen ticari belge olarak tanımlar. Ancak hediye çekinin satışı aşamasında ortada bir mal teslimi veya hizmet ifası bulunmamaktadır. Bu nedenle: Hediye çekinin satışı bir mal veya hizmet teslimi olarak değerlendirilemez, Dolayısıyla fatura veya fatura yerine geçen belge düzenlenmesine gerek yoktur, Bu işlem sırasında alınan bedel avans niteliğindedir. Başka bir ifadeyle, hediye çekinin satışı ön ödeme (avans) kabul edilir ve vergi doğuran olay, çekin alışverişte kullanıldığı anda meydana gelir. 2. Hediye Çekinin Kullanımında Belge Düzeni Hediye çekinin veya kartının kullanıldığı anda, artık bir mal veya hizmet teslimi gerçekleşmiş olur. Bu durumda: Fatura, hediye çekini satın alan kurumsal müşteri adına değil, Hediye çekini fiilen kullanarak alışveriş yapan kişi adına düzenlenmelidir. Örneğin, bir tekstil mağazası kurumsal bir firmaya 100.000 TL tutarında hediye kartı sattıysa, bu aşamada fatura düzenlenmez. Ancak bu hediye kartları mağazaya gelen tüketiciler tarafından kullanıldığında, her alışveriş için fatura veya fiş, alışveriş yapan tüketici adına kesilir. 3. Muhasebeleştirme ve Vergi Açısından Değerlendirme Hediye kartı satışında alınan bedel, avans hesabında takip edilmelidir.Mal veya hizmet teslimi gerçekleştiğinde, bu tutar gelir olarak kayda alınır. KDV yönünden, vergiyi doğuran olay malın teslimi veya hizmetin ifası anında meydana geldiğinden, KDV de hediye çeki kullanıldığı anda hesaplanır. Bu nedenle hediye çekinin satışı sırasında KDV hesaplanmaz, yalnızca alışveriş anında mal veya hizmet bedeli üzerinden KDV uygulanır. 4. Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar Hediye çeklerinin satışı sırasında fatura düzenlenmez. Alınan bedel, avans olarak muhasebeleştirilir. Fatura, çekin kullanıldığı anda, alışveriş yapan kişinin adına düzenlenir. KDV, çekin kullanıldığı tarihte hesaplanır. Kurumsal firmalar, çek satışlarını sadece muhasebe kayıtlarında avans olarak izlemeli; vergi beyanına dahil etmemelidir. 5. Sonuç Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 11.07.2018 tarihli özelgesi açıkça belirtmektedir ki, hediye çeklerinin satışı bir mal teslimi veya hizmet ifası sayılmaz.Dolayısıyla bu aşamada fatura düzenlenmez, alınan bedel avans olarak kabul edilir.Ancak hediye çeki kullanıldığında, mal veya hizmeti fiilen alan kişi adına fatura kesilmesi gerekir. Bu uygulama, hem Vergi Usul Kanunu’na hem de katma değer vergisi mevzuatına uygundur ve kurumsal firmaların belge düzenini doğru şekilde yapmalarını sağlar. 10 Soru 10 Cevap SoruCevapHediye çekinin satışı sırasında fatura düzenlenir mi?Hayır, fatura düzenlenmez; alınan bedel avans sayılır.Hediye çekinin kullanıldığı anda kim adına fatura kesilir?Alışverişi fiilen yapan tüketici adına.Hediye çekinin satışı bir teslim midir?Hayır, teslim veya hizmet ifası sayılmaz.KDV ne zaman doğar?Hediye çeki alışverişte kullanıldığı anda.Hediye çekinin satışı sırasında KDV hesaplanır mı?Hayır, sadece kullanım anında KDV hesaplanır.Kurumsal müşteriye hediye kartı satılırken belge gerekir mi?Hayır, bu aşamada sadece avans kaydı yapılır.Muhasebede hediye çeki bedeli nasıl kaydedilir?Avans hesabında izlenir, kullanım anında gelir kaydedilir.Hediye çeki iadelerinde nasıl işlem yapılır?Kullanılmayan çekler iade edilirse, avans iptal edilir.Fatura kimin adına düzenlenmeli?Hediye çekini kullanarak alışveriş yapan kişi adına.Bu özelgeye uygun işlem yapmazsak ceza olur mu?Evet, belge düzeni hatalı olursa usulsüzlük cezası doğabilir. ÖRNEK ÖZELGE T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞIBÜYÜK MÜKELLEFLER VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞIMükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü   Sayı:64597866-105-1543911.07.2018Konu:Kurumsal firmalar tarafından nihai tüketicilere verilen hediye çeklerine istinaden yapılan teslim ve hizmetlerin belgelendirilmesi.  İlgide kayıtlı özelge talep formunda, hazır giyim ürünlerinin perakende satışı faaliyeti ile iştigal eden şirketinizce kurumsal müşterilere satılan hediye kartlarının/çeklerinin teslimi ile nihai tüketiciler tarafından bunların kullanımında belge düzeninin nasıl olacağı hususunda Başkanlığımızdan görüş talep edilmektedir. 213 Sayılı Vergi Usul Kanununun 227 nci maddesinin 1 inci fıkrasında; bu kanunda aksine hüküm olmadıkça bu kanuna göre tutulan ve üçüncü şahıslarla olan münasebet ve muamelelere ait olan kayıtların tevsikinin mecburi olduğu hüküm altına alınmıştır. Mezkûr Kanunun 229 uncu maddesinde de fatura, satılan mal veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticarî vesika olarak tanımlanmış, 230, 231 ve 232 nci maddelerinde ise faturaya ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir. Buna göre; – Hediye çeklerinin/kartlarının gerek nihai tüketicilere, gerek kurumsal müşterilere satılması nedeniyle bir mal teslimi veya hizmet ifası söz konusu olmadığından, bu kapsamda alınan bedellerin avans olarak dikkate alınması ve bu bedeller için bu aşamada fatura/fatura yerine geçen belge düzenlenmemesi, – Hediye çekleri/kartları kullanılarak şirketinizden mal veya hizmet satın alınması halinde ise hediye çeki/kartı bedelini ödeyerek şirketinizden alan değil, bu çekleri/kartları kullanarak alışveriş yapan kişiler adına genel esaslar çerçevesinde fatura/fatura yerine geçen belge düzenlenmesi  gerekmektedir. Bilgi edinilmesini rica ederim.  (*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. (**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır. ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER Şubeler Arası Mal Sevkiyatları İçin e-İrsaliye Düzenlenebilir mi? Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.