Duyurular
Görevden Uzaklaştırılan Memura Yapılan Toplu Maaş Ödemelerinin Vergilendirilmesi
Kamu görevlilerinin, soruşturma süreçleri nedeniyle geçici olarak görevlerinden uzaklaştırılması durumunda; maaşlarının yalnızca 2/3’ü ödenmeye devam etmektedir. Personelin göreve iade edilmesi halinde ise ödenmeyen 1/3’lük maaş farkı toplu olarak kendilerine ödenir. Bu toplu ödemenin hangi dönemin ücreti sayılacağı ve nasıl vergilendirileceği ise uygulamada önemli bir tereddüt konusudur.
Antalya Defterdarlığı tarafından verilen 25.06.2025 tarihli özelge (Sayı: E-49327596-120[GVK.ÖZ.2023.61]-178014) bu konuda açıklık sağlamaktadır.
Aşağıda, sadece ilgili özelgede yer alan olaya dayanılarak genel bilgi verilmiştir.
1. Olayın Özeti
Antalya İl Müdürlüğü bünyesinde görev yapan kamu görevlisi;
Soruşturma nedeniyle Valilik Onayı ile görevden uzaklaştırılmış,
Uygulama gereği bu dönemde maaşının yalnızca 2/3’ü ödenmiş,
Soruşturma sonucu Valilik Oluru ile göreve iade edilmiş,
Uzakta kaldığı süreye ilişkin eksik ödenen 1/3 maaş farkının toplu olarak ödenmesi planlanmıştır.
Bu kapsamda kurum; geriye dönük yapılacak toplu ödeme üzerinden vergi uygulamasının nasıl yapılacağını idareden talep etmiştir.
2. Ücret Gelirlerinde Vergilendirme İlkesi
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununa göre ücret;
İşveren ve çalışılan yer bağlılığı ile verilen her türlü parasal/ayni menfaati kapsar.
Vergi tevkifatı ise:
Ödemenin tahakkuk ettiği veya ödendiği ayda yapılır.
Ücret geliri hukuki ve ekonomik tasarrufa girince elde edilmiş sayılır.
Bu nedenle, hangi aya ait olursa olsun, ödeme fiilen yapıldığı ayın ücreti kabul edilerek vergilenir.
3. Göreve İade Sonrası Maaş Farkının Vergilendirilmesi
Özelgeye göre;
Ödenmeyen 1/3 maaş farkı ödeme yapılan ayın ücreti olarak vergilendirilecektir.
Bu ödeme nedeniyle oluşan kümülatif vergi matrahı, sonraki aylarda da dikkate alınacaktır.
Ayrıca;
Asgari ücret istisnası (GVK 23/18) ödeme yapılan ayda bir kez uygulanır.
Aynı şekilde damga vergisi istisnası da sadece ödeme ayı için uygulanır.
2022 sonrası yapılan ödemelerde AGİ uygulanmaz (AGİ kaldırılmıştır).
4. Özelgeden Çıkan Sonuç
Görevden uzaklaştırılan memura yapılan toplu maaş ödemesi;
İlgili dönemin ücreti değil, ödeme döneminin ücreti sayılır.
Gelir Vergisi Kanunu 61, 63, 94 ve 103. maddelere göre tevkifata tabidir.
Bu uygulama, kamu idarelerinde geriye dönük ücret ödemelerinde standart bir vergileme yaklaşımıdır.
Özet Değerlendirme
Görevden uzaklaştırma sonrası iade edilen personele yapılacak geçmiş dönem maaş farkı ödemelerinde;
Tevkifat ödemenin yapıldığı ayda yapılır.
Kümülatif matrah artırılmış şekilde izlenir.
Asgari ücret istisnası sadece ödeme ayında uygulanır.
AGİ başvurulmaz.
Bu esaslara aykırı işlem yapılması, vergi ziyaı ve ceza riskleri doğurabilir.
Kaynak
GİB Antalya Defterdarlığı ÖzelgesiTarih: 25.06.2025Sayı: E-49327596-120[GVK.ÖZ.2023.61]-178014
10 Soru – 10 Cevap Tablosu
SoruCevapGörevden uzaklaştırılan memura toplu maaş ödemesi nasıl vergilendirilir?Ödeme yapılan ayın ücreti olarak Gelir Vergisi Kanununa göre tevkifata tabi tutulur.Toplu maaş ödemesinde kümülatif matrah yeniden mi hesaplanır?Evet, ödeme yapılan dönem dahil kümülatif matrah arttırılarak izlenir.Asgari ücret istisnası toplu ödemeye uygulanır mı?Evet, ancak yalnızca ödeme yapılan ayda bir kez uygulanır.DAMGA vergisi toplu ödemede uygulanır mı?İlgili ayda asgari ücret istisnası kapsamında muafiyet uygulanır.AGİ toplu ödemede geçerli midir?Hayır, AGİ 2022 itibarıyla kaldırılmıştır.Hangi kanun hükümlerine göre vergi kesilir?GVK 61, 63, 94, 103. maddeler uygulanır.Ücret gelirinde elde etme ne zaman oluşur?Gelir kişinin hukuki ve ekonomik tasarrufuna geçtiğinde gerçekleşir.Memura ödenen toplu ücret önceki ayın ücreti sayılabilir mi?Hayır, ödeme hangi ayda yapılmışsa o ayın ücreti sayılır.Kamu personeli için gelir vergisi tevkifatı zorunlu mudur?Evet, ödeme sırasında tevkifat yapılması gerekmektedir.Hatalı vergi kesintisi olursa ne olur?Vergi ziyaı ve ceza uygulanması riski ortaya çıkar.
ÖRNEK ÖZELGE
T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞIAntalya DefterdarlığıGelir Kanunları Grup Müdürlüğü
Sayı:E-49327596-120[GVK.ÖZ.2023.61]-17801425.06.2025Konu:Kamu görevinden geçici olarak uzaklaştırıldıktan sonra, yeniden görevine iade edilen personele yapılan toplu ödemelerin vergilendirilmesi uygulaması
İlgi:“…”
İlgide kayıtlı özelge talep formunun incelenmesinden; Müdürlüğünüzde görev yapmakta iken “…” tarihinde Valilik Makamının Onayı ile görevinden uzaklaştırılan “…” T.C. kimlik numaralı “…” Uzmanı “…”’in Valilik Makamının “…” tarihli Oluru ile görevine başlamasının uygun görüldüğü ve adı geçene görevden uzaklaştırıldığı dönemde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun hükümleri gereğince maaşının 2/3’ünün ödendiği, adı geçenin maaşından bu sürede ödenmeyen kısımların ise göreve döndüğü tarihten sonra toplu olarak ödeneceği belirtilerek görevinden uzaklaştırılması sonrası görevine tekrar iade edilen ilgili personele geçmişe dönük yapılacak toplu maaş ödemesi sırasında vergi kesintilerinin ne şekilde yapılacağı hususunda Defterdarlığımız görüşünün talep edildiği anlaşılmıştır.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun;
– “Ücretin tarifi” başlıklı 61 inci maddesinde, “Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.
Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez.”,
– “Vergi tevkifatı” başlıklı 94 üncü maddesinde; “Kamu idare ve müesseseleri, iktisadî kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadî işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya ziraî işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar.
1. Hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç), 103 ve 104 üncü maddelere göre,
…
Yukarıdaki bentlerde yazılı vergi tevkifatının yapılmasında 96 ncı madde hükmü göz önünde tutulur.
”,
– “Vergi tevkifatında uyulacak esaslar” başlıklı 96 ncı maddesinde; “Vergi tevkifatı, 94’üncü madde kapsamına giren nakten veya hesaben yapılan ödemelere uygulanır. Bu maddede geçen hesaben ödeme deyimi, vergi tevkifatına tabi kazanç ve iratları ödeyenleri istihkak sahiplerine karşı borçlu durumda gösteren her türlü kayıt ve işlemleri ifade eder.
…”
hükümlerine yer verilmiştir.
Öte yandan, 166 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde ise bir ücret ödemesinin tahakkuk ve ödemesi hangi ayda yapılmışsa bu ödemenin o ay ücreti kabul edilerek, Gelir Vergisi Kanununun 103 ve 104 üncü maddeleri dikkate alınmak suretiyle vergi tevkifatı yapılması gerektiği belirtilmiştir.
Buna göre, bir gelirin vergilendirilecek aşamaya gelebilmesi için o gelirin vergi kanunlarında şartları belirlenen şekilde elde edilmiş olması gerekir. Gerçek usulde vergilendirilen ücret gelirlerinde elde etme, gelirin kişinin hukuki ve ekonomik tasarrufuna girmesi ile gerçekleşmektedir. Hukuki tasarruf, gelirin sahibi tarafından talep edilebilir hale gelmesini; ekonomik tasarruf ise gelirin sahibinin emrine amade kılındığı zamanı ifade eder. Ücret geliri de ancak bu şartların sağlanması ile vergilendirilecek aşamaya gelmiş olur.
Dolayısıyla, bir ücret ödemesine vergi tevkifatı yapılabilmesi için nakden veya hesaben ödeme yapılmış olması gerekmektedir.
Aynı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (18) numaralı bendinde, “Hizmet erbabının, ödemenin yapıldığı ayda geçerli olan asgari ücretin aylık brüt tutarından işçi sosyal güvenlik kurumu primi ve işsizlik sigorta primi düşüldükten sonra kalan tutarına isabet eden ücretleri (Şu kadar ki, istisnayı aşan ücret gelirinin vergilendirilmesinde verginin hesaplanacağı gelir dilim tutarları ve oranları, istisna kapsamındaki tutarlar da dikkate alınarak belirlenir. Ödenecek vergi tutarı, bu suretle bulunan vergi tutarının içinde istisna tutara isabet eden kısım düşülmek suretiyle hesaplanır. İstisna nedeniyle alınmayacak olan vergi ilgili ayda aylık asgari ücret üzerinden hesaplanması gereken vergiyi aşamaz. Birden fazla işverenden ücret alanlarda bu istisna sadece en yüksek olan ücrete uygulanır.).” hükmü yer almaktadır.
Öte yandan, 7349 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli (2) sayılı tablonun “IV- Ticari ve medeni işlerle ilgili kâğıtlar” başlıklı bölümünün (34) numaralı fıkrasında yer alan “ücretlere ilişkin kağıtlar” ibaresinden sonra gelmek üzere “(Bu maddenin birinci fıkrasının (18) numaralı bendinde düzenlenen ücretlerde istisna, aylık brüt asgari ücrete isabet eden kısım için uygulanır.)” hükmü eklenmiştir.
Konu ile ilgili olarak 27/1/2022 tarihli ve 31732 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 319 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde gerekli açıklamalar ve uygulamaya ilişkin örneklere yer verilmiştir.
Buna göre, Valilik Makamının Onayı ile “…” tarihinde görevinden uzaklaştırılan ve yine Valilik Makamının “…” tarihli Oluru ile görevine başlaması uygun görülen Müdürlüğünüz personeli “…” Uzmanı “…”’e, görevinden uzaklaştırıldığı tarih ile görevine iade edildiği tarih arasında geçen süreye ilişkin 1/3’lük maaşın, tahakkuk ve ödemesinin yapıldığı dönemin (ödemenin yapıldığı ayın) ücreti sayılması ve Gelir Vergisi Kanununun 61, 63, 94 ve 103 üncü maddelerine göre gelir vergisine tabi tutulması gerekmektedir.
Diğer taraftan, bu ödemenin yapıldığı ayı izleyen aylarda ödenen ücretler üzerinden tevkif edilecek vergilerin hesabında, bu ödemenin yapıldığı dönem dahil kümülatif vergi matrahının dikkate alınması gerektiği tabiidir.
Ayrıca, 7349 sayılı Kanunla yapılan düzenleme ile 1/1/2022 tarihinden itibaren 193 sayılı Kanunun 32 nci maddesinde düzenlemiş bulunan asgari geçim indirimi uygulaması kaldırıldığından bu tarihten itibaren yapılan ücret ödemelerinde asgari geçim indirimi uygulanmayacaktır. Dolayısıyla, 1/1/2022 tarihinden sonra yapılan toplu ücret ödemelerine (ilgili aya ilişkin ücreti dahil) 193 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (18) numaralı bendinde yer alan gelir vergisi istisnası ve 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli (2) sayılı tabloda yer alan damga vergisi istisnasının bir kez uygulanması gerekmektedir. Toplu ödemenin yapıldığı ayı izleyen aylarda ödenen ücretler için ise söz konusu istisnanın uygulanabileceği tabiidir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.
ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER
Vergi Mükellefi Olmayan Kişiden Alınan Danışmanlık Hizmetlerinde Belge Düzeni ve Vergilendirme
Bankaların Firma Çalışanlarına Yaptığı Promosyon Ödemeleri Ücret Sayılır mı?
Kaynak: GİB Özelge
Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Yazının yayımlandığı tarihten önceki ve/veya sonraki tarihte içerikteki bilginin güncel olmayabileceğini, geçici veya kalıcı olarak başka yasal düzenlemeler olabileceğini göz önünde bulundurunuz ve kendi durumunuza özel doğru bilgi için konuyla ilgili meslek erbabına/uzmanına danışmanız menfaatinize olacağını unutmayınız. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir. İçeriğin tamamı veya bir kısmı ticari amaçla izinsiz kopyalanamaz aksi durumda yasal işlem yapılır.
