Türkiye’deki şirketlerin zaman zaman karşılaştığı durumlardan biri de sipariş verilen ancak projeden vazgeçilen yatırımlar nedeniyle malların satışı sırasında ortaya çıkan zararlardır. Özellikle dövizli alımlar, global ekonomik krizler ve yatırım iptalleri bu durumu daha da karmaşık hale getirebilir. Bu yazımızda, gümrükte bekleyen bir gemi ana makinesinin değer kaybıyla satılması sonucu oluşan zararın kurumlar vergisi karşısındaki durumunu açıklıyoruz. Sipariş Verildi, Yatırımdan Vazgeçildi, Zarar Ortaya Çıktı 2007 yılında bir şirket tarafından 615.000 Euro bedelle sipariş edilen bir gemi ana makinesi, yatırım projesinden vazgeçilmesi nedeniyle 2012 yılında Türkiye’ye gelmesine rağmen gümrükte bekletilmiştir. Şirket, bu makinayı 400.000 Euro’ya tekrar yurtdışına satmayı planlamakta ve bu satıştan doğacak 215.000 Euro’luk zararın kurumlar vergisi matrahında nasıl değerlendirileceğini merak etmektedir. Vergi Mevzuatına Göre Değerlendirme Kurumlar Vergisi Kanunu’na göre, bir şirketin dönem içinde elde ettiği kazanç, “safi kurum kazancı” olarak adlandırılır ve bu kazanç üzerinden vergi hesaplanır. Bu kazanç hesaplanırken, Gelir Vergisi Kanunu’nun ticari kazanç hükümleri uygulanır. Gelir Vergisi Kanunu’nun 40. maddesine göre ticari kazancın elde edilmesi ve sürdürülmesi amacıyla yapılan giderler, kazançtan indirilebilir. Ayrıca, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 9. maddesi, geçmiş yıllarda oluşan zararların beyannameye yazılması ve beş yıl süreyle devredilmesi koşuluyla ileriki dönem kazançlarından indirilebileceğini belirtmektedir. Zarar Nasıl Kayıt Altına Alınmalı? Projeden vazgeçilen bu tür bir siparişin zararı için şu şekilde işlem yapılması gerekmektedir: Söz konusu gemi ana makinesi ticari mallar hesabında izlenmekte ise, makinenin satış bedeli olan 400.000 Euro gelir olarak kayıtlara alınmalı, Sipariş için ödenmiş olan 615.000 Euro ise maliyet bedeli olarak dikkate alınmalı, Aradaki 215.000 Euro’luk zarar ise ilgili hesap döneminde zarar olarak kayıtlara geçirilmelidir. Bu zarar, ilerleyen yıllarda oluşacak kazançlardan indirilebilecek ve vergiye esas matrahı düşürebilecektir. Ancak bu indirim sadece beş yıl süreyle mümkündür. Sonuç Yatırımdan vazgeçilen durumlarda doğan zararların vergisel boyutu, şirketlerin mali yapısını etkileyebilir. Bu nedenle zararların doğru bir şekilde kaydedilmesi ve gelecek yıllarda kurum kazancından mahsup edilmesi, vergi planlaması açısından oldukça önemlidir. Önemli:Özelgeden sonraki dönemlerde uygulama ile ilgili değişiklikleri takip etmeyi unutmayınız! Yukarıdaki açıklamalar aşağıda halihazırda GİB sisteminde yer alan Özelgeler ışığında yapılmıştır. İşletmenize özel işlem yapmadan önce mali müşavirinizden danışmanlık almanız önemlidir. ÖRNEK ÖZELGE T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI(Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü)   Sayı:62030549-125[6-2012/304]-74807/04/2014Konu:Sipariş edilen ancak yatırımdan vazgeçilmesi sebebiyle gümrükte bekletilen gemi makinesinin satışından doğacak zarar              İlgi (a)’da kayıtlı özelge talep formunuzda, … Vergi Dairesi Müdürlüğünün … vergi kimlik numaralı mükellefi olduğunuz, 2007 yılında … firması ile 615.000 Euro bedel üzerinden gemi ana makinesi imalatı anlaşması yaptığınız, sipariş bedelinin tamamını ödediğiniz, 02/05/2012 tarihinde makinenin Türkiye gümrüğüne geldiği ve halen gümrükte bekletildiği, ticari mallar hesabında takip edilen ve dünya üzerinde yaşanan krizle birlikte aşırı değer kaybına uğrayan makinenin 400.000 Euro’ya tekrar yurtdışına satılmasının düşünüldüğü belirtilerek bu satış işleminden doğacak 215.000 Euro zararın sonraki dönem kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınıp alınamayacağı hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.             5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun “Safi kurum kazancı” başlıklı 6 ncı maddesinde kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safî kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı ve safî kurum kazancının tespitinde, Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.             193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 37 nci maddesinde; her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançların ticari kazanç olduğu, 38 inci maddesinde; bilanço esasına göre ticari kazancın, teşebbüsdeki öz sermayenin hesap dönemi sonunda ve başındaki değerleri arasındaki müspet fark olduğu ve 40 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde ise ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderlerin safi kazancın tespitinde gider olarak indirilebileceği hükümlerine yer verilmiştir.             Diğer taraftan, Kurumlar Vergisi Kanununun “Zarar mahsubu” başlıklı 9 uncu maddesi hükümlerine göre kurumlar vergisi matrahının tespitinde, kurumlar vergisi beyannamesinde her yıla ilişkin tutarlar ayrı ayrı gösterilmek ve beş yıldan fazla nakledilmemek şartıyla geçmiş yılların beyannamelerinde yer alan zararların indirim konusu yapılması mümkündür.             Bu hükümlere göre; şirketinizce yapılması düşünülen gemi projesi kapsamında siparişi verilen gemi ana makinesinin projeden vazgeçilmesi sebebiyle ithalat tamamlanmadan satışı halinde, ticari mallar hesabında takip edilen söz konusu gemi ana makinesinin satışından doğan hasılatın gelir olarak, bu sipariş için ödenen tutarın ise maliyet bedeli olarak kayıtlara alınması gerekmektedir. Satışın gerçekleştirdiği hesap döneminde zarar oluşması durumunda ise bu zararın Kurumlar Vergisi Kanununun 9 uncu maddesi hükümleri çerçevesinde geçmiş yıl zararı olarak sonraki dönem matrahlarından indirim konusu yapılması mümkün bulunmaktadır. … ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER Destekleyici ve Takviye Edici Sağlık Ürünleri Vergi Matrahından Düşülebilir mi? İşveren Tarafından Ödenen Özel Sağlık Sigortası Primleri Vergi Matrahına Dahil Edilir… İşe Girmeden Ödenen Doğum Borçlanması Primleri Ücret Matrahından Düşülebilir mi? Tasfiyeden Vazgeçen Şirketlerde Beyanname Verme ve Defter Tasdiki Nasıl Olmalı? İflas Eden Şirketlerin Vergi Beyannamesi Sorumluluğu Hakkında Bilmeniz Gerekenler Finansal Kiralama ile Edinilen Binek Otomobillerde Gider ve KDV İndirimi Nasıl… Resen Terk Edilen Şirketin Yeniden Faaliyete Başlaması Halinde Zarar Mahsubu ve… ÖNERİLEN VİDEO İÇERİK Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.