Giriş Günümüzde çevre dostu enerji kaynaklarının yaygınlaşmasıyla birlikte güneş enerjisi yatırımları hız kazanmıştır. Bu yatırımlar sırasında en çok merak edilen konulardan biri, güneş enerjisi panellerinin kurulduğu arazilerin amortisman uygulamasına tabi olup olmadığıdır. Bu yazımızda, Türkiye’de güneş enerjisi santrali kurulu olan arazilerin Vergi Usul Kanunu çerçevesinde nasıl değerlendirileceğini ve amortisman oranlarını açıklıyoruz. Güneş Enerjisi Tesislerinde Amortisman Uygulaması Vergi Usul Kanunu’na göre, işletmede bir yıldan fazla kullanılan ve aşınmaya, yıpranmaya ya da değer kaybına uğrayan iktisadi kıymetler amortismana tabidir. Ancak, boş arazi ve arsalar genel olarak amortisman kapsamına girmez. Bununla birlikte, bu araziler üzerine enerji üretim tesisi gibi yapılar kurulması halinde durum değişmektedir. Kurulu Güneş Enerji Tesislerinin Durumu Güneş enerji panellerinin bulunduğu bir arazi, üzerinde enerji üretimi amaçlı tesis bulunduğu için “gayrimenkul gibi değerlenen” bir iktisadi kıymet olarak kabul edilmektedir. Bu durumda, söz konusu tesisin maliyet bedeli üzerinden aktifleştirilmesi ve amortismana tabi tutulması gerekmektedir. Maliyet Bedeline Neler Dahildir? Vergi Usul Kanunu’nun 270. maddesine göre, amortismana tabi tutulacak kıymetin maliyet bedeline; satın alma bedeli, nakliye, gümrük vergisi, montaj giderleri gibi unsurlar eklenir. Güneş enerji tesisinin üzerine kurulduğu arsanın maliyeti de bu kapsamda maliyet bedeline dahil edilir. Amortisman Süresi ve Oranı Nedir? Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen amortisman listesine göre: Güneş Enerjisi Santralleri, 10 yıl faydalı ömre sahiptir. Bu tesisler için uygulanacak amortisman oranı ise %10’dur. Amortisman Ayırma Ne Zaman Başlar? İktisadi kıymet deftere kaydedilip, kullanıma hazır hale geldiği anda aktife alınmış sayılır. Amortisman ayırma işlemi de bu tarihten itibaren başlatılır. Bu kapsamda, tesis faaliyete başlamış olmasa dahi kullanıma hazır hale gelmişse amortisman ayrılabilir. Sonuç ve Değerlendirme Güneş enerjisi yatırımı yapan işletmelerin, kurulu tesisin yer aldığı arazinin amortisman uygulaması kapsamında değerlendirileceğini bilmeleri önemlidir. Arazi maliyeti tesisin maliyetine dahil edilerek, amortisman ayrılabilir. Bu da vergi matrahını düşürerek önemli bir finansal avantaj sağlayabilir. Vergi planlamasında bu detaylara dikkat edilmesi yatırımın sürdürülebilirliğini artıracaktır. 10 Soru ve 10 Cevap Güneş enerjisi kurulu araziler amortismana tabi midir?Evet, üzerinde tesis bulunan araziler amortismana tabi tutulabilir. Amortisman süresi kaç yıldır?Güneş enerjisi santralleri için amortisman süresi 10 yıldır. Amortisman oranı nedir?Amortisman oranı %10 olarak uygulanır. Arazi maliyeti amortismana dahil edilir mi?Evet, tesisin kurulduğu arazi maliyeti, maliyet bedeline dahil edilir. Amortisman ayırmaya ne zaman başlanır?Tesis kullanıma hazır hale geldiğinde amortisman ayrılmaya başlanır. Boş arazi amortismana tabi midir?Hayır, sadece üzerinde tesis bulunan araziler amortismana tabidir. Amortisman ayrılmazsa ne olur?Amortisman hakkı o yıl için kaybedilir, sonraki yıla devredilemez. Amortisman nasıl hesaplanır?Maliyet bedeli %10 oranla her yıl düşülerek hesaplanır. Amortisman listesi nerede yayımlanır?Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan VUK Tebliğlerinde yer alır. Güneş paneli yatırımı yapanlar amortismanla vergi avantajı elde eder mi?Evet, amortisman sayesinde vergi matrahı azaltılarak avantaj sağlanabilir. ÖRNEK ÖZELGE T.C. HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI Diyarbakır Vergi Dairesi Başkanlığı Gelir Kanunları Grup Müdürlüğü    Sayı:36486581-105-1596201.04.2021Konu:Güneş enerji panelleri kurulan arazinin amortismana tabi tutulup tutulmayacağı ve amortisman oranı hk.  İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden, üzerinde güneş enerji panelleri yer alan, firmanıza ait arsa ve arazilerin amortismana tabi olup olmadığı, tabi olması halinde amortisman oranı hususunda Başkanlığımız görüşünün talep edildiği anlaşılmaktadır. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun; – 262 nci maddesinde, “Maliyet bedeli, iktisadi bir kıymetin iktisap edilmesi veyahut değerinin artırılması münasebetiyle yapılan ödemelerle bunlara müteferri bilumum giderlerin toplamını ifade eder.“, – 269 uncu maddesinde, “İktisadi işletmelere dahil bilumum gayrimenkuller maliyet bedelleri ile değerlenir. Bu kanuna göre, aşağıdaki yazılı kıymetler gayrimenkuller gibi değerlenir: 1. Gayrimenkullerin mütemmim cüzüleri ve teferruatı; 2. Tesisat ve makinalar; 3. Gemiler ve diğer taşıtlar; 4. Gayrimaddi haklar.“, – 270 inci maddesinde, “Gayrimenkullerde, maliyet bedeline, satınalma bedelinden başka, aşağıda yazılı giderler girer: 1. Makina ve tesisatta gümrük vergileri, nakliye ve montaj giderleri; 2. Mevcut bir binanın satın alınarak yıkılmasından ve arsasının tesviyesinden mütevellit giderler. Noter, mahkeme, kıymet takdiri, komisyon ve tellaliye giderleri ile Emlak Alım ve Özel Tüketim Vergilerini maliyet bedelini ithal etmekte veya genel giderler arasında göstermekte mükellefler serbesttirler.“, – 313 üncü maddesinin birinci fıkrasında, “İşletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunan gayrimenkullerle 269 uncu madde gereğince gayrimenkul gibi değerlenen iktisadi kıymetlerin, alet, edevat, mefruşat, demirbaş ve sinema filmlerinin birinci kısımdaki esaslara göre tespit edilen değerinin, bu Kanun hükümlerine göre yok edilmesi amortisman mevzuunu teşkil eder.“, – 314 üncü maddesinde, “Boş arazi ve boş arsalar amortismana tabi değildir. Ancak: 1. Tarım işletmelerinde vücuda getirilen meyvalık, dutluk, fındıklık, zeytinlik ve güllüklerle incir bahçeleri ve bağlar gibi tarım tesisleri; 2. İşletmede inşa edilmiş olan her nevi yollar ve harklar; Amortismana tabi tutulur.“, – 315 inci maddesinde, “Mükellefler amortismana tâbi iktisadî kıymetlerini Maliye Bakanlığının tespit ve ilân edeceği oranlar üzerinden itfa ederler. İlân edilecek oranların tespitinde iktisadî kıymetlerin faydalı ömürleri dikkate alınır.“, – 320 nci maddesinde, “Amortisman süresi, kıymetlerin aktife girdiği yıldan başlar. Bu sürenin yıl olarak hesaplanması için (1) rakamı mükellefçe uygulanan nispete bölünür. Faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olanların bu amaçla kullandıkları binek otomobilleri hariç olmak üzere, işletmelere ait binek otomobillerinin aktife girdiği hesap dönemi için ay kesri tam ay sayılmak suretiyle kalan ay süresi kadar amortisman ayrılır. Amortisman ayrılmayan süreye isabet eden bakiye değer, itfa süresinin son yılında tamamen yok edilir. Her yılın amortismanı ancak o yıla ait değerlemede nazara alınabilir. Amortismanın her hangi bir yıl yapılmamasından veya ilk uygulanan nispetten düşük bir hadle yapılmasından dolayı amortisman süresi uzatılamaz.“ hükümlerine yer verilmiştir. Mezkûr Kanunun 315 inci maddesinin verdiği yetkiye istinaden amortismana tabi iktisadi kıymetler için uygulanacak “Faydalı Ömür ve Amortisman Oranları” Bakanlığımızca tespit edilerek; 339, 365, 389, 399, 406, 418, 439, 458 ve 506 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri ile değişik 333 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği eki liste (Amortisman Listesi) ile açıklanmıştır. Buna göre, işletmede bir yıldan fazla kullanılan, yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunan ve envantere dahil bulunan iktisadi kıymetler için amortisman ayrılması mümkün bulunmakta olup, amortisman ayrılmasına iktisadi kıymetlerin aktife girdikleri hesap döneminden itibaren başlanması icap etmektedir. Aktife girme kavramı ise, iktisadi kıymetin iktisap edilerek defter kayıtlarına geçirilmesini, değerleme gününde envantere dâhil olmasını ve kullanılmaya hazır halde bulundurulmasını ifade etmekte olup, iktisadi kıymetin işletmede fiilen kullanılmaya başlanması gerekli bulunmaktadır. Bu itibarla, aktifinize kayıtlı arazi üzerine kurulan güneş enerjisi üretim tesisinin, maliyet bedeli üzerinden aktifleştirilmesi, bu kapsamda maliyet bedeline tesisin üzerine kurulduğu arazi maliyetinin de dahil edilmesi ve bahse konu Amortisman Listesinin “45.1.9. Güneş enerjisi santrali” ayrımı kapsamında 10 yıl faydalı ömür ve %10 amortisman oranı dikkate alınarak amortismana tabi tutulması gerekmektedir. … ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER Yurt Dışında Yaşayan Kişilere Verilen Saç Ekimi Hizmetlerinin Vergilendirilmesi Yurt dışında Yaşayan Türk ve Çifte Vatandaşlara Sunulan Sağlık Hizmetlerinin Vergisel… Nev’i Değişikliği Sonrası Geçmiş Yıl Zararlarının Mahsubu Mümkün mü? Gümrükte Bekleyen Gemi Makinesinin Zararına Satışı ve Oluşan Zararın Vergisel Durumu Yurtdışı İnşaat Kazancı, Kur Farkı ve Şüpheli Alacaklar: Vergisel Değerlendirme Yurt Dışındaki Google, Meta, Facebook Alınan Reklam Hizmetlerde Vergilendirme: Fatura, Stopaj… Destekleyici ve Takviye Edici Sağlık Ürünleri Vergi Matrahından Düşülebilir mi? İşveren Tarafından Ödenen Özel Sağlık Sigortası Primleri Vergi Matrahına Dahil Edilir… İşe Girmeden Ödenen Doğum Borçlanması Primleri Ücret Matrahından Düşülebilir mi? Tasfiyeden Vazgeçen Şirketlerde Beyanname Verme ve Defter Tasdiki Nasıl Olmalı? İflas Eden Şirketlerin Vergi Beyannamesi Sorumluluğu Hakkında Bilmeniz Gerekenler Finansal Kiralama ile Edinilen Binek Otomobillerde Gider ve KDV İndirimi Nasıl… Resen Terk Edilen Şirketin Yeniden Faaliyete Başlaması Halinde Zarar Mahsubu ve… ÖNERİLEN VİDEO İÇERİK Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.