İcra Dairesi Tarafından Ödenen Vekalet Ücretlerinde Belge Düzeni Giriş Avukatlık faaliyetinde en çok karıştırılan konulardan biri, mahkeme kararıyla hükmedilen vekalet ücretinin kimin adına serbest meslek makbuzu ile belgeleneceğidir. Özellikle icra dairesi aracılığıyla borçludan tahsil edilen vekalet ücretlerinde, makbuzun borçluya mı yoksa müvekkile mi düzenleneceği hususunda tereddütler yaşanmaktadır. Bu konuda açıklayıcı bir değerlendirme, İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı’nın 10.02.2016 tarihli özelgesinde yapılmıştır. Olayın Özeti Bir avukat, müvekkili adına açtığı vergi davasını kazanır. Mahkeme, davalı kurum aleyhine vekalet ücretine hükmeder ve bu tutarın icra dairesi aracılığıyla avukata ödenmesine karar verir. Bu durumda avukat şu soruyla karşılaşır: İcra dairesinden aldığım bu vekalet ücretine ilişkin serbest meslek makbuzunu kimin adına düzenlemeliyim? Serbest Meslek Makbuzuna İlişkin Mevzuat 1) Vergi Usul Kanunu’nun 236. Maddesi Serbest meslek erbapları, mesleki faaliyetleriyle ilgili her türlü tahsilat için iki nüsha serbest meslek makbuzu düzenlemek zorundadır.Bir nüsha hizmeti alan kişiye verilir, diğer nüsha avukatta kalır. 2) 375 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği Bu tebliğe göre, icra dairesi aracılığıyla borçludan alınarak avukata ödenen vekalet ücreti, avukat tarafından borçlu adına makbuzla belgelendirilmelidir. Yani ödemeyi yapan kişi, müvekkil değil borçludur. Farklı Durumlarda Makbuz Düzeni 1) Vekalet Ücreti İcra Dairesince Borçludan Tahsil Edilip Avukata Ödenirse Bu durumda, icra dairesi borçludan tahsil etmiş ve avukata ödemiştir. Dolayısıyla, serbest meslek makbuzu borçlu adına düzenlenir.Makbuzun bir nüshası icra memuruna verilir. Örnek:Borçlu kurum: X A.Ş.Avukat: Banu Ateşİcra dairesi, X A.Ş.’den 50.000 TL vekalet ücretini tahsil edip avukata öder.Avukat, X A.Ş. adına serbest meslek makbuzu düzenler. 2) Vekalet Ücreti Müvekkil Tarafından Tahsil Edilip Avukata Aktarılırsa Eğer vekalet ücretini davayı kazanan müvekkil tahsil eder ve sonra avukata öderse, bu durumda makbuz müvekkil adına düzenlenir.Bu, genel hükümlere göre yapılan bir tahsilattır. Örnek:Dava kazanan kişi: Ali YılmazVekili: Avukat Banu AteşAli Yılmaz, borçludan vekalet ücretini alıp avukata öder.Avukat, Ali Yılmaz adına serbest meslek makbuzu düzenler. Vergisel Değerlendirme Avukatın, icra dairesinden doğrudan tahsil ettiği vekalet ücretleri, mesleki kazanç niteliğindedir. Tahsilatın yapıldığı anda serbest meslek kazancı doğar ve gelir beyanına dahil edilir. Bu tutarlar için ayrıca KDV hesaplanması ve makbuzda gösterilmesi gerekir. Makbuzun doğru kişi adına düzenlenmemesi, belge düzeni hatası olarak değerlendirilir. Uygulamada Sık Yapılan Hatalar Makbuzun yanlış kişi (örneğin müvekkil yerine borçlu) adına düzenlenmemesi, Makbuzun icra dairesine verilmemesi, Tahsilatın yapıldığı tarihten sonra düzenlenmesi, KDV’nin makbuzda gösterilmemesi. Bu hatalar hem usulsüzlük cezasına hem de vergi ziyaı riskine neden olabilir. Özelgenin Sonuç Bölümü İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı’nın değerlendirmesine göre: İcra dairesi aracılığıyla borçludan alınarak avukata ödenen vekalet ücretleri için borçlu adına serbest meslek makbuzu düzenlenmelidir. Eğer vekalet ücreti davayı kazanan müvekkil tarafından tahsil edilip avukata aktarılıyorsa, makbuz müvekkil adına düzenlenmelidir. Makbuzun iki nüsha olarak düzenlenmesi ve birinin icra memuruna verilmesi zorunludur. Özelgedeki Konu İle İlgili 10 Soru – 10 Cevap SoruCevapVekalet ücreti makbuzu kim adına kesilir?İcra dairesi borçludan tahsil ettiyse borçlu adına.Müvekkil tahsil edip avukata öderse kime kesilir?Müvekkil adına.Makbuz kaç nüsha düzenlenir?En az iki nüsha.Makbuzun bir nüshası kime verilir?İcra memuruna.Bu gelir KDV’ye tabi midir?Evet, KDV hesaplanır.Tahsilat tarihi önemli midir?Evet, kazanç tahsil anında doğar.Makbuz geç düzenlenirse ne olur?Usulsüzlük cezası doğar.Vekalet ücretini kim öder?Borçlu taraf.Avukatlık gelirleri hangi kazanç türüne girer?Serbest meslek kazancı.Bu özelge hangi kuruma aittir?İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı. ÖRNEK ÖZELGE T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞIMÜKELLEF   HİZMETLERİ USUL GRUP MÜDÜRLÜĞÜ   Sayı:11395140-105[236-2015/VUK-1-18922]-1102410/02/2016Konu:Vekalet ücretlerinde serbest meslek makbuzunun kimin   adına ve nasıl düzenleneceği.                   İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda; avukatlık faaliyetiyle iştigal ettiğinizi belirterek davalı kurum aleyhine Vergi Mahkemelerinde açılan ve kazanılan davalarla ilgili icra dairelerince borçludan alınarak tarafınıza ödenen vekalet ücretlerine ilişkin serbest meslek makbuzunu kimin adına düzenleyeceğiniz hakkında Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.             213 sayılı Vergi Usul Kanununun 227 nci maddesinin birinci fıkrasındaki “Bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça bu Kanuna göre tutulan ve üçüncü şahıslarla olan münasebet ve muamelelere ait olan kayıtların tevsiki mecburidir.” hükmü uyarınca vergi sistemimiz mükelleflerin mal teslimi, hizmet ifası ve diğer muameleler sebebiyle bir vesika düzenlenmesini benimsemiştir. Buna göre, söz konusu işlemlerin mezkûr Kanunun 229 ve müteakip maddelerinde yer alan belgelerden herhangi birisi ile tevsik edilmesi gerekmektedir.             Aynı Kanunun 236 ncı maddesinde, serbest meslek erbabının mesleki faaliyetlerine ilişkin her türlü tahsilatı için iki nüsha serbest meslek makbuzu tanzim etmek ve bir nüshasını müşteriye vermek, müşterinin de bu makbuzu istemek ve almak mecburiyetinde olduğu hüküm altına alınmıştır.             Öte yandan, konuyla ilgili olarak yayımlanan 375 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde, icra dairelerince borçludan alınarak müvekkili adına takibat yapan alacaklı taraf avukatına ödenmesine karar verilen avukatlık (vekalet) ücretlerinin avukata ödendiği anda, avukat tarafından borçlu adına en az iki nüsha serbest meslek makbuzu düzenleneceği ve bir nüshasının ödemeyi yapan memura verileceği açıklamalarına yer verilmiştir.             Buna göre, dava sonunda mahkeme ilamına göre borçludan alınarak icra dairelerince müvekkili adına takibat yapan alacaklı taraf avukatına ödenmesine karar verilen avukatlık (vekalet) ücretlerinin icra dairesince avukata ödendiği anda, avukat tarafından borçlu adına en az iki nüsha serbest meslek makbuzu düzenlenmesi gerekmektedir. Diğer taraftan, vekalet ücretinin davayı kazanan tarafından, borçludan tahsil edilerek kendisini temsil eden avukata intikal ettirilmesi durumunda ise genel hükümler çerçevesinde avukatların davayı kazananlar adına serbest meslek makbuzu düzenlemeleri gerektiği tabiidir.             Bilgi   edinilmesini rica ederim.    ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER Faaliyeti terk tarihinden sonra avukata yapılacak önceki dönemlerle ilgili ödemeler nasıl vergilendirilecek? Avukatlık yapan mükellef kendine ait daireyi başka bir avukata kiraya verirse e-SMM mi düzenleyecek? Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir. Anahtar Kelimeler vekalet ücreti, serbest meslek makbuzu, avukatlık kazancı, icra dairesi, borçlu adına makbuz, müvekkil adına makbuz, KDV hesaplaması, serbest meslek kazancı, belge düzeni, VUK 236, avukat belge düzeni, icra tahsilatı, vekalet ücreti vergisi, icra makbuzu, avukatlık geliri, avukat muhasebesi, mahkeme kararı, serbest meslek erbabı, meslek makbuzu düzenleme, hukuk bürosu muhasebesi