Vergi mevzuatı çerçevesinde, kamu kurumlarının özel kişi ve şirketlerden hizmet alımları sırasında yapılacak ödemelerin vergisel boyutu önemlidir. Özellikle iflas işlemleri sürecinde vergi beyannamelerinin verilmesi amacıyla iflas daireleri tarafından görevlendirilen mali müşavirlik firmaları için bu durum daha karmaşık hale gelebilir. Bu yazımızda, iflas idaresi tarafından görevlendirilen mali müşavirlik firmalarına yapılan ödemelerde gelir vergisi kesintisi yapılıp yapılmayacağı, fatura düzenleme yükümlülüğü ve damga vergisi uygulaması detaylı şekilde ele alınacaktır. İflas Sürecinde Mali Müşavirlik Hizmeti: Beyanname Gönderme Yetkisi Bir firmanın iflasının kesinleşmesiyle birlikte, vergi beyannamelerinin verilmesi görevi ilgili İflas Dairesi tarafından üstlenilir. Ancak bu işlemler, uygulamada genellikle serbest muhasebeci mali müşavir unvanına sahip bir şirket ya da kişiye yaptırılır. Yazıya konu olayda, İstanbul’da iflası kesinleşen bir firmanın Kurumlar Vergisi ve KDV beyannamelerinin elektronik ortamda iletilmesi amacıyla iflas dairesi, bir mali müşavirlik firmasını sözleşme ile görevlendirmiştir. Bu görev karşılığında aylık olarak ödeme yapılmakta ve hizmetin, firmanın yetkilisi adına sistem şifresi ile gerçekleştirildiği belirtilmiştir. Vergi Mevzuatına Göre Fatura Düzenlenmesi Zorunlu mu? 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na göre, birinci sınıf tüccar statüsündeki firmalar ile kamu kurumlarına yapılan hizmetler için mutlaka fatura düzenlenmesi gereklidir. Özellikle aşağıdaki düzenlemeler dikkat çekicidir: VUK 231/5 maddesi uyarınca, hizmetin sunulmasını izleyen en geç 7 gün içinde fatura kesilmesi zorunludur. VUK 232. madde gereği, kamu kurumlarına yapılan hizmetler için de fatura düzenlenmesi mecburidir. Dolayısıyla, iflas idaresince verilen bu tür mali müşavirlik hizmetleri için, hizmetin sunulduğu her ay sonunda düzenlenecek bir fatura ile belgelendirme yapılmalı ve bedel şirketin kurum kazancına dahil edilmelidir. Bu Hizmet Bedeli Üzerinden Gelir Vergisi Tevkifatı Yapılır mı? 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 6. maddesi uyarınca, elde edilen gelir kurum kazancı olarak değerlendirilir. Ancak söz konusu hizmet, doğrudan bir kamu kurumu (iflas dairesi) ile yapılan sözleşme kapsamında verilmekte ve serbest meslek kazancı değil, kurum kazancı niteliği taşımaktadır. Bu nedenle, söz konusu ödemeler üzerinden ayrıca gelir vergisi kesintisi (tevkifatı) yapılması gerekmemektedir. Damga Vergisi Yükümlülüğü Nasıl Uygulanır? Damga vergisi açısından konu 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu kapsamında değerlendirilmelidir. Kanuna göre: Kamu kurumlarının (bu durumda iflas dairesi) yaptığı mal ve hizmet alımlarına ilişkin ödemelerde düzenlenen kağıtlar, damga vergisine tabidir. Damga vergisi oranı, KDV hariç tutar üzerinden hesaplanır. 30 Seri No.lu Tebliğ’e göre, KDV dahil tutar üzerinden damga vergisi hesaplanmaz; KDV dışarıda bırakılır. Bu bağlamda, iflas dairesi tarafından mali müşavirlik firmasına yapılan ödemeler karşılığında düzenlenen faturalar, 1 sayılı tablonun IV/1-a fıkrası kapsamında değerlendirilerek nispi damga vergisi ödenmesi gerekir. Uygulamada Mali Müşavir Şirketlerinin Dikkat Etmesi Gerekenler İflas işlemlerinde görevlendirilen mali müşavirlik şirketleri, sözleşme kapsamında düzenli olarak fatura kesmeli ve bu faturaları yasal defterlere kaydetmelidir. Bu faturalarda hizmetin ayı ve kapsamı açıkça belirtilmeli, fatura kesme süresi (7 gün) kesinlikle aşılmamalıdır. Şirket olarak faaliyet gösteren Mali Müşavirler fatura tutarları gelir olarak beyan edilmeli, ancak fatura düenlendiği için stopaj uygulanmamalıdır. İlgili belgeler için damga vergisi hesaplanmalı, bu vergi KDV hariç tutar üzerinden uygulanmalıdır. Sonuç İflas idaresi tarafından görevlendirilen mali müşavirlik firmalarının sunduğu hizmetler, ticari kazanç kapsamında değerlendirilmekte olup, bu hizmetler karşılığı alınan bedeller üzerinden gelir vergisi kesintisi yapılmaz. Ancak verilen hizmetlerin fatura ile belgelendirilmesi ve damga vergisinin doğru şekilde hesaplanması zorunludur. Muhasebe ve denetim sektöründe çalışan uzmanların bu konuda dikkatli hareket etmesi, hem vergi ziyaı riskini ortadan kaldırır hem de mevzuata tam uyum sağlar. 10 Soru 10 Cevap ile Konunun Özeti 1. İflas idaresi mali müşavir görevlendirebilir mi?Evet, iflas eden firmanın vergi işlemleri için iflas dairesi mali müşavirlik firması görevlendirebilir. 2. Bu hizmet karşılığında fatura düzenlenmeli mi?Evet, hizmetin verildiği her ay için fatura düzenlenmesi zorunludur. 3. Fatura düzenleme süresi nedir?Hizmetin sunulduğu tarihten itibaren en geç 7 gün içinde fatura kesilmelidir. 4. Fatura hangi şirket adına kesilir?İflas eden şirket adına, iflas dairesinin talebi doğrultusunda düzenlenir. 5. Hizmet bedeli üzerinden gelir vergisi kesintisi yapılır mı?Hayır, yapılan ödeme kurum kazancı niteliğinde olduğu için tevkifat yapılmaz. 6. Bu hizmet ticari kazanç mı sayılır?Evet, serbest meslek kazancı değil ticari kazanç kapsamında değerlendirilir. 7. Damga vergisi uygulanacak mı?Evet, hizmet karşılığı düzenlenen belgeler damga vergisine tabidir. 8. Damga vergisi neye göre hesaplanır?KDV hariç tutar üzerinden nispi oranla hesaplanır. 9. Damga vergisini kim öder?İlgili mevzuata göre resmi daire ile işlem yapan kişi ya da şirket öder. 10. Mali müşavirler nelere dikkat etmeli?Faturaları zamanında kesmeli, gelir olarak beyan etmeli ve damga vergisini doğru hesaplamalıdır. ÖRNEK ÖZELGE T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞIİstanbul Vergi Dairesi BaşkanlığıGelir Kanunları Gelir Ve Kurumlar Vergileri Grup Müdürlüğü    Sayı:E-62030549-120[61-2021/332]-….10.05.2024Konu:İflası kesinleşen firma adına beyanname göndermek üzere iflas idaresi tarafından mali müşavirlik firmasının görevlendirilmesi sonucu alınan tutardan gelir vergisi kesintisi yapılması.  İlgi:… İlgide kayıtlı özelge talep formunda; – İstanbul … Asliye Ticaret Mahkemesince iflasının açılmasına karar verilen ve … Dairesinin … iflas dosyasında işlem gören …’nin kurumlar vergisi ve KDV beyannamelerinin elektronik ortamda verilmesi amacıyla … Dairesince şirketinizin görevlendirildiği, – Yapılan bu görevlendirmeye ilişkin sözleşme kapsamında firmanın beyannamelerinin, şirket müdürü ve imza yetkilisinin şifresiyle bu sözleşme kapsamında verildiği, – … Dairesi tarafından beyanname verme hizmeti dolayısıyla aylık … ücret ödeneceği belirtilmiş olup, bu bedel üzerinden gelir vergisi kesintisi yapılıp yapılmayacağı ile damga vergisinin nasıl hesaplanacağı hususlarında Başkanlığımız görüşü sorulmuştur. I. Vergi Usul Kanunu ve Kurumlar Vergisi Kanunu Yönünden 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6 ncı maddesinde kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı ve safi kurum kazancının tespitinde Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun; – 177 nci maddesinde, “Aşağıda yazılı tüccarlar, I’inci sınıfa dahildirler: … 4. Her türlü ticaret şirketleri (Adi şirketler iştigal nevileri yukardaki bentlerden hangisine giriyorsa o bent hükmüne tabidir.); …” – 227 nci maddesinin birinci fıkrasında, “Bu kanunda aksine hüküm olmadıkça, bu kanuna göre tutulan ve üçüncü şahıslarla olan münasebet ve muamelelere ait olan kayıtların tevsiki mecburidir.” – 229 uncu maddesinde, “Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır.” – 231 inci maddesinin birinci fıkrasının (5) numaralı bendinde, “5. Fatura, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenlenir. Hazine ve Maliye Bakanlığı; mal veya hizmetin nev’i, miktarı, fiyatı, tutarı, satışın yapılma şekli, faaliyet konusu, sektör veya mükellefiyet türünü ayrı ayrı veya birlikte dikkate alarak, bu süreyi indirmeye ya da faturanın malın teslim edildiği veya hizmetin yapıldığı anda düzenlenmesi zorunluluğu getirmeye yetkilidir. Bu süreler içerisinde düzenlenmeyen faturalar hiç düzenlenmemiş sayılır.” – 232 nci maddesinde, “Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçiler: 1. Birinci ve ikinci sınıf tüccarlara; 2. Serbest meslek erbabına; 3. Kazançları basit usulde tespit olunan tüccarlara; 4. Defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilere; 5. Vergiden muaf esnafa sattıkları emtia veya yaptıkları işler için fatura vermek ve bunlar da fatura istemek ve almak mecburiyetindedirler. Yukarıdakiler dışında kalanların, birinci ve ikinci sınıf tüccarlar ile kazancı basit usulde tesbit edilenlerden ve defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerden satın aldıkları emtia veya onlara yaptırdıkları iş bedelinin 50.000.000 lirayı (2022 yılı için 2.000 TL’yi) geçmesi veya bedeli 50.000.000 liradan (2022 yılı için 2.000 TL’den) az olsa dahi istemeleri halinde emtiayı satanın veya işi yapanın fatura vermesi mecburidir.” hükümleri yer almaktadır. Bu hükümlere göre; – …’ye ait beyannamelerin gönderilmesi maksadıyla … Dairesince görevlendirilen şirketiniz tarafından, aylık dönemler itibarıyla, ilgili ayın sonundan itibaren 7 gün içinde, hizmetin verildiği adı geçen şirket adına aylık hizmet bedeli üzerinden fatura düzenlemesi ve bu tutarın kurum kazancına eklenmesi gerekmektedir. – …. Dairesince ödenen bu bedel üzerinden ise kurumlar vergisi tevkifatı yapılmayacağı tabiidir. II. Damga Vergisi Kanunu Yönünden 488 sayılı Kanunun; – 1 inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu, bu Kanundaki kağıtlar terimi, yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade edeceği, – 3 üncü maddesinde, damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu, resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların damga vergisini kişilerin ödeyeceği, bu Kanunda yazılı resmi daireden maksadın genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, belediyeler ve köyler olduğu, – 4 üncü maddesinde, bir kağıdın tabi olacağı verginin tayini için o kağıdın mahiyetine bakılacağı ve buna göre tabloda yazılı vergisinin bulunacağı, kağıtların mahiyetlerinin tayininde, şekli kanunlarda belirtilmiş olanlarda kanunlardaki adlarına, belirtilmemiş olanlarda üzerlerindeki yazının tazammun ettiği hüküm ve manaya bakılacağı, – 19 uncu maddesinde, genel ve özel bütçeli dairelerle il özel idareleri ve belediyeler, bankalar, iktisadi kamu teşekkülleri ile bunların iştirakleri ve müesseseleri ve benzeri teşekkül, iştirak ve müesseselerin ödemelerinde kullanılan ve nispi vergiye tabi bulunan makbuzlarla bu mahiyetteki kağıtlara ait vergilerin bu ödemelerin yapılması, avans suretiyle ödemelerde avansın itası, sırasında ilgili daire ve müesseseler tarafından istihkaktan kesinti yapılması sırasında istihkaktan kesinti yapılması şekliyle tahsil edileceği hüküm altına alınmıştır. Kanuna ekli (1) sayılı tablonun “IV. Makbuzlar ve diğer kağıtlar” başlıklı bölümünün 1/a fıkrasında, resmi daireler tarafından yapılan mal ve hizmet alımlarına ilişkin ödemeler (avans olarak yapılanlar dahil) nedeniyle, kişiler tarafından resmi dairelere verilen ve belli parayı ihtiva eden makbuz ve ibra senetleri ile bu ödemelerin resmi daireler nam ve hesabına, kişiler adına açılmış veya açılacak hesaplara nakledilmesini veya emir ve havalelerine tediyesini temin eden kağıtların nispi damga vergisine tabi olduğu hükme bağlanmıştır. 30 seri no.lu Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliğinde, nispi damga vergisine tabi kağıtların muhtevasında, katma değer vergisi yönünden herhangi bir düzenleme olup olmadığına bakılmaksızın damga vergisinin katma değer vergisi hariç olmak üzere sadece işin bedeli üzerinden hesaplanması, katma değer vergisi dahil edilerek düzenlenen kağıtlardan alınması icabeden damga vergisinin ise katma değer vergisi tutarı düşüldükten sonra kalan meblağ üzerinden hesaplanması gerektiği belirtilmiştir. Buna göre, iflas dairelerinin kanunlardan kaynaklanan görevlerini yerine getirmek için kişilerden mal ve hizmet satın alması mümkün bulunmakta olup, yukarıda sözü edilen nedenlerle …’nin kurumlar vergisi ve KDV beyannamelerinin elektronik ortamda verilmesi için görevlendirilen şirketinize yapılan ödemelerin hizmet satın alımı kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu nedenle, yukarıda sözü edilen görevlendirme nedeniyle … dairesi tarafından alınan hizmet karşılığı olarak alacaklı şirketinize yapılan ödemeler nedeniyle düzenlenen kağıtların (KDV hariç), 488 sayılı Kanuna ekli (1) sayılı tablonun IV/1-a fıkrası kapsamında damga vergisine tabi tutulması gerekmektedir. … ÖNERİLEN VİDEO İÇERİK Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.