Görüntü sistemlerinin kiralanması özellikle etkinlik, organizasyon ve tanıtım sektöründe yaygın bir uygulamadır. Bu tür ekipmanların müşteriye teslim edilmek üzere taşınması sırasında sevk irsaliyesi düzenlenip düzenlenmeyeceği ise Vergi Usul Kanunu (VUK) açısından önem taşıyan bir konudur. Bu yazıda, İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından verilen özelge esas alınarak görüntü sistemlerinin kiralanmasında sevk irsaliyesi düzenlenmesine ilişkin yükümlülükler açıklanmaktadır. 1. Sevk İrsaliyesinin Amacı ve Hukuki Dayanağı 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 230/1-5. bendi, sevk irsaliyesinin düzenleneceği durumları belirlemektedir. Maddeye göre: Satıcı tarafından alıcıya teslim edilmek üzere taşınan mallar için, Alıcı tarafından satın alınan malların taşınması durumunda sevk irsaliyesi düzenlenmesi zorunludur. Bu belge, ticari mal hareketinin izlenebilmesini sağlamak amacıyla oluşturulmuştur. 2. Kiralamaya Konu Demirbaşlar İçin Temel Ayrım Özelgede vurgulanan önemli nokta şudur: Kiralamaya konu edilen ve amortisman yoluyla itfa edilen iktisadi kıymetler ticari mal niteliğinde değildir. Dolayısıyla, sadece işletme aktifinde yer alan ve işletme tarafından kullanılan demirbaşların nakliyesi kural olarak sevk irsaliyesi gerektirmez. Ancak işletmenin depoları arasında yapılan mal sevkiyatlarında sevk irsaliyesi düzenlenmelidir. Sevkiyatın hangi amaçla yapıldığına ilişkin olarak sevk irsaliyesi üzerine şerh düşülmesi gerekeceği tabiidir 3. Kiralama ve Ticaret Birlikte Yürütülüyorsa Eğer işletme; Hem görüntü sistemlerini kiralıyor, Hem de bu sistemlerin ticaretini yapıyorsa, taşınan malın kiralama amaçlı mı yoksa satış amaçlı mı taşındığı ayırt edilemeyecektir. Bu nedenle özelgede açıkça belirtilmiştir: Ticaret ve kiralama faaliyetinin birlikte yürütüldüğü işletmelerde, malların müşterilere teslim edilmek üzere taşınması durumunda sevk irsaliyesi düzenlenmesi zorunludur. 4. Kimin Sevk İrsaliyesi Düzenlemesi Gerekiyor? 4.1. Malları Şirket Taşıyorsa Görüntü sistemleri şirket tarafından müşteriye götürülüyorsa: Sevk irsaliyesi işletme tarafından düzenlenmelidir. 4.2. Malları Müşteri Taşıyorsa Ekipman müşteriye teslim edilip taşımayı müşteri üstleniyorsa: Sevk irsaliyesi müşterinin düzenlemesi gerekmektedir. Bu uygulama, VUK 230/1-5’in doğrudan sonucudur. 5. Sevk Amacının Belirtilmesi Özelgede ayrıca şu önemli uyarı yer almaktadır: Sevkiyatın hangi amaçla yapıldığına ilişkin olarak sevk irsaliyesi üzerine şerh düşülmesi gerekeceği tabiidir. Bu nedenle irsaliyede mutlaka aşağıdaki bilgiler yer almalıdır: Kiralama amacıyla gönderilmiştir. Kiralama sözleşmesi numarası Kiralama süresi Taşınan ekipmanın teknik bilgileri Bu kayıt, olası vergi incelemelerinde yanlış anlamaları önleyecektir. 6. Sonuç: Kiralama Faaliyetlerinde Sevk İrsaliyesi Kural mı? Özelgeye göre değerlendirme şu şekildedir: DurumSevk İrsaliyesi Gerekir mi?Sadece kiralama faaliyeti var, ekipman kiralık amaçla taşınıyorEvet, ticari faaliyet kapsamında taşındığı için gerekir.Kiralama + satış faaliyeti birlikte yürütülüyorEvet, ayırt edilemediği için düzenlenmesi zorunludur.Ekipman müşteri tarafından taşınıyorMüşteri düzenler.Ekipman teknik servis amaçlı taşınıyorAmaç irsaliyeye yazılır, genelde sevk irsaliyesi gerekir. 10 Soru – 10 Cevap Tablosu SoruCevap1. Kiralanan görüntü sistemleri taşınırken sevk irsaliyesi gerekir mi?Evet, müşteri teslimi için taşınıyorsa sevk irsaliyesi düzenlenmelidir.2. Kiralama faaliyetinde sevk irsaliyesi şirket tarafından mı düzenlenir?Eğer taşımayı şirket yapıyorsa, irsaliye şirket tarafından düzenlenir.3. Müşteri ekipmanı kendi aracıyla alırsa kim irsaliye düzenler?Bu durumda irsaliye müşterinin sorumluluğundadır.4. Demirbaş niteliğindeki ekipmanlar için irsaliye gerekir mi?Satışa sunulmuyorsa gerekmeyebilir; ancak kiralama faaliyeti varsa irsaliye düzenlenir.5. Kiralama ve satış bir arada yapılıyorsa irsaliye zorunlu mu?Evet, malın amacı ayırt edilemediği için irsaliye düzenlenmesi zorunludur.6. Sevk irsaliyesine amaç yazılmalı mı?Evet, irsaliyede kiralama amacıyla gönderilmiştir şeklinde şerh düşülmelidir.7. Görüntü sistemleri ticari mal sayılır mı?Kiralanan ekipman ticari mal değildir; ancak taşınması ticari faaliyet kapsamında olduğundan irsaliye gerekir.8. Kiralanan ekipmanlar e-irsaliye ile taşınabilir mi?Evet, e-irsaliye uygulaması kapsamında elektronik düzenleme mümkündür.9. Taşıma firması kullanılırsa irsaliye kim tarafından düzenlenir?İrsaliye yine malı gönderen işletme tarafından düzenlenir.10. İrsaliyesiz taşıma cezası var mı?Evet, VUK’a göre irsaliyesiz taşıma usulsüzlük cezaları doğurur. ÖRNEK ÖZELGE T.C.GELİR İDARESİ   BAŞKANLIĞI İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞIMÜKELLEF   HİZMETLERİ USUL GRUP MÜDÜRLÜĞÜ   Sayı:11395140-105[230-2015/VUK-1-19275]-967105/02/2016Konu:Şirket aktifine kayıtlı görüntü sistemlerinin   kiralanması durumunda sevk irsaliyesi düzenlenmesi.                   İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda; görüntü sistemleri kiralama faaliyetiyle iştigal ettiğinizi belirterek, kiralamaya konu olan demirbaş eşyaların hizmetin verildiği yerlere taşınması durumunda sevk irsaliyesi düzenleme zorunluluğunun bulunup bulunmadığı hususunda görüş talep etmektesiniz.             213 sayılı Vergi Usul Kanununun 230 uncu maddesinin birinci fıkrasının (5) numaralı bendi uyarınca, satılan malın alıcıya teslim edilmek üzere satıcı tarafından taşındığı veya taşıttırıldığı hallerde satıcının, teslim edilen malın alıcı tarafından taşınması veya taşıttırılması halinde alıcının taşınan veya taşıttırılan mallar için sevk irsaliyesi düzenlemesi ve taşıtta bulundurması şarttır.             Anılan madde hükmünden de anlaşılacağı üzere, sevk irsaliyesi; ticari mal hareketinin izlenmesi için düzenlenen bir belgedir. Dolayısıyla işletmenin aktifine kayıtlı ve amortisman konusu olan bir iktisadi kıymetin taşınması esnasında satılan veya satışa sunulan bir malın hareketinden söz edilemez. Ancak, amortisman konusu edilen iktisadi kıymetlerin kiralanması ve ticaretinin yapılması işleriyle birlikte uğraşılması durumlarında, bu malların ticari amaçla taşınıp taşınmadığının tespiti mümkün bulunmamaktadır.             Buna göre, görüntü sistemlerine ilişkin söz konusu kıymetlerin (kiralama ve ticaret dahil) müşterilerinize teslim edilmek üzere şirketiniz tarafından taşındığı veya taşıttırıldığı hallerde şirketinizin; müşterileriniz tarafından taşınması veya taşıttırılması halinde ise, müşterilerinizin sevk irsaliyesi düzenlemesi gerekmektedir.              Öte yandan, sevkiyatın hangi amaçla yapıldığına ilişkin olarak sevk irsaliyesi üzerine şerh düşülmesi gerekeceği tabiidir.             Bilgi edinilmesini rica ederim. ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER Klişe Harcamalarının Gider mi, Amortisman mı? – VUK Kapsamında Ayrıntılı İnceleme Ticari Plaka İçin Uygulanacak Amortisman Oranı Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir. sevk irsaliyesi, kiralama faaliyeti, görüntü sistemleri, VUK 230, irsaliye düzenleme, kiralık ekipman, demirbaş taşınması, vergi usul kanunu, kiralama şirketi, ticari mal hareketi, irsaliye zorunluluğu, ekipman kiralama, mal sevkiyatı, belge düzeni, kiralama sözleşmesi, taşımada irsaliye, irsaliye şerhi, ticari faaliyet, amortisman kıymeti, taşınan ekipman