Bu yazı, sadece 13/07/2015 tarihli 11395140-105[231-2014/VUK1-18783]-67983 sayılı özelge esas alınarak hazırlanmıştır. Giriş Konaklama, restoran, sağlık ve benzeri hizmet sektörlerinde sık karşılaşılan sorunlardan biri, kredi kartı başkasına ait olduğu hâlde faturanın başka bir kişi veya kurum adına düzenlenmesi talebidir. Özellikle otellerde, çalışanların kişisel kredi kartlarıyla ödeme yapması ancak faturanın şirket adına düzenlenmesini istemesi yaygın bir uygulamadır. Bu yazıda, ABC Turizm ve Otelcilik A.Ş. üzerinden somutlaştırılmış bir teknik olay akışıyla Gelir İdaresi Başkanlığı’nın (GİB) görüşü ele alınmakta ve fatura düzenleme sürecinin doğru yöntemi açıklanmaktadır. Örnek Olay ABC Turizm ve Otelcilik A.Ş.’nin İstanbul’daki oteline, XYZ Danışmanlık Ltd. Şti. çalışanı Bay Mehmet konaklama için giriş yapar. Konaklama bedelini: Kendi kişisel kredi kartıyla öder. Ancak faturanın, çalıştığı şirket olan XYZ Danışmanlık Ltd. Şti. adına düzenlenmesini talep eder. Otel, ödeme kişisel kartla yapıldığı için faturanın kime düzenleneceği konusunda tereddüde düşer ve konu Gelir İdaresi Başkanlığı’na taşınır. Mevzuatın Temel İlkeleri 1. Gerçek mahiyet esastır (VUK 3/B). Vergiyi doğuran olayın gerçek niteliği, işlemin görünür şekline değil fiili durumuna göre belirlenir. 2. Fatura, hizmetten faydalanan kişi veya kurum adına düzenlenir (VUK 229). Fatura, yapılan iş veya satılan mal karşılığında “müşterinin borçlandığı tutarı” gösterir. 3. Fatura 7 gün içinde düzenlenmelidir (VUK 231/5). Hizmetin ifasından itibaren 7 gün içinde düzenlenmeyen faturalar hukuken hiç düzenlenmemiş sayılır. Özelgenin Yorumu: Fatura Kime Kesilir? Gelir İdaresi Başkanlığı’na göre: 1. Fatura hizmeti alan kişi veya kurum adına düzenlenir. Konaklama hizmetinin fiilen kim tarafından alındığı belirleyicidir. 2. Çalışan şirket adına konaklama yapıyorsa fatura şirket adına kesilebilir. Eğer kişi, iş seyahati kapsamında konaklama hizmetini şirketi adına alıyorsa, fatura şirket adına düzenlenebilir. 3. Faturada hem şirket hem de konaklayan kişinin ismi bulunabilir. Firma isterse, faturaya konaklayan kişinin adı eklenebilir. Bu uygulama tamamen mevzuata uygundur. 4. Ödeme aracının (kredi kartı) kime ait olduğunun önemi yoktur. Ödeme kişisel kredi kartıyla yapılsa bile faturanın şirket adına düzenlenmesine engel yoktur. Örnek Uygulama DurumFatura Kime Kesilir?Çalışan iş seyahati için kalıyor, ödeme kişisel kredi kartındanŞirket adınaÇalışan kendi özel tatili için kalıyor, ödeme kendi kartındanÇalışanın şahsı adınaŞirket konaklama masrafını karşılıyor, ödeme şirket kartındanŞirket adınaŞirket isterse faturada konaklayanın ismini de görmek istiyorŞirket + kişinin adı birlikte yazılabilir Sonuç Konaklama hizmetlerinde kredi kartının kime ait olduğunun fatura düzenleme sürecinde hiçbir etkisi yoktur. Önemli olan: Hizmeti fiilen kimin aldığı Bu hizmetten hangi kişi veya kurumun yararlandığıdır. Bu nedenle, iş seyahati için yapılan konaklamalarda çalışan kişisel kart kullanmış olsa bile fatura çalıştığı şirket adına düzenlenebilir. 10 Soru – 10 Cevap SoruCevapKredi kartı başkasına aitse fatura kime kesilir?Hizmeti alan kişi veya kurum adına düzenlenir.Çalışan kendi kartıyla ödese şirket adına fatura olur mu?Evet, iş seyahati için yapıldıysa mümkündür.Faturada hem şirket hem kişi ismi yazılabilir mi?Evet, mevzuat buna izin verir.Fatura kime düzenleneceğini belirleyen kriter nedir?Hizmetten kim yararlanıyorsa ona düzenlenir.VUK’a göre faturanın tanımı nedir?Müşterinin borçlandığı tutarı gösteren ticari vesika.Ödeme aracı faturanın muhatabını değiştirir mi?Hayır, değiştirmez.Konaklama hizmeti şirket adına alındıysa ne yapılmalı?Fatura şirket adına düzenlenmelidir.Fatura düzenleme süresi nedir?Teslim veya hizmetten itibaren 7 gündür.Şirket personelinin özel konaklamasında fatura kime kesilir?Kişinin kendisine düzenlenir.Çoklu isimli fatura düzenlemek mümkün mü?Evet, firma isterse konaklayan kişinin adı da yazılabilir. ÖRNEK ÖZELGE T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞIMükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü   Sayı:11395140-105[231-2014/VUK1-18783]-6798313/07/2015Konu:Kredi kartı ile yapılan ödemelerde faturanın kim adına düzenleneceği.              İlgide kayıtlı özelge talep formunuzdan; otelinizde kalan müşterilerin kendilerine ait kredi kartları ile ödemede bulundukları, ancak faturanın çalıştıkları firmaları adına düzenlenmesini talep ettikleri belirtilerek, bu durumun Vergi Usul Kanunu hükümlerine aykırı olup olmadığı hususunda Başkanlığımızdan görüş talebinde bulunduğunuz anlaşılmaktadır.             213 sayılı Vergi Usul Kanununun 3 üncü maddesinin (B) fıkrasında; vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği hükme bağlanmıştır.             Mezkur Kanunun 227 nci maddesinin birinci fıkrasında, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça bu Kanuna göre tutulan ve üçüncü şahıslarla olan münasebet ve muamelelere ait olan kayıtların tevsikinin mecburi olduğu hükmüne yer verilmiş, 229 uncu maddesinde, fatura, “satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır.” şeklinde tanımlanmış, 231 inci maddesinin 5 inci bendinde, faturanın malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenleneceği, bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturaların hiç düzenlenmemiş sayılacağı, 232 nci maddesinde ise, birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerin, birinci ve ikinci sınıf tüccarlara, serbest meslek erbabına, kazançları basit usulde tespit olunan tüccarlara, defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilere ve vergiden muaf esnafa sattıkları emtia veya yaptıkları işler için fatura vermek ve bunların da fatura istemek ve almak mecburiyetinde oldukları hükme bağlanmıştır.             Buna göre faturanın, otelinizde hizmet verdiğiniz kişi adına düzenlenmesi gerekmekte olup, kişinin konaklama hizmetinden ilgili firma hesabına yararlanması durumunda faturanın bu firma adına düzenlenmesi mümkün bulunmaktadır. Öte yandan faturanın adına düzenlendiği firma ile beraber, faturada, otelde bilfiil kalan kişinin de ismine ayrıca yer verilmesinin talep edilmesi durumunda bu talebin de yerine getirilmesi gerektiği tabiidir.             Bilgi edinilmesini rica ederim. ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER Showroomlarda Fatura Düzenleme ve Ödeme Kaydedici Cihaz Kullanma Zorunluluğu Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.