Türkiye’de dış ticaret yapan işletmeler açısından millileşmemiş malların (serbest dolaşıma henüz girmeyen ithal ürünlerin) satış ve ihracat süreçlerinde uygulanacak vergi kuralları, hem KDV mevzuatı hem de Vergi Usul Kanunu yönünden teknik önem taşımaktadır. Özellikle gümrük antreposunda bulunan malların başka firmalara devri, yurtdışına gönderilmesi, belge düzeni doğru değerlendirme yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Bu yazıda, yalnızca 02/10/2014 tarihli ve 11395140-105[148-2012/VUK-2-…]-2322 sayılı İstanbul Vergi Dairesi özelgesinde yer verilen olay üzerinden açıklamalar içermektedir. Somut Olay: Kimyasal Ürün Ticareti İthalat faaliyeti yürüten ABC Kimya Sanayi A.Ş., yurtdışından satın aldığı kimyasal maddeleri Türkiye’ye getirmiş ancak mallar gümrük antreposunda bulunduğu için henüz millileşmemiştir. (Unvanlar örnek olarak verilmiştir.) Başka bir işletme olan Delta Dış Ticaret Ltd. Şti., bu malları antrepoda iken satın almak istemekte ve KDV hesaplanmadan fatura düzenlenmesini talep etmektedir. Ayrıca Delta firmasının, bu malları millileşmeden yurtdışına göndermesi de söz konusudur. Bu süreçte işletmeler; KDV hesaplanacak mı? İşlem ihracat sayılır mı? Yevmiye kayıtları nasıl olacak? sorularında tereddüt yaşamışlardır. KDV Mevzuatı Açısından Değerlendirme 3065 sayılı KDV Kanunu hükümlerine göre: Türkiye’de yapılan ticari teslimler KDV’ye tabidir. Malların teslim anında Türkiye’de bulunması vergiye tabi olma bakımından belirleyicidir. Gümrük antrepo rejiminde bulunan malların teslimi, Kanunun 16/1-c maddesi uyarınca KDV’den istisnadır. Dolayısıyla; Antrepodaki malların ABC’den Delta’ya devri KDV’siz teslim (KDV istisnası) Millileşmeden yurtdışına gönderilmesi KDV’nin konusuna girmez (ihracat sayılmaz)Çünkü teslim anında mallar Türkiye’de hükmen bulunmamaktadır. Yevmiye Kayıtları ve Belge Düzeni Özelgede muhasebe kayıt örneği verilmemiş olup, işlemlerin Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri çerçevesinde yapılması gerekmektedir. Ancak KDV hesaplanmadığının dikkate alınması esas olacaktır. Özet Özelgeye göre; Antrepodaki malların teslimi KDV’den istisna edilir. Millileşmeden yurtdışına gönderilen mallar ihracat sayılmaz. (Genelde Transit Ticaret Kapsamında değerlendirilir) Muhasebe kayıtları, MSUGT kuralları çerçevesinde oluşturulacaktır. İthalat süreçlerinde hata yapılmaması için teslim anındaki hukuki statü mutlaka dikkate alınmalıdır. 10 Soru – 10 Cevap Soru (Aranan Kelimeler İçerir)Cevap (Teknik Açıklama)Millileşmemiş mal nedir?Gümrük antreposunda bulunan ve henüz serbest dolaşıma giriş işlemleri tamamlanmamış ithal maldır.Antrepo mal devrinde KDV hesaplanır mı?Hayır, KDV Kanunu 16/1-c kapsamında istisnadır.Millileşmeden yurtdışına gönderilen mallar ihracat sayılır mı?Hayır, teslim anında Türkiye’de bulunma şartı gerçekleşmediği için ihracat sayılmaz.Millileşmeden satışlarda fatura düzenlenir mi?Evet, belge düzeni VUK kapsamında zorunludur.Bu işlemler Türkiye’de vergi doğurur mu?KDV doğmaz ancak belge bildirim yükümlülükleri devam eder.KDV istisnalı teslim kayıtları nasıl olur?Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri çerçevesinde KDV’siz kayıt yapılır.Antrepo mallarının KDV yükümlülüğü kime ait olur?Malları millileştiren alıcı ithalat KDV’sinden sorumludur.KDV Kanunu 6. madde neyi düzenler?Teslimin Türkiye’de yapılma koşulunu belirler. KONUYLA İLGİLİ ÖRNEK YEVMİYE MADDELERİ Aşağıda sadece özelgede yer verilen olay akışı dikkate alınarak, Tekdüzen Hesap Planına uygun KDV’siz antrepo teslimi ve direkt yurtdışına gönderim senaryolarına ilişkin örnek yevmiye kayıtları hazırlanmıştır. Bu örneklerde tutarlar ve şirket unvanları temsili olarak kullanılmıştır. Yevmiye Kayıt Örnekleri 1. ABC Kimya Sanayi A.Ş. tarafından malların ithal edilmesi (antrepoya alınması) (İthalat henüz millileşmediği için ithalat KDV’si doğmaz.) Tarih: 01.03.20XXİşlem: Yurt dışından alınan malların antrepoda muhafazasıTutar: 100.000 TL Hesap KoduHesap AdıBorçAlacak153Ticari Mallar100.000320Satıcılar100.000 2. Antrepodaki malların KDV’siz devri (ABC – Delta Dış Ticaret Ltd. Şti.) (KDV Kanunu 16/1-c kapsamında teslim KDV’den istisnadır.) Tarih: 05.03.20XXİşlem: Antrepo satış faturasıTutar: 120.000 TL (%20 kar marjı içeren KDV’siz satış) Hesap KoduHesap AdıBorçAlacak120Alıcılar120.000600Yurtiçi Satışlar120.000 Maliyet kaydı: Hesap KoduHesap AdıBorçAlacak621Satılan Ticari Mallar Maliyeti100.000153Ticari Mallar100.000 3. Delta Dış Ticaret Ltd. Şti.’nin antrepoda mal devrini kaydetmesi Tarih: 05.03.20XXTutar: 120.000 TL Hesap KoduHesap AdıBorçAlacak153Ticari Mallar120.000320Satıcılar120.000 4. Delta’nın malları millileştirmeden doğrudan yurtdışına göndermesi (Bu işlem ihracat sayılmaz, KDV hesaplanmaz.) Satış faturası (KDV’siz): 140.000 TL Hesap KoduHesap AdıBorçAlacak120Alıcılar (Yurtdışı)140.000601Yurt dışı Satışlar140.000 Maliyet kaydı: Hesap KoduHesap AdıBorçAlacak621Satılan Ticari Mallar Maliyeti120.000153Ticari Mallar120.000 Önemli Uyarılar Bu kayıtlar örnek niteliğindedir, işletme verileri ve sözleşme koşulları değişiklik gösterebilir. Gümrük masrafı, navlun, sigorta vb. giderler oluşursa maliyet veya gider hesaplarına eklenmelidir. Kur farkları oluşursa 646/656 hesaplar devreye girer. ÖRNEK ÖZELGE T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞIMükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü   Sayı:11395140-105[148-2012/VUK-2-…]-232202/10/2014Konu:Millileşmemiş Malların Satış ve İhracatında Vergisel Yükümlülükler              İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda; firmanız tarafından yurt dışından ithal edilen kimyasal maddeleri gümrük antreposunda serbest dolaşıma (millileşmeden önce) girmeden başka bir firma tarafından devir yoluyla satın alınmak istendiği, malları devir alacak firmanın KDV hesaplanmadan fatura düzenlenmesini talep ettiği, malın millileşmeden alıcıya tesliminde KDV yükümlülüğünüzün doğup doğmayacağı, devir alınan malın millileşmeden yurtdışına gönderilmesinin ihracat sayılıp sayılmayacağı, söz konusu işlemlerde yevmiye kayıtlarının nasıl olması gerektiği ve bu yapılan işlemlerin Ba-Bs bildirimlerinde beyan edilmesinin gerekip gerekmediği hususunda tereddüt oluştuğu belirtilerek konu hakkında Başkanlığımızdan görüş talep ettiğiniz anlaşılmaktadır. KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN;              Bilindiği üzere, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanununun 1/1 inci maddesinde, Türkiye’de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin, 1/2 nci maddesinde ise her türlü mal ve hizmet ithalatının katma değer vergisine tabi olduğu; 6 ncı maddesinde de, işlemlerin Türkiye’de yapılmasının, malların teslim anında Türkiye’de bulunmasını, hizmetin Türkiye’de yapılmasını veya hizmetten Türkiye’de faydalanılmasını ifade ettiği hüküm altına alınmıştır.             Aynı kanunun 16/1-c maddesine göre, Gümrük Kanunundaki transit ve gümrük antrepo rejimleri ile geçici depolama ve serbest bölge hükümlerini uygulandığı malların teslimi KDV den istisna edilmiştir.             Söz  konusu  malların  alıcılar  tarafından  ithali  KDV  Kanunun  1  inci maddesinin 1 ve 2 nci bendine istinaden KDV’ye tabidir.             Buna göre; şirketiniz tarafından yurt dışından satın alınan ve gümrükte henüz millileştirilmemiş malların başka firmalara teslimi Kanunun 16/1-c maddesi uyarınca KDV den istisna olacak, söz konusu malların millileşmeden yurtdışına teslimi ise malların teslim anında Türkiye’de bulunma şartını taşımadığından KDV Kanunun 6 ıncı maddesine istinaden KDV’ye tabi olmayacak ve yapılan işlemler ihracat olarak değerlendirilmeyecektir. VERGİ  USUL KANUNU YÖNÜNDEN;             Bilindiği üzere, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 148, 149 ve Mükerrer 257’nci maddelerinin Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak, 350 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğiyle, bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin belirli bir haddi aşan mal ve hizmet alımlarını “Mal ve Hizmet Alımlarına İlişkin Bildirim Formu (Form Ba)” ile; mal ve hizmet satışlarını ise “Mal ve Hizmet Satışlarına İlişkin Bildirim Formu (Form Bs)” ile bildirmeleri yükümlülüğü getirilmiş, 362 ve 381 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleriyle bu yükümlülüğe ilişkin açıklamalar yapılmış, 396 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile de söz konusu yükümlülüğün 2010 yılı ve müteakip yılların aylık dönemlerinde yerine getirilmesinde uygulanacak usul ve esaslar ile bildirim hadleri yeniden belirlenmiştir.             396 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin “1.2. Bildirime Konu Alış/Satışlar Ve Hadler” başlıklı bölümün (1.2.1.) bendinde “Bildirim mecburiyeti bulunan mükelleflerce, belirlenen hadler çerçevesinde yapılan her türlü mal ve/veya hizmet alış ve satışları, bunlara ilişkin belgenin türüne (Fatura, irsaliyeli fatura, serbest meslek makbuzu, müstahsil makbuzu, gider pusulası, akaryakıt pompalarına bağlı ödeme kaydedici cihaz fişi, sigorta komisyon gider belgesi ve yolcu bileti gibi) bakılmaksızın Ba-Bs bildirim formlarına dahil edilecektir” açıklamasına yer verilmiştir.             Tebliğin (1.2.2.) bendinde de, mükelleflerin 2010 yılı ve müteakip yılların aylık dönemlerine ilişkin mal ve/veya hizmet alışları ile mal ve/veya hizmet satışlarına uygulanacak had 5.000 TL olarak yeniden belirlenmiştir.             Bir kişi veya kurumdan katma değer vergisi hariç 5.000 TL ve üzerindeki mal ve/veya hizmet alışları, “Mal ve Hizmet Alımlarına İlişkin Bildirim Formu (Form Ba)” ile; bir kişi veya kuruma katma değer vergisi hariç 5.000 TL ve üzerindeki mal ve/veya hizmet satışları ise Mal ve Hizmet Satışlarına İlişkin Bildirim Formu (Form Bs)’ nun Tablo II alanında bildirilmesi gerekmektedir.             Aynı tebliğin (2.1.) bölümünde “Yükümlülük kapsamındaki mükelleflerin mal ve/veya hizmet alış/satışlarının aylık dönemler itibariyle bildirilmesi gerekmektedir. Mal ve/veya hizmet alış/satışlarının bildirilecekleri aylık dönemler, bunlara ilişkin belgelerin düzenlenme tarihi dikkate alınarak belirlenir” hükümleri yer almaktadır. Bu kapsamda, Ba-Bs formlarının en önemli özelliklerinden biri, ekonomideki aktörler arasındaki mal ve hizmet hareketlerinin takip edilmesidir.             Diğer taraftan, özelge talep formuna konu edilen muhasebe kayıtlarının ise Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerinde yapılan açıklamalar doğrultusunda yapılması gerekmektedir.             Yukarıda yapılan açıklamalara göre gümrük antrepo rejimi kapsamında teslim ettiğiniz ve yurtiçi satış olarak değerlendirilen mal teslimi esas olarak KDV’nin konusuna girmekle birlikte aynı kanun hükümleri ile vergiden istisna edilmiştir. Ancak, bu mal teslimi için fatura düzenlenmesi nedeni ile belgenin düzenlenme tarihi dikkate alınarak tarafınızca mal ve hizmet satışlarına ilişkin bildirim formu (Form Bs), malı devir alan firmanında mal ve hizmet alışlarına ilişkin bildirim formu (Form Ba) ile bildirimde bulunması gerekmektedir.             Bilgi edinilmesini rica ederim. (*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. (**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır. ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER Yurt İçi ve Yurt Dışı Marka Başvurularında Belge Düzeni ve KDV Uygulaması Bedelsiz Mal İhracatında Fatura Düzenlenecek mi? Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Yazının yayımlandığı tarihten önceki ve/veya sonraki tarihte içerikteki bilginin güncel olmayabileceğini, geçici veya kalıcı olarak başka yasal düzenlemeler olabileceğini göz önünde bulundurunuz ve kendi durumunuza özel doğru bilgi için konuyla ilgili meslek erbabına/uzmanına danışmanız menfaatinize olacağını unutmayınız. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir. İçeriğin tamamı veya bir kısmı ticari amaçla izinsiz kopyalanamaz aksi durumda yasal işlem yapılır.