Mevzuat
Miras Kalan Gayrimenkulden Alınan Kira Geliri Veraset ve İntikal Vergisine Tabi mi?
Miras yoluyla elde edilen malvarlığıyla ilgili en çok merak edilen konulardan biri de kira gelirlerinin vergiye tabi olup olmadığıdır. Özellikle bir gayrimenkulün miras yoluyla varislere geçmesi durumunda, bu taşınmazın ölüm tarihinden sonraki kira gelirlerinin veraset ve intikal vergisine girip girmeyeceği sıkça araştırılmaktadır.
Veraset ve İntikal Vergisi Nedir?
7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’na göre, Türkiye’deki malların ya da Türk vatandaşlarına ait malların, bir kişiden diğerine bedelsiz olarak geçmesi durumunda bu intikal, veraset ve intikal vergisine tabidir. Bu kapsamda, miras kalan taşınmazlar, menkul varlıklar ve haklar, ilgili vergiye konu edilir.
Mirasçılar Ne Zaman Vergi Mükellefi Olur?
Türk Medeni Kanunu’na göre, miras bırakanın ölümüyle birlikte miras hukuken açılır ve mirasçılar mirası bir bütün olarak kazanır. Mirasçılar, miras bırakanın taşınmazları üzerindeki haklarını ölüm anından itibaren doğrudan devralırlar. Bu tarihte malvarlığı üzerindeki vergi sorumluluğu da başlar.
Kira Gelirleri ve Vergilendirme Süreci
Miras kalan bir taşınmazın, vefat tarihinden önce var olan kira sözleşmesi çerçevesinde, ölümden sonra kiracı tarafından ödenen kira bedelleri, genellikle kafa karışıklığına yol açmaktadır. Ancak bu gelirler, miras anında mevcut olan bir hak değil, miras sonrası oluşan bir gelir niteliğindedir.
İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı’nın verdiği özelgeye göre, miras bırakanın vefat ettiği tarihten sonra kira sözleşmesine dayanarak yapılan ödemeler, veraset ve intikal vergisine tabi değildir. Çünkü bu gelirler, mirasın bir parçası olarak değil, artık mirasçıların kendi mülkiyetinde olan taşınmazdan elde edilen ticari gelir olarak değerlendirilir.
Sonuç Olarak Ne Yapılmalı?
Gayrimenkulün emlak vergisi değeri üzerinden veraset ve intikal vergisi beyannamesi verilmelidir. Ancak vefat tarihinden sonra tahsil edilen kira gelirleri, Gelir Vergisi kapsamında değerlendirilerek beyan edilmelidir. Bu nedenle mirasçılar, kira gelirlerini ayrı olarak gelir vergisi beyannamesiyle beyan etmekle yükümlüdür.
Bu ayrımın doğru yapılması, hem vergi yükümlülüklerinin zamanında yerine getirilmesini sağlar hem de mükelleflerin ileride cezai durumlarla karşılaşmasını engeller.
ÖRNEK ÖZELGE
T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞIMükellef Hizmetleri Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü
Sayı : 97895701-160[2017/5.1.7-211842]-60126 01.03.2017Konu : Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Uygulamaları
İlgi:
İlgide kayıtlı özelge talep formunda; varisi olduğunuz muris …’ın … tarihinde vefat ettiği, varislere intikal eden … İli, … İlçesi, … Mahallesi, … Ada, … pafta, … parselde bulunan gayrimenkulün kira sözleşmesinden doğan kira bedellerinin tevdii yeri olarak … Sulh Hukuk Mahkemesinin kararı ile …’ın belirlendiği ve anılan bankanın hesabına murisin vefat tarihi sonrasında 2016, 2017 yılları kira bedellerinin kiracı tarafından yatırıldığı belirtilerek vefat tarihi sonrası devam eden kira sözleşmesine istinaden hesaba yatırılan kira bedellerinin veraset ve intikal vergisine tabi olup olmadığı hakkında Başkanlığımız görüşünün sorulduğu anlaşılmaktadır.
7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti uyruğunda bulunan şahıslara ait mallar ile Türkiye’de bulunan malların veraset yoluyla veya herhangi bir suretle olursa olsun ivazsız bir şekilde bir şahıstan diğer şahsa intikalinin veraset ve intikal vergisine tabi olduğu; 5’inci maddesinde veraset ve intikal vergisi mükellefinin veraset yoluyla veya ivazsız bir tarzda mal iktisap eden şahıs olacağı; 11’inci maddesinde de, “Bu vergiye mevzu olacak malların değerleme günü, miras yoluyla vuku bulan intikallerde mirasın açıldığı, diğer suretle vaki intikallerde malların hukuken iktisap edildiği gündür.” hükümlerine yer verilmiştir.
Diğer taraftan, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 575 ve 599’uncu maddelerinde ise, mirasın miras bırakanın ölümüyle açılacağı; mirasçıların miras bırakanın ölümü ile mirası bir bütün olarak kazanacakları, Kanunda öngörülen ayrık durumlar saklı kalmak üzere mirasçıların, mirasbırakanın ayni haklarını, alacaklarını, diğer malvarlığı haklarını, taşınır ve taşınmazlar üzerindeki zilyetliklerini doğrudan doğruya kazanacakları belirlenmiştir. 7338 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde, 2591 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle, gayrimenkullerin ticari işletmeye dahil olsun veya olmasın emlak vergisine esas olan değerle değerleneceği hükme bağlanmıştır.
Bu hükümlere göre, veraset ve intikal vergisine konu olacak menkul ve gayrimenkul mallarla mameleke girebilen diğer bütün hak ve alacakların veraset yoluyla meydana gelen intikallerde ölüm tarihi itibariyle değerlendirilmesi gerekmektedir.
Özelge talep formu ve eklerinin incelenmesinden, babanız …’ın … tarihinde vefat ettiği, İstanbul 7. Sulh Hukuk Mahkemesinin … tarih ve … sayılı kararı ile kira bedelleri için … Şubesinin tevdii yeri olarak belirlendiği ve anılan banka şubesinin yazısında ise söz konusu kira bedelinin muristen intikal eden tereke kapsamında değerlendirildiğinden hesaptaki kira tutarının ilgili vergi dairesinden alınacak yazı karşılığında veraset ve intikal vergisi kesintisi yapılarak varislere ödenebileceği, bahse konu yazının getirilmemesi halinde ise tutarın %5 vergi kesintisine tabi tutularak varislere ödeneceğinin belirtildiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalar çerçevesinde; …’ın … tarihinde vefat etmesi nedeniyle tarafınıza veraset yoluyla intikal eden tereke; sözü edilen gayrimenkul olup bu gayrimenkul için devam eden kira sözleşmesine istinaden vefat tarihinden sonra ödenen bedelin intikale konu tereke içerisinde değerlendirilmesi mümkün değildir.
Bu itibarla, vefat tarihi itibariyle tarafınıza veraset yolu ile intikal eden gayrimenkul için, murisin ölüm tarihindeki emlak vergisi tarhına esas olan değerleri üzerinden veraset ve intikal beyannamesinin verilmesi gerekmekte olup; devam eden kira sözleşmesi nedeniyle kiracıların vefat tarihinden sonra ödemiş oldukları kira bedellerinin veraset ve intikal vergisine tabi tutulması mümkün bulunmamaktadır.
…
ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER
Veraset yoluyla kalan taşıt ve demirbaşların satışının vergi mevzuatı açısından durumu…
ÖTV muafiyetinden yararlanılarak edinilen araç veraset beyannamesinde hangi değeri ile bildirilecek?
Vefat eden kişinin kiralık kasasında bulunan ve kendi el yazısı ile…
Veraset yoluyla intikal eden yarış atının VİV beyannamesinde rayiç bedelleri üzerinden…
Kaynak: GİB Özelge
Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.
