Ticari faaliyet yürüten birçok işletme, yoğunluk veya dikkatsizlik nedeniyle bazı alım faturalarını zamanında muhasebeleştiremeyebilir. Peki, geçmiş döneme ait ancak unutularak kayıt altına alınmayan bu faturalar, bir sonraki yılda maliyet unsuru olarak dikkate alınabilir mi? Samsun Vergi Dairesi Başkanlığı’nın 14 Haziran 2023 tarihli özelgesine göre, bu sorunun cevabını ve yasal çerçevesini aşağıda detaylı olarak inceliyoruz. Vergi Mevzuatında Esas Alınan İlkeler: Tahakkuk ve Dönemsellik Vergi mevzuatında ticari kazancın tespiti için iki temel ilke geçerlidir: Tahakkuk esası: Gelir veya giderin mahiyet ve tutar olarak kesinleşmesi gerekir. Dönemsellik ilkesi: Gelir veya giderin, ilgili olduğu döneme kaydedilmesi şarttır. Bu iki ilke, işletmelerin ticari kazançlarını doğru ve şeffaf şekilde belirleyebilmeleri için temel rehberdir. Hangi Durumlarda Geçmiş Yıl Faturası Sonraki Yılda Kayıt Altına Alınamaz? Eğer bir fatura, mal alımının gerçekleştiği yıl içinde düzenlenmişse ve söz konusu mallar o yıl envanterde yer alıyorsa, bu faturanın gider olarak dikkate alınması gereken yıl, alım işleminin gerçekleştiği yıldır. Örneğin; 2024 yılında satın alınmış ancak kayıtlara alınmamış bir malın faturası varsa ve bu mal 31.12.2024 tarihi itibarıyla envanterde yer alıyorsa, bu faturaya ilişkin tutar 2025 yılında gider yazılamaz. Bunun yerine, alımın yapıldığı yıl olan 2024’e ait kurum kazancı hesaplanırken dikkate alınması gerekir. Bunun içinde 2024 yılı kayıtlarında düzeltme yapılması gerekir. Satılmamış Stoklar Ne Zaman Gider Yazılabilir? Satın alınan malların, henüz satılmadığı ya da kullanılmadığı durumlarda da doğrudan gider yazılması mümkün değildir. Bu tür mallar stok hesabında izlenir. Ancak bu mallar satıldığında veya işletme faaliyetlerinde kullanıldığında, ilgili dönem kazancında maliyet unsuru olarak düşülebilir. Mali Uyum Açısından Dikkat Edilmesi Gerekenler Fatura tarihine dikkat edilmeli ve ilgili yıl içinde muhasebe kayıtlarına alınmalıdır. Malın fiziken alındığı yıl ile fatura tarihi örtüşmelidir. Kayıt dışı bırakılan mal bedelleri için sonraki yıl düzeltme yapılamaz; ancak 2024 yılı gibi geçmiş dönem kayıtları vergi idaresi nezdinde düzeltme beyanları ile yeniden ele alınabilir. Kayıt dışı kalan faturalar nedeniyle mali tablolar gerçeği yansıtmaz hale gelebilir; bu da vergi incelemelerinde sorun yaratabilir. Özetle Ne Yapılmalı? Geçmiş yılda satın alınıp da sehven kayıtlara alınmayan mallara ait faturalar için: Eğer ilgili mallar o yıl envanterde mevcutsa, sadece o yılın mali tablolarında gider veya maliyet olarak dikkate alınabilir. Bir sonraki yıl bu faturaların doğrudan maliyet yazılması mümkün değildir. Geç kalınan durumlarda, vergi dairesiyle irtibata geçerek düzeltme beyannamesi verilmesi en doğru çözüm olabilir. ÖRNEK ÖZELGE T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞISamsun Vergi Dairesi BaşkanlığıGelir Kanunları Grup Müdürlüğü    Sayı:E-13649056-120[2022-ÖZE-05]-4230214.06.2023Konu:Kayıt altına alınmayan faturalarında yer alan mallara ait tutarların sonraki yılda kayıt ederek maliyet unsuru olarak dikkate alınması hk.  İlgi:… İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, “…Ltd. Şti.” tarafından firmanıza kesilen … tarihli ve … numaralı faturanın sehven 2021 yılı kayıtlarına alınmadığı, ancak mal alışının ilgili dönemde gerçekleştiği, kayıtlarınıza alınmayan faturaya ait malın 31/12/2021 tarihi itibarıyla envanterinizde bulunduğu belirterek, tarafınıza kesilen bu faturanın 2022 yılında maliyet unsuru olarak dikkate alınıp alınamayacağı hakkında Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6 ncı maddesinde; kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı, safi kurum kazancının tespitinde Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmış olup, Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesi ile Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesinde safi kazancın tespit edilmesinde indirilecek giderler sayılmıştır. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 38 inci maddesinde, “Bilanço esasına göre ticari kazanç, teşebbüsteki öz sermayenin hesap dönemi sonunda ve başındaki değerleri arasındaki müspet farktır. Bu dönem zarfında sahip veya sahiplerce: 1.İşletmeye ilave olunan değerler bu farktan indirilir; 2.İşletmeden çekilen değerler ise farka ilave olunur. Ticari kazancın bu suretle tespit edilmesi sırasında, Vergi Usul Kanununun değerlemeye ait hükümleri ile bu kanunun 40 ve 41’inci maddeleri hükümlerine uyulur.” hükmüne yer verilmiştir. Ticari kazancın tespitinde geçerli olan iki temel ilke “dönemsellik” ve “tahakkuk esası” ilkeleridir. Tahakkuk esası ilkesinde, gelir veya giderin miktar veya mahiyet itibariyle kesinleşmiş olması, yani geliri veya gideri doğuran işlemin eksiksiz tekemmül etmesinin yanı sıra, miktarının ve işlemden kaynaklanan alacağın veya borcun ödeme şartlarının da belirlenmiş olması gereklidir. Ticari kazancın elde edilmesi tahakkuk esasına bağlanmış bulunduğundan, bir gelir unsurunun özel bir düzenleme bulunmadığı sürece, mahiyet ve tutar itibariyle kesinleştiği dönem kazancının tespitinde dikkate alınması gerekmektedir. Dönemsellik ilkesi ise bu gelir veya giderin ilgili olduğu döneme intikalinin sağlanmasıdır. Bu hüküm ve açıklamalara göre, 2021 hesap dönemine ait olup kayıt altına alınmayan faturada yer alan mal tutarlarının, satın alındığı 2021 hesap döneminde stok kayıtlarına alınması ve söz konusu malların satıldığı veya faaliyetlerinizde kullanıldığı döneme ilişkin kurum kazancınızın tespitinde, maliyet veya gider olarak dikkate alınması gerekmektedir. … ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER Stok affından gelen fon tutarı kar dağıtım stopajı ödenmeden ortaklara dağıtılabilir… Kurye Hizmetlerinde Kullanılan Motosiklet ve Minibüs Gider Kısıtlamasına Tabi Midir? Yurt Dışında Yaşayan Kişilere Sunulan Saç Ekimi Hizmetleri %80’lik Vergi İstisnasından… İşverenin Ödediği Tamamlayıcı Sağlık Sigortası Primi Vergiden Düşer mi? 2B Arazilerde Tapu ve Vergi: İktisap Tarihi Hangi Tarih Sayılır? Finansal Kiralama ile Edinilen Binek Otomobillerde Gider ve KDV İndirimi Nasıl… Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.