Muhasebe Haberleri
Personel Maaşlarının Bankaya Toplu Ödeme Emriyle Yapılmasında 102 mi, 103 Hesabı mı Kullanılır?
Aşağıdaki blog yazısı, 2026 yılı itibarıyla güncel Tekdüzen Hesap Planı, 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği ve Gelir İdaresi Başkanlığı özelge yaklaşımı dikkate alınarak hazırlanmıştır. Sonuç olarak, personel maaşlarının bankaya toplu ödeme emri verilerek ödenmesinde, ödeme emri bankaya iletildiğinde 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı; banka ödemeyi gerçekleştirdiğinde ise 102 Bankalar hesabı kullanılmalıdır.
Personel Maaşlarının Bankaya Toplu Ödeme Emriyle Yapılmasında 102 mi, 103 Hesabı mı Kullanılır?
İşletmelerde personel maaş ödemeleri çoğu zaman internet bankacılığı, dosyalı transfer otomasyonu, toplu ödeme talimatı veya banka entegrasyon sistemleri üzerinden yapılmaktadır. Bu sistemlerde şirket, personel maaş bilgilerini bankaya tek tek değil, toplu ödeme dosyası veya toplu ödeme emri şeklinde iletir. Banka da kendisine iletilen ödeme talimatına göre personel hesaplarına maaş aktarımı yapar.
Bu durumda muhasebe kaydında doğrudan 102 Bankalar hesabının mı, yoksa önce 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabının mı kullanılacağı uygulamada tereddüt yaratabilmektedir.
Tekdüzen Hesap Planı ve Gelir İdaresi Başkanlığı özelge yaklaşımına göre, personel maaş ödemelerine ilişkin bilgilerin DTO (Dosyalı Transfer Otomasyonu) veya benzeri sistemlerle bankaya iletilmesi, muhasebe açısından toplu ödeme emri niteliğindedir. Bu nedenle ödeme emri verildiği aşamada 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı alacaklandırılmalı; banka ödemeyi gerçekleştirdiğinde 103 hesap borçlandırılarak 102 Bankalar hesabı alacaklandırılmalıdır.
DTO ile Maaş Ödemesi Nedir?
DTO, kurumsal müşterilerin aynı gün içinde bankalara toplu ödeme işlemleri göndermek için kullandıkları dosyalı transfer otomasyonu sistemidir. Maaş ödemelerinde işveren, personel bilgilerini ve ödenecek net tutarları banka sistemine yükler; banka ise bu dosyaya göre ödemeleri ilgili personel hesaplarına aktarır.
Muhasebe açısından önemli olan nokta şudur: İşveren bankaya ödeme dosyasını yüklediğinde, bu işlem banka hesabından paranın fiilen çıktığı an anlamına gelmeyebilir. Bu aşamada işletme, bankaya üçüncü kişilere ödeme yapılması yönünde bir ödeme emri vermiş olur.
İşlem aşamasıMuhasebe anlamıMaaş bordrosunun hazırlanmasıPersonele borç doğarDTO dosyasının bankaya yüklenmesiBankaya toplu ödeme emri verilmiş olurBankanın ödemeleri gerçekleştirmesiBanka hesabından fiili çıkış gerçekleşirBanka ekstresinde ödemenin görülmesi102 Bankalar hesabı kapatılırPersonel hesaplarına aktarım335 Personele Borçlar kapanır
102 Bankalar Hesabı Ne İçin Kullanılır?
1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ne göre 102 Bankalar hesabı, işletme tarafından yurt içi ve yurt dışı banka ve benzeri finans kurumlarına yatırılan ve çekilen paraların izlenmesinde kullanılır.
Bu hesapta bankaya para yatırılması veya hesaben değer aktarılması borç, bankadan çekilen tutarlar ve üçüncü kişilerce tahsil edildiği anlaşılan ödeme emirleri ise alacak kaydedilir.
102 Bankalar hesabıKullanım şekliBankaya para yatırılmasıBorçBankadan para çekilmesiAlacakBanka hesabından ödeme yapılmasıAlacakBankanın ödeme emrini yerine getirmesiAlacakBanka mevcudunun artmasıBorçBanka mevcudunun azalmasıAlacak
Bu nedenle banka ödeme emrini fiilen yerine getirdiğinde, yani şirketin banka hesabından çıkış gerçekleştiğinde 102 Bankalar hesabının alacaklandırılması gerekir.
103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri Hesabı Ne İçin Kullanılır?
Tekdüzen Hesap Planı’na göre 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı, işletmenin üçüncü kişilere bankalardan çekle veya ödeme emri ile yapacağı ödemelerin izlenmesinde kullanılır.
Bu hesap yalnızca fiziki çekler için değil, ödeme emirleri için de kullanılır. Dolayısıyla bankaya verilen toplu maaş ödeme talimatı, ödeme emri niteliğinde olduğundan 103 hesabın kapsamına girer.
103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabıKullanım şekliÇek verilmesiAlacakÖdeme emri verilmesiAlacakBankaya toplu ödeme talimatı verilmesiAlacakÇek veya ödeme emrinin bankadan tahsil edilmesiBorçBanka hesabından ödeme gerçekleşmesi103 borç, 102 alacakÖdeme emrinin iptaliTers kayıt veya düzeltme kaydı
Maaş Ödeme Emri Verildiğinde Neden 103 Hesap Kullanılır?
Personel maaş ödemelerine ilişkin DTO dosyasının bankaya yüklenmesi, şirket tarafından bankaya verilen bir toplu ödeme emridir. Bu aşamada şirket, bankaya “bu listedeki personele bu tutarları öde” talimatı vermektedir.
Tekdüzen Hesap Planı’nda 103 hesabın açıklaması, ödeme emirlerini açıkça kapsamaktadır. Bu nedenle ödeme emrinin bankaya iletildiği aşamada 103 hesabın kullanılması, muhasebe tekniğine daha uygundur.
AşamaKullanılacak hesapMaaş tahakkuku335 Personele BorçlarBankaya ödeme emri verilmesi103 Verilen Çekler ve Ödeme EmirleriBankanın ödemeyi yapması102 BankalarPersonele borcun kapanması335 Personele BorçlarBanka hesabındaki çıkışın kesinleşmesi102 Bankalar alacak
Bu yaklaşım, Vergi Usul Kanunu’nun muhasebe usul ve esaslarını belirleme konusunda Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetki çerçevesinde yayımlanan Tekdüzen Hesap Planı sistematiğine dayanmaktadır. Vergi Usul Kanunu’nun 175’inci ve mükerrer 257’nci maddeleri, muhasebe usulü, hesap planı ve belge düzenine ilişkin düzenleme yetkisinin dayanakları arasındadır.
Maaş Ödemelerinde Muhasebe Kaydı Nasıl Yapılır?
Maaş ödemelerinde üç aşamalı kayıt mantığı kullanılabilir:
Aşamaİşlem1Maaş tahakkuku yapılır2Bankaya toplu ödeme emri verilir3Banka ödemeyi gerçekleştirdiğinde 103 hesap kapatılır
Aşağıdaki örnekte personel net maaş toplamının 500.000 TL olduğu kabul edilmiştir.
1. Maaş Tahakkuk Kaydı
HesapBorçAlacak770 Genel Yönetim Giderleri veya ilgili gider hesabıBrüt ücret, SGK ve İşsizlik Sigortaları İşveren payları720 Direkt İşçilik Giderleri veya ilgili maliyet hesabıBrüt ücret, SGK ve İşsizlik Sigortaları İşveren payları730 Genel Üretim Giderleri veya ilgili gider hesabıBrüt ücret, SGK ve İşsizlik Sigortaları İşveren payları760 Pazarlama Satış ve Dağıtım GiderleriBrüt ücret, SGK ve İşsizlik Sigortaları İşveren payları335 Personele BorçlarNet ücret tutarı360 Ödenecek Vergi ve FonlarGelir vergisi ve damga vergisi361 Ödenecek Sosyal Güvenlik KesintileriSGK işçi ve işveren payları
Bu kayıt işletmenin faaliyet türüne göre farklı gider veya maliyet hesapları kullanılarak yapılabilir. Üretim işletmelerinde 720 ve 730 hesaplar, hizmet işletmelerinde 740 hesap, yönetim personelinde 770 hesap kullanılabilir.
2. Bankaya DTO Üzerinden Toplu Maaş Ödeme Emri Verildiğinde
HesapBorçAlacak335 Personele Borçlar500.000 TL103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri500.000 TL
Bu kayıtla personele olan net maaş borcu kapatılır ve bankaya verilen ödeme emri 103 hesapta izlenir.
3. Banka Ödemeyi Gerçekleştirdiğinde
HesapBorçAlacak103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri500.000 TL102 Bankalar500.000 TL
Bu kayıtla 103 hesap kapatılır ve banka hesabından fiilen çıkan tutar 102 Bankalar hesabına alacak kaydedilir.
Banka Ödemeyi Aynı Gün Gerçekleştirirse Doğrudan 102 Hesap Kullanılabilir mi?
Uygulamada bazı işletmeler, bankaya ödeme talimatı verildiği anda ödeme aynı gün gerçekleştiği için doğrudan 335 Personele Borçlar / 102 Bankalar kaydı yapabilmektedir.
Ancak Gelir İdaresi Başkanlığının 24.02.2026 tarihli özelge yaklaşımına göre, DTO sistemine yüklenen maaş ödeme bilgilerinin bankaya iletilmesi toplu ödeme emri niteliğindedir. Bu nedenle muhasebe kaydında önce 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabının kullanılması, işlem gerçekleştikten sonra ise 103 hesabın kapatılarak 102 Bankalar hesabının alacaklandırılması gerekir.
UygulamaDeğerlendirmeBankaya ödeme emri verildiğinde 103 kullanılmasıÖzelgede benimsenen yaklaşımdırBanka ödemeyi yaptığında 102 kullanılması103 Borç ve 102 Alacak olarak kayıt yapılırÖdeme emri ve banka çıkışı aynı gün olsa bile 103 kullanılmasıMuhasebe tekniği açısından daha uygundurDoğrudan 102 kullanılmasıÖzelge yaklaşımı karşısında riskli olabilir103 hesabın yıl sonunda açık kalmasıBanka mutabakatı ile kontrol edilmelidir
103 Hesap Neden Eksi Karakterli Hesaptır?
103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı, hazır değerler grubunda yer almakla birlikte eksi karakterli bir hesaptır. Çünkü bankadaki mevcut paranın üzerinde verilmiş çek ve ödeme emirleri nedeniyle banka mevcudunu azaltıcı bir etki yaratmaktadır.
Bu nedenle 103 hesap bilançoda genellikle hazır değerler içinde eksi olarak gösterilir.
HesapKarakterBilançodaki etkisi102 BankalarAktif karakterliBanka mevcudunu gösterir103 Verilen Çekler ve Ödeme EmirleriEksi aktif karakterliBanka mevcudunu azaltıcı ödeme emirlerini gösterir335 Personele BorçlarPasif karakterliPersonele olan borçları gösterir360 Ödenecek Vergi ve FonlarPasif karakterliÜcret vergisi ve damga vergisi borçlarını gösterir361 Ödenecek Sosyal Güvenlik KesintileriPasif karakterliSGK borçlarını gösterir
Personel Maaş Ödemesinde 335 Hesap Ne Zaman Kapanır?
Maaş tahakkuku yapıldığında personele net ücret borcu 335 Personele Borçlar hesabında izlenir. Bankaya ödeme emri verildiğinde, işletme personel borcunu ödeme sürecine sokmuş olur. Bu aşamada 335 hesap borçlandırılarak kapatılır, karşılığında 103 hesap alacaklandırılır.
Banka ödemeyi gerçekleştirdiğinde ise 103 hesap kapatılır ve banka hesabındaki çıkış 102 hesaba yansıtılır.
İşlem335 hesabın durumuMaaş tahakkuku335 alacaklandırılırDTO ödeme emri335 borçlandırılırBanka ödeme gerçekleştirme335 etkilenmez, 103 kapanırÖdeme iptal edilirse335 hesabın yeniden açılması gerekebilirEksik ödeme olursaKalan borç 335 hesapta izlenmelidir
DTO ile Maaş Ödemesinde Banka Komisyonu Nasıl Kaydedilir?
Bankalar DTO, toplu ödeme veya maaş ödeme hizmetleri için komisyon ya da işlem ücreti alabilir. Bu tutar maaş ödemesinden ayrı olarak banka hizmet gideri niteliğindedir.
İşlemMuhasebe yaklaşımıBanka komisyonu780 Finansman Giderleri veya ilgili gider hesabıBanka hizmet bedeli770 Genel Yönetim Giderleri veya ilgili gider hesabıBanka hesabından tahsil102 Bankalar alacakMaaş ödeme tutarı103 ve 102 üzerinden ayrıca izlenir
Banka komisyonu maaş borcundan düşülmemeli, ayrı bir banka gideri olarak kaydedilmelidir.
DTO Dosyasında Hatalı veya İade Edilen Maaş Ödemesi Olursa Ne Yapılır?
Bankaya gönderilen DTO dosyasında personel hesap bilgisi hatalı olabilir veya ödeme bazı personele yapılamayabilir. Bu durumda banka iade işlemi yapabilir ya da ödeme emri kısmen gerçekleşebilir.
DurumMuhasebe yaklaşımıÖdeme emri tamamen gerçekleşti103 hesap tamamen kapatılırÖdeme emri kısmen gerçekleştiGerçekleşen kısım için 103 borç, 102 alacakÖdeme iade edildi102 borç, ilgili 335 veya 103 hesap alacak düzeltmesi yapılırPersonel hesabı hatalı335 borcu yeniden açılabilirFazla ödeme yapıldıPersonelden alacak veya düzeltme kaydı gerekir
Bu nedenle DTO sonrası banka ekstresi, ödeme listesi ve personel bordrosu mutlaka karşılaştırılmalıdır.
Ücret Ödemelerinde Banka Zorunluluğu Muhasebe Kaydını Değiştirir mi?
Ücretlerin banka aracılığıyla ödenmesine ilişkin iş hukuku ve idari düzenlemeler, ödeme ispatı bakımından önemlidir. Ancak muhasebe hesabı seçimi açısından temel belirleyici, işlemin niteliğidir.
Personel maaşları banka aracılığıyla, EFT ile, toplu ödeme talimatıyla veya DTO sistemiyle ödenebilir. Eğer bankaya önce bir ödeme emri verilmiş ve banka bu emre göre üçüncü kişilere ödeme yapmışsa, 103 hesabın kullanılması gerekir.
Ödeme yöntemiMuhasebe değerlendirmesiTek tek banka havalesiİşlem yapıldığı anda 102 kullanılabilirBankaya toplu ödeme emriÖzelge yaklaşımına göre 103 hesap kullanılmalıdırDTO maaş ödeme dosyasıÖzelge yaklaşımına göre 103 hesap kullanılmalıdırFiziki çekle ödeme103 hesap kullanılmalıdırOtomatik ödeme talimatıİşlemin niteliğine göre 103 hesap kullanımı değerlendirilebilirElden ödemeÜcret ödeme mevzuatı ve ispat yönünden ayrıca risklidir
Banka Mutabakatında 103 Hesap Nasıl Kontrol Edilmelidir?
103 hesabın doğru kullanılması, banka mutabakatı açısından önemlidir. Özellikle ay sonlarında veya yıl sonlarında bankaya verilen ancak henüz tahsil edilmemiş çekler ve ödeme emirleri 103 hesapta açık kalabilir.
DTO ile maaş ödemelerinde genellikle ödeme aynı gün veya kısa sürede gerçekleştiğinden 103 hesap uzun süre açık kalmamalıdır. Ancak ödeme emri bankada bekliyor, ödeme ileri tarihli ise veya bazı ödemeler gerçekleşmemişse 103 bakiyesi oluşabilir.
KontrolAçıklama103 hesap bakiyesiAçık ödeme emirleriyle uyumlu olmalıdırBanka ekstresiGerçekleşen ödeme tutarları kontrol edilmelidirDTO ödeme listesiPersonel bazında tutarlar doğrulanmalıdır335 hesapPersonele kalan borç olup olmadığı kontrol edilmelidirİade ödemelerBanka iadesi varsa düzeltilmelidirAy sonu mutabakatı102 ve 103 birlikte değerlendirilmelidir
Örnek Uygulama
ABC A.Ş. 2026 Şubat ayı net maaş ödemeleri için bankaya DTO sistemi üzerinden 1.250.000 TL tutarında toplu maaş ödeme emri göndermiştir. Banka aynı gün içinde maaşları personel hesaplarına aktarmıştır.
Bankaya ödeme emri verildiğinde
HesapBorçAlacak335 Personele Borçlar1.250.000 TL103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri1.250.000 TL
Banka ödemeleri gerçekleştirdiğinde
HesapBorçAlacak103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri1.250.000 TL102 Bankalar1.250.000 TL
Bu kayıt düzeninde personel borcu, ödeme emri ve banka çıkışı ayrı aşamalarda izlenmiş olur.
Doğrudan 335/102 Kaydı ile 103 Kullanılan Kayıt Arasındaki Fark
Kayıt yöntemiAvantajRisk veya eksiklikDoğrudan 335 borç / 102 alacakBasit kayıt sağlarÖdeme emri aşamasını göstermeyebilir335 borç / 103 alacak ve sonra 103 borç / 102 alacakÖdeme emri ve banka çıkışını ayrı gösterirİki aşamalı kayıt gerektirir103 kullanımıTekdüzen Hesap Planı açıklamasına ve özelge yaklaşımına uygundurBanka mutabakatı dikkat isterDoğrudan 102 kullanımıPratik olabilirDTO’nun ödeme emri niteliği nedeniyle özelgeye göre uygun görülmeyebilir
Muhasebe ve Denetim Açısından Neden Önemlidir?
DTO ile maaş ödemelerinde 103 hesabın kullanılması yalnızca hesap planı teknik detayı değildir. Bu uygulama, nakit yönetimi, banka mutabakatı, ödeme emri kontrolü, personel borçlarının kapanışı ve denetim izi bakımından önem taşır.
Denetim konusu103 hesabın katkısıÖdeme emri izlenebilirliğiBankaya verilen talimat muhasebede görünürBanka mutabakatıBankadan çıkan tutar ile emir tutarı ayrılırPersonel borçları335 hesabın kapanışı izlenirİç kontrolYetkisiz veya hatalı ödeme emirleri tespit edilebilirNakit yönetimiBanka hesabından fiili çıkış zamanı ayrı izlenirDenetim kanıtıDTO listesi, banka ekstresi ve muhasebe kaydı eşleştirilir
Sonuç
24.02.2026 Tarihli Özelge yaklaşımına göre Personel maaş ödemelerine ilişkin bilgilerin DTO veya benzeri toplu ödeme sistemiyle bankaya iletilmesi, muhasebe açısından toplu ödeme emri niteliğindedir.
Bu nedenle bankaya ödeme emri verildiğinde net maaş borçlarının izlendiği 335 Personele Borçlar hesabı borçlandırılmalı, karşılığında 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı alacaklandırılmalıdır.
Banka ödeme emrini yerine getirip maaşları personel hesaplarına aktardığında ise 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı borçlandırılmalı, 102 Bankalar hesabı alacaklandırılmalıdır.
Bu yöntem, Tekdüzen Hesap Planı’nda 103 hesabın ödeme emirlerini de kapsayan işleyişine ve Gelir İdaresi Başkanlığının 24.02.2026 tarihli özelge yaklaşımına uygundur.
Yasal Dayanak Tablosu
MevzuatMadde veya düzenlemeKonu213 sayılı Vergi Usul KanunuMadde 175Muhasebe usulünü belirleme ve normal hesap dönemi213 sayılı Vergi Usul KanunuMükerrer Madde 257Hazine ve Maliye Bakanlığının muhasebe, belge ve kayıt düzenine ilişkin yetkileri1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel TebliğiTekdüzen Hesap PlanıHesap planı, hesap sınıfları ve hesap işleyişleri1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği102 Bankalar hesabıBankalara yatırılan ve bankalardan çekilen paraların izlenmesi1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabıÜçüncü kişilere bankalardan çekle veya ödeme emriyle yapılacak ödemelerin izlenmesiTekdüzen Hesap Planı335 Personele BorçlarPersonele olan net ücret ve benzeri borçların izlenmesiTekdüzen Hesap Planı360 Ödenecek Vergi ve FonlarÜcret gelir vergisi ve damga vergisi gibi kamu borçlarının izlenmesiTekdüzen Hesap Planı361 Ödenecek Sosyal Güvenlik KesintileriSGK prim borçlarının izlenmesiGİB Ankara Defterdarlığı Özelgesi24.02.2026 tarih ve E-27575268-105[Mük. 257-2025-1100]-120281 sayılı özelgePersonel maaş ödemelerinin DTO sistemiyle bankaya toplu ödeme emri verilerek yapılmasında 103 hesabın kullanılması
Bu yazıda verilen bilgiler genel bilgilendirme mahiyetinde olup, kişilerin, işletmelerin, kurumların ve bu içerikteki olayla benzer durumları bulunan işletmelerin/kişilerin konunun uzmanı mali müşavir ve diğer uzmanlardan kendi işletmeleri özelinde profesyonel destek almalarının önemli olduğunu belirtiriz.
Hesaplama Araçları
231 Ortaklardan Alacaklar Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri
Emisyon Priminin Geçmiş Yıl Zararlarına Mahsubu Kâr Dağıtımı Sayılır mı?
Kaynak:
Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Yazının yayımlandığı tarihten önceki ve/veya sonraki tarihte içerikteki bilginin güncel olmayabileceğini, geçici veya kalıcı olarak başka yasal düzenlemeler olabileceğini göz önünde bulundurunuz ve kendi durumunuza özel doğru bilgi için konuyla ilgili meslek erbabına/uzmanına danışmanız menfaatinize olacağını unutmayınız. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir. İçeriğin tamamı veya bir kısmı ticari amaçla izinsiz kopyalanamaz aksi durumda yasal işlem yapılır.
