Giriş İşletmelerin personeline yaptığı ödemeler arasında; maaş, avans, harcırah, sandık ödemeleri, huzur hakkı ve ikramiyeler sıkça yer alır. Peki bu tür ödemelerin nakit yapılması mümkün müdür, yoksa mutlaka banka veya finansal kurumlar aracılığıyla mı gerçekleştirilmelidir? Bu konuda açıklık getiren değerlendirme, Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı’nın 25.05.2016 tarihli özelgesinde yapılmıştır. Olayın Özeti Bir kamu kurumunda, personele yapılan bazı ödemelerin nakit olarak verildiği tespit edilmiştir. Kurum, iş ve harcırah avansları, sandık ödemeleri ve lojman yöneticiliği için yapılan ödemelerin 459 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’ndeki tevsik zorunluluğu kapsamında olup olmadığını sormuştur. Tevsik Zorunluluğu Nedir? Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 257. maddesi, Maliye Bakanlığı’na tahsilat ve ödemelerde belgeyle tevsik zorunluluğu getirme yetkisi tanır. Bu yetkiye dayanılarak yayımlanan 459 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği, kayıt dışı işlemleri önlemek ve işlemlerin izlenebilirliğini sağlamak amacıyla şu hükmü getirir: 30.000 TL’yi aşan tutardaki her türlü tahsilat ve ödemeler, bankalar, ödeme kuruluşları veya PTT aracılığıyla yapılmalı ve bu kurumlarca düzenlenen belgelerle tevsik edilmelidir. (7.000 TL’lik sınır 575 no.lu VUK Genel Tebliği ile 30 Kasım 2024 tarihinden itibaren 30.000 TL’ye yükseltilmiştir.) Özelgede Yer Alan Görüş Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı özelgesinde açıkça belirtmiştir: (Sınır 7.000 TL yerine güncel 30.000 TL olarak yazılmıştır.) Personele yapılan ödenek, tazminat, zam, avans, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altındaki ödemelerin, 30.000 TL’yi aşması halinde banka veya diğer finansal kurumlar aracılığıyla yapılması zorunludur.” Yani, personele yapılan bu tür ödemeler 30.000 TL sınırını aşıyorsa, elden veya kasadan ödeme yapılması mümkün değildir. Kapsama Giren Başlıca Ödemeler Ödeme TürüTevsik ZorunluluğuMaaş ve ücret ödemeleriEvet, banka üzerinden yapılmalıHarcırah ve görev avansıEvet, 30.000 TL’yi aşıyorsa banka zorunluSandık ve yardım ödemeleriEvet, 30.000 TL üzerindeyse banka zorunluLojman yöneticiliği ödemeleriEvet, banka kanalıyla yapılmalıHuzur hakkı, prim, ikramiyeEvet, tevsik zorunluluğu kapsamında30.000 TL altı küçük ödemelerNakit yapılabilir (belgeyle tevsik şartıyla) Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler 30.000 TL sınırı toplam işlem bazında değerlendirilir. Aynı kişiye yapılan birden fazla küçük ödeme, aynı işlem kapsamında değerlendirilirse banka zorunluluğu doğabilir. Ödeme dekontu, banka ekstresi veya PTT belgesi tevsik belgesi olarak kullanılmalıdır. Ödemelerin muhasebe kayıtlarında bu belgelerle ilişkilendirilmesi gerekir. Vergi Usul Kanunu Açısından Önemi Tevsik zorunluluğuna uymamak, işletmeler açısından: belge düzeni ihlali, usulsüzlük cezası, gider reddi riskisonuçlarını doğurabilir. Bu nedenle özellikle büyük tutarlı personel ödemelerinde nakit işlemden kaçınılmalı, tüm hareketler banka kanalıyla yapılmalıdır. Özelgedeki Konu İle İlgili 10 Soru – 10 Cevap SoruCevap30.000 TL sınırı brüt mü net mi hesaplanır?Toplam ödeme tutarı esas alınır.29.900 TL’lik ödeme nakit yapılabilir mi?Evet, sınırın altında olduğu için mümkündür.Aynı kişiye aynı gün iki ödeme yapılırsa ne olur?Toplam tutar 30.000 TL’yi aşarsa banka zorunluluğu doğar.Harcırah avansları için banka zorunlu mu?Evet, 30.000 TL üzerindeyse zorunludur.Sandık ödemeleri de bu kapsama girer mi?Evet, personele yapılan tüm ödemeler dahil.Lojman yöneticisine ödenen ücretler nasıl yapılmalı?Banka veya PTT aracılığıyla.Tevsik belgesi olarak ne geçerlidir?Banka dekontu veya finansal kurum belgesi.Elden yapılan yüksek ödemelerin cezası var mı?Evet, usulsüzlük cezası uygulanabilir.Nakit yapılan ödeme gider yazılabilir mi?Tevsik zorunluluğu ihlal edildiyse gider reddi mümkündür.Kamu kurumları için farklı bir istisna var mı?Hayır, genel hükümler geçerlidir. ÖRNEK ÖZELGE T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞIANKARA VERGİ   DAİRESİ BAŞKANLIĞI(Mükellef   Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü)   Sayı:27575268-105[Mük.257-2016-50]-10007925/05/2016Konu:Personele ödenen iş, harcırah avansları,sandık   ödemeleri ile kurum lojman yöneticiliğine ödenen tutarların tevsik   zorunluluğu kapsamında olup olmadığı hk.       İlgide kayıtlı özelge talep formunda; personele ödenen iş, harcırah avansları, sandık ödemeleri ile kurum lojman yöneticiliğine ödenen tutarların 459 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği kapsamında olup olmadığı hususunda Başkanlığımızdan görüş talep edilmiştir. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde Maliye Bakanlığına mükelleflere muameleleri ile ilgili tahsilat ve ödemelerini bankalar, benzeri finans kurumları veya posta idarelerince düzenlenen belgelerle tevsik etmeleri zorunluluğunu getirme ve bu zorunluluğun kapsamını ve uygulamaya ilişkin usul ve esaslarını belirleme yetkisi verilmiştir. Bu yetkiye istinaden vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayı, belli kurumların kayıt ve belgeleri yardımıyla tespit etmek ve böylece kayıt dışılığı önlemek amacı doğrultusunda tahsilat ve ödemelerde tevsik zorunluluğu getirilmesine ilişkin olarak 459 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği yayımlanmıştır. Söz konusu Tebliğin (4.1.) bölümünde, tevsik zorunluluğu kapsamında olanların, kendi aralarında ve tevsik zorunluluğu kapsamında olmayanlarla yapacakları, 7.000 TL’yi aşan tutardaki her türlü tahsilat ve ödemelerini aracı finansal kurumlar (bankalar, ödeme kuruluşları, Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş.) kanalıyla yapmalarının ve bu tahsilat ve ödemeleri söz konusu kurumlarca düzenlenen belgeler ile tevsik etmelerinin zorunlu olduğu açıklanmıştır. Buna göre, personele yapılan ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında 7.000 TL’yi aşan tutardaki ödemelerin aracı finansal kurumlar kanalıyla yapılması ve söz konusu kurumlarca düzenlenen belgelerle tevsik edilmesi zorunlu bulunmaktadır. Bilgi edinilmesini rica ederim. (*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. (**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır. ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER 7.000 TL’lik nakit tahsilat ve ödeme sınırı 30.000 TL oldu Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir. Anahtar Kelimeler tevsik zorunluluğu, banka ödeme zorunluluğu, 459 sıra no.lu tebliğ, personele yapılan ödemeler, harcırah avansı, sandık ödemesi, lojman yöneticiliği, nakit ödeme yasağı, VUK 257, banka dekontu, ödeme belgesi, usulsüzlük cezası, gider reddi, Maliye Bakanlığı tevsik, 7.000 TL sınırı, finansal kurum, PTT ödemesi, maaş ödemesi, personel avansı, Ankara Vergi Dairesi özelgesi