İşi Terk Ettikten Sonra Ödenen SGK Primleri Gider Olarak Dikkate Alınabilir mi? 1. Giriş Uygulamada sıkça karşılaşılan sorunlardan biri, sigortasız işçi çalıştırılması nedeniyle geriye dönük olarak tahakkuk ettirilen SGK prim borçlarının, daha sonra yapılandırma kanunları kapsamında taksitlendirilerek ödenmesi durumunda, bu ödemelerin hangi dönemin gideri olarak dikkate alınacağıdır. Özellikle işi terk tarihinden sonra ödenen SGK primlerinin, terk edilen faaliyetin kazancında, yeni kurulan bir adi ortaklık veya başka bir faaliyetin kazancında gider yazılıp yazılamayacağı, vergi uygulamasında tereddütlere yol açmaktadır. Bu yazıda, Kocaeli Defterdarlığı tarafından verilen özelge çerçevesinde konu somut vak’a üzerinden açıklanmaktadır. ___________________________________________________________ 2. Özelgeye Konu Olayın Özeti Özelgeye konu olayda; Mükellefin,–Veterinerlik hizmetleri faaliyeti,–Ev hayvanları ve mamalarının perakende ticareti faaliyetleri bulunduğu, 01.02.2023 tarihinde %50 payla adi ortaklık kurduğu, Veterinerlik hizmetleri faaliyetini 30.04.2023 tarihi itibarıyla terk ettiği, 13.01.2023 tarihli SGK tespiti ile sigortasız işçi çalıştırdığının belirlendiği, Bu tespit nedeniyle 2022 ve 2023 yıllarına ilişkin geriye dönük SGK primlerinin tahakkuk ettirildiği, Söz konusu prim borçlarının 7440 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılarak taksitlendirildiği, Bu prim taksitlerinin 30.04.2023 tarihinden sonra ödendiği, belirtilmiştir. Bu kapsamda mükellef, işi terk ettikten sonra ödenen SGK primlerinin 2023 yılı kazancında gider olarak dikkate alınıp alınamayacağını sormuştur. 3. Gelir Vergisi Kanunu Açısından Temel Hukuki Çerçeve Özelgede yapılan değerlendirmede şu temel hükümler esas alınmıştır: GVK md. 37: Ticari kazanç, her türlü ticari ve sınai faaliyetten doğan kazançtır. GVK md. 40/1-2:İşverenlerce hizmet erbabı için ödenen sigorta primleri, ticari kazancın tespitinde gider olarak indirilebilir. GVK md. 41/1-6:Para cezaları ve vergi cezaları gider olarak indirilemez. GVK md. 65:Serbest meslek kazancı tanımı yapılmıştır. Bu hükümlere ek olarak, SGK primlerinin gider yazılmasına ilişkin uygulama Gelir Vergisi Genel Tebliğleri ile netleştirilmiştir. 4. SGK Primlerinin Gider Yazılmasında “Fiilen Ödeme” Şartı 174 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği’nde açıkça belirtildiği üzere: SGK primlerinin gider olarak dikkate alınabilmesi için fiilen ödenmiş olması şarttır. Primler;-ait olduğu döneme bakılmaksızın,–ödendiği tarihte gider yazılır. Ancak bu kural, faaliyetin devam ediyor olması varsayımına dayanır. Faaliyetin sona ermesi halinde, ödemenin hangi kazançla ilişkilendirileceği ayrıca değerlendirilmelidir. 5. İşi Terk Ettikten Sonra Ödenen SGK Primleri Gider Yazılabilir mi? Özelgede bu noktada kritik bir ayrım yapılmıştır: SGK prim borcu, terk edilen faaliyetin icrası sırasında doğmuştur. Ancak bu primler, işi terk tarihinden sonra ödenmiştir. Defterdarlık değerlendirmesine göre; İşi terk eden bir faaliyetin sonradan ödenen SGK primleri, terk edilen faaliyetin kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınamaz. Çünkü ödeme, artık faaliyetin yürütülmediği bir dönemde yapılmıştır ve aktif bir ticari kazançla ilişkilendirilemez. 6. Yeni Kurulan Adi Ortaklıkta Gider Yazılması Mümkün mü? Mükellefin, işi terk ettikten sonra adi ortaklık bünyesinde faaliyetine devam etmesi, SGK primlerinin bu yeni faaliyette gider yazılmasına imkân tanımamaktadır. Özelgede açıkça belirtildiği üzere; Söz konusu SGK primleri-adi ortaklık faaliyeti sırasında doğmamış,-adi ortaklığın personeline veya faaliyetlerine ilişkin değildir. Bu nedenle, adi ortaklığın kazancının tespitinde de gider olarak indirilemez. 7. Yapılandırma Kapsamındaki Fer’i Alacakların Durumu Özelgede ayrıca şu husus net biçimde vurgulanmıştır: 7440 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan SGK borçlarına ait;-gecikme zammı,-TÜFE/ÜFE tutarları,-diğer fer’i alacaklar, hiçbir şekilde gider olarak indirilemez. Bu tutarlar, GVK md. 41 kapsamında gider kabul edilmeyen ödemeler arasında yer almaktadır. 8. Genel Sonuç ve Uygulama Açısından Değerlendirme Bu özelge çerçevesinde ortaya çıkan temel sonuçlar şunlardır: SGK primleri kural olarak ödendiği dönemde gider yazılır. Ancak;-prim borcu terk edilen bir faaliyete aitse,-ödeme işi terk tarihinden sonra yapılmışsa, bu primlerin ne terk edilen faaliyette ne de yeni faaliyette gider yazılması mümkün değildir. 10 Soru – 10 Cevap SoruCevapSGK primleri hangi şartla gider yazılabilir?Primlerin fiilen ödenmiş olması gerekir.Geriye dönük SGK primleri gider olur mu?Faaliyet devam ediyorsa, ödendiği dönemde gider olabilir.İşi terk ettikten sonra ödenen SGK primleri gider yazılır mı?Hayır, gider olarak dikkate alınamaz.Bu primler terk edilen faaliyetin kazancında indirilebilir mi?Hayır, terk sonrası ödeme nedeniyle indirilemez.Yeni kurulan adi ortaklıkta gider yazılabilir mi?Hayır, primler adi ortaklık faaliyetine ait değildir.SGK priminin ait olduğu yıl önemli midir?Hayır, fiili ödeme tarihi esastır.Yapılandırma kapsamındaki SGK primleri gider olabilir mi?Sadece faaliyet devam ederken ödenmişse mümkündür.7440 sayılı Kanun kapsamındaki gecikme zammı gider yazılır mı?Hayır, gider kabul edilmez.TÜFE/ÜFE tutarları gider sayılır mı?Hayır, fer’i alacak niteliğindedir.Bu özelge hangi mükellefler için yol göstericidir?İşi terk eden ve SGK prim borcu yapılandıran tüm mükellefler için. ÖRNEK ÖZELGE T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞIKocaeli DefterdarlığıGelir Kanunları Grup Müdürlüğü   ACELESayı:E-93767041-120[931 084 0822]-18644110.10.2024Konu:Süresi içeresinde ödenmeyen SGK primlerinin taksitlendirilerek ödenmesi durumunda işi terk tarihinden sonra ödenen primlerin gider olarak indirimi  İlgi:… İlgide kayıtlı özelge talep formunda; –  750004 nace kodlu “Veterinerlik Hizmetleri (Hayvan Hastanelerinde Verilen Hizmetler Hariç)” faaliyeti ve 477601 nace kodlu “Belirli Bir Mala Tahsis Edilmiş Mağazalarda Ev Hayvanları İle Bunların Mama ve Gıdalarının Perakende Ticareti (Süs Balıkları, Köpek, Kuş, Hamster, Kablumbağa vb., Akvaryum, Kafes ve Kedi ve Köpekler İçin Tasmalar vb. Dahil)” faaliyeti ile iştigal ettiğiniz, – 1/2/2023 tarihinde … vergi kimlik numaralı … ile “… Veteriner Kliniği” adı altında adi ortaklık kurduğunuz ve ortaklıktaki payınızın %50 olduğu, – 750004 nace kodlu “Veterinerlik Hizmetleri (Hayvan Hastanelerinde Verilen Hizmetler Hariç” faaliyetinizi 30/4/2023 tarihi itibariyle terk ettiğinizin bildirilmesi üzerine bu tarih itibariyle terk işlemlerinizin yapıldığı, – 13/1/2023 tarihinde Sosyal Güvenlik Kurumu İşyeri Durum Tespit Tutanağı ile sigortasız işçi çalıştırdığınızın tespit edilmesi neticesinde, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu hükümleri gereği 13/1/2022 tarihinden itibaren geriye dönük olarak aylık işyeri prim ve hizmet bildirgesi verme yükümlülüğünüzün doğduğu ve buna istinaden 2022 ile 2023 yıllarına ait aylık prim ve hizmet belgelerinin düzenlendiği, SGK prim ve cezalarının 7440 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılarak taksitlendirildiği, belirtilerek 7440 sayılı Kanun kapsamında taksitlendirerek 30/4/2023 tarihinden sonra ödemiş olduğunuz SGK primlerinin 2023 takvim yılına ait kazancınızın tespitinde gider olarak indirim konusu yapıp yapamayacağınız hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun; – “Ticari kazancın tarifi” başlıklı 37 nci maddesinde, “Her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançlar ticari kazançtır. … Ticari kazanç, Vergi Usul Kanunu hükümlerine ve bu kanunda yazılı gerçek (Bilanço veya işletme hesabı esası) veya basit usullere göre tesbit edilir. …” – “İndirilecek giderler” başlıklı 40 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde, “2.Hizmetli ve işçilerin iş yerinde veya iş yerinin müştemilatında iaşe ve ibate giderleri, tedavi ve ilaç giderleri, sigorta primleri ve emekli aidatı (Bu primlerin ve aidatın istirdat edilmemek üzere Türkiye’de kain sigorta şirketlerine veya emekli ve yardım sandıklarına ödenmiş olması ve emekli ve yardım sandıklarının tüzel kişiliği haiz bulunmaları şartiyle), 27 nci maddede yazılı giyim giderleri”, – “Gider yazılmayan ödemeler” başlıklı 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendinde, ”6. Her türlü para cezaları ve vergi cezaları ile teşebbüs sahibinin suçlarından doğan tazminatlar (Akitlerde ceza şartı olarak derpiş edilen tazminatlar, cezai mahiyette tazminat sayılmaz.)”, – “Serbest meslek kazancının tarifi” başlıklı 65 inci maddesinde, “Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancıdır. Serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır. …” , hükümlerine yer verilmiştir. Diğer taraftan, 174 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin “SSK Primlerinin Gelir ve Kurumlar Vergisi Yönünden Gider Yazılması” başlıklı (C) bölümünde; “… 506 sayılı Kanunun 3917 sayılı Kanunla değişik 80 inci maddesinin birinci fıkrasında, “İşveren, bir ay içinde çalıştırdığı sigortalıların primlerine esas tutulacak kazançlar toplamı üzerinden, bu kanun gereğince hesaplanacak prim tutarlarını ücretlerinden kesmeye ve kendisine ait prim tutarlarını da bu miktara ekleyerek en geç ertesi ayın sonuna kadar Kuruma ödemeye mecburdur.” denilmiş, aynı maddenin üçüncü fıkrasında da “Kuruma ödenmeyen prim Gelir ve Kurumlar Vergisi uygulamasında gider yazılmaz.” hükmü yer almıştır. Diğer taraftan, Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinin 2 numaralı bendinde, ticari kazancın tespitinde, işverenlerce hizmet erbabı için ödenen SSK primlerini gider olarak indirileceği hükme bağlanmıştır. Bu hükümlere göre SSK priminin gider olarak dikkate alınabilmesi için, bu primlerin Sosyal Sigortalar Kurumuna fiilen ödenmiş olması gerekmektedir. Bu nedenle, sigorta primleri, dönemine ve ait olduğu yıla bakılmaksızın fiilen ödendiği tarihte gider yazılacaktır. Ancak, 506 sayılı Kanunun 80 inci maddesi gereğince bir aya ait sigorta primleri ertesi ayın sonuna kadar ödenebileceğinden, Aralık ayına ait olan sigorta primlerinin ertesi yılın Ocak ayı içinde ödenmesi durumunda bu primler Aralık ayının gideri olarak dikkate alınabilecektir.” açıklamalarına yer verilmiştir. Bu hüküm ve açıklamalara göre, 30/4/2023 tarihinde sonra eren faaliyetinizin icrası esnasında sigortasız işçi çalıştırmanız sebebiyle hakkınızda geriye dönük olarak 2022 ile 2023 yıllarına ilişkin tahakkuk ettirilerek 7440 sayılı Kanun kapsamında taksitlendirdiğiniz ve 30/4/2023 tarihinden sonra ödemiş/ödemekte olduğunuz SGK primleri ancak ödendiği dönemde gider yazılabilecek olup bu nedenle 30/4/2023 tarihinde terk edilen faaliyetinize ilişkin kazancın tespitinde gider olarak dikkate alınamayacaktır. Öte yandan, 30/4/2023 tarihine kadar icra ettiğiniz faaliyetlerinizden kaynaklanan ve bu faaliyetinize ilişkin mükellefiyet terk tarihiniz olan 30/4/2023 tarihinden sonra ödenen SGK prim taksitlerinin 1/2/2023 tarihinde kurmuş olduğunuz adi ortaklığa ait bir gider niteliğinde olmaması sebebiyle, adi ortaklık bünyesinde devam ettirdiğiniz faaliyetinizden elde etmiş olduğunuz kazancınızın tespitinde gider olarak indirim konusu yapılması da mümkün bulunmamaktadır. Diğer taraftan, 7440 sayılı Kanun kapsamında yapılandırdığınız SGK prim borcunuza ait gecikme zammı, TÜFE/ÜFE gecikme zammı gibi fer’i alacakların da kazancınızın tespitinde gider olarak indirim konusu yapılamayacağı tabiidir. Bilgi edinilmesini rica ederim. (*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. (**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır. ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER Serbest Meslek Erbabının SGK 4B (Bağ-Kur) Primlerini Giderleştirme ve Beyan Üzerinden İndirim Uygulaması Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Yazının yayımlandığı tarihten önceki ve/veya sonraki tarihte içerikteki bilginin güncel olmayabileceğini, geçici veya kalıcı olarak başka yasal düzenlemeler olabileceğini göz önünde bulundurunuz ve kendi durumunuza özel doğru bilgi için konuyla ilgili meslek erbabına/uzmanına danışmanız menfaatinize olacağını unutmayınız. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir. İçeriğin tamamı veya bir kısmı ticari amaçla izinsiz kopyalanamaz aksi durumda yasal işlem yapılır.