Türkiye’de sanayi üretimi yapan şirketler açısından Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) uygulamaları, maliyetlerin doğru hesaplanması ve vergi yükünün azaltılması bakımından önem taşımaktadır. Özellikle (I) sayılı listenin (B) cetvelinde yer alan transformatör yağı gibi malların üretimde kullanılması durumunda, imalatçılar için farklı vergisel avantajlar gündeme gelmektedir. ÖTV Uygulaması 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu’na ekli (I) sayılı listenin (B) cetvelinde yer alan mallar, sanayi üretiminde kullanıldığında, imalatçılar tarafından ödenen ÖTV belirli şartlar dahilinde iade alınabilmektedir. Önemli noktalar: İmalatta girdi olarak kullanılan mallar için ödenen ÖTV iade edilebilir. Ancak, yalnızca temizlik, test, yağlama veya bakım amaçlı kullanılan ve ürünün bünyesine girmeyen mallar için ödenen ÖTV iadesi mümkün değildir. ÖTV iadesi, üretimin yapıldığı dönemi takip eden 6 ay içinde bağlı bulunulan vergi dairesinden talep edilmelidir. Bu nedenle, transformatör imalatında kullanılan transformatör yağının bedeline eklenen ÖTV’nin iadesi mümkündür. Vergi Usul Kanunu Açısından Maliyet Bedeli Vergi Usul Kanunu (VUK)’na göre emtia maliyet bedeli ile değerlenmektedir. Transformatör yağının maliyet bedeli; ürünün imalatında kullanılan hammadde, işçilik, genel giderler ve ambalaj maliyetleri ile birlikte dikkate alınmalıdır. Satın alınan transformatör yağı için ödenen ÖTV, maliyetin bir parçası olarak kaydedilir. Ancak iade alınması durumunda bu tutar, ilgili dönemde gelir olarak muhasebeleştirilir. Örnek muhasebe kaydı: 100 Kasa Hesabı / 102 Bankalar Hesabı XXX 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar Hesabı XXX Muhasebe ve Vergisel Sonuç Transformatör yağı maliyet bedeli ile kayıtlara alınmalıdır. İade edilen ÖTV, gelir hesaplarına yansıtılmalıdır. İade talebi süresi içinde yapılmazsa hak kaybı oluşur. Özetle Transformatör üretimi yapan firmaların, üretimde kullandıkları transformatör yağına ilişkin ödedikleri ÖTV’yi iade talep edebilme imkânı bulunmaktadır. Ancak bu uygulama yalnızca imalatta kullanılan girdiler için geçerli olup, bakım ve test gibi dolaylı kullanımlarda söz konusu değildir. İşletmelerin hem maliyet bedelini doğru belirlemeleri hem de iade süresini kaçırmamaları büyük önem taşımaktadır. Soru-Cevap Tablosu SoruCevapTransformatör yağında ödenen ÖTV iade edilebilir mi?Evet, imalatta girdi olarak kullanılması halinde iade mümkündür.Yardımcı madde olarak kullanılan yağ için ÖTV iadesi olur mu?Hayır, yalnızca ürünün bünyesine giren girdiler için iade alınabilir.ÖTV iade talebi hangi sürede yapılmalıdır?İlgili dönemi takip eden 6 ay içinde vergi dairesine başvurulmalıdır.ÖTV iadesi hangi firmalara tanınmıştır?Sanayi Sicil Belgesi’ne sahip imalatçılar faydalanabilir.İade edilen ÖTV muhasebede nasıl kaydedilir?Gelir olarak 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar hesabına alınır.Maliyet bedeli nasıl belirlenir?Hammadde, işçilik, genel giderler ve ÖTV dahil tüm unsurlar dikkate alınır.Transformatör yağının maliyete etkisi nedir?ÖTV dahil maliyet bedeliyle kayıtlara alınır.İade süresinde başvuru yapılmazsa ne olur?Hak düşer, iade talep edilemez.KDV beyannamesi ile ilişki var mıdır?İade talebi KDV mükellefiyeti bulunan vergi dairesine yapılır.ÖTV iadesi kurumlar vergisi matrahını etkiler mi?Evet, iade edilen tutar gelir olarak dikkate alınır. ÖRNEK ÖZELGE T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı Gelir Kanunları Usul Grup müdürlüğü    Sayı:27575268-105[Mük.257-2016-451]-E.1311009.01.2020Konu:(I) sayılı listenin (B) cetvelindeki malların bu listeye dahil olmayan malların imalinde kullanılması  İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda; transformatör imali ile iştigal eden şirketinizce ÖTV Kanununa ekli (I) sayılı listenin (B) cetvelinde yer alan malların (transformatör yağı) satın alınarak bu listeye dahil olmayan malların (transformatör) imalinde kullanıldığı ve bu malları satın alma/ithal tarihini takip eden aybaşından itibaren 12 ay içerisinde imalatta kullanmak suretiyle yine aynı süre içerisinde imalatta kullanılan yağa ilişkin olarak ÖTV iadesi talebinde bulunulduğu, mamul maliyetinin ve vergi matrahının doğru tespiti açısından, mamullerin üretimi için yapılan tüm harcamaların (yıl içerisinde satın alınan transformatör yağı için ödenen ÖTV de dahil olmak üzere) maliyete intikal ettirildiği ve transformatör yağı alımı sırasında ödenen ÖTV’nin iade alınması durumunda gelir hesaplarına intikal ettirildiği belirtilerek, yapılan bu işlemlerin muhasebe uygulamaları açısından doğru olup olmadığı hususunda Başkanlığımız görüşünün talep edildiği anlaşılmıştır. 1- ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ KANUNU UYGULAMASI 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (I) sayılı listenin (B) cetvelindeki vergi tutarları uygulanarak teslim edilen malların, imalatçılar tarafından imalatta kullanılmaları halinde, vergi tutarlarının iade yöntemi ile indirimli uygulanmasına yönelik 8/10/2012 tarihli ve 2012/3792 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı 9/10/2012 tarihli ve 28436 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Söz konusu Kararname eki Kararın 1 inci maddesi ile Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (I) sayılı listenin (B) cetvelindeki vergi tutarları uygulanarak teslim edilen malların, bu listeye dâhil olmayan malların imalinde imalatçılar tarafından kullanılması halinde, imalatta kullanılan mallar için bahse konu maddede G.T.İ.P. numaraları itibariyle karşılarında gösterilen oran ile daha önce uygulanan vergi tutarının çarpılması suretiyle hesaplanan vergi tutarlarının uygulanacağı öngörülmüştür. Buna göre, sözü edilen mallara daha önce uygulanan vergi tutarları ile bu mallar için yukarıda belirtilen oranlara göre hesaplanan vergi tutarları arasındaki fark iade edilebilecektir. Kararnamede düzenlenen indirimli vergi uygulamalarından kaynaklanan vergi farklılaştırmalarının alıcılara (sanayi sicil belgeli imalatçılara) iade yöntemi ile uygulanmasına ilişkin usul ve esaslara yönelik  açıklamalara ise 5/3/2015 tarihli ve 29286 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 16/3/2015 tarihinde yürürlüğe giren ÖTV (I) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliğinin (III/C-1) bölümünde (bu Tebliğin yürürlük tarihinden önce 25 Seri No.lu ÖTV Genel Tebliğinde) yer verilmiştir. ÖTV (I) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliğinin “İade Talep Edebilecekler” başlıklı (III/C-1.1.3.) alt bölümünde yer alan açıklamalar uyarınca, bu uygulama kapsamında “Sanayi Sicil Belgesi”ni haiz alıcı imalatçılar, imal ettikleri malların bünyelerinde girdi olarak kullandıkları (sonradan damıtma veya benzeri yöntemlerle ayrıştırılmış olması işlemi dâhil) mallara ilişkin iade talep edebilir. Bununla birlikte, bahsi geçen imalatçılar tarafından temizlik, test, yağlama ve benzeri amaçlarla, imal edilen ürünün bünyesine girmeksizin yardımcı madde veya sarf malzemesi olarak kullanılan mallara ilişkin ödenen ÖTV’nin iadesi talep edilemez. Buna göre, Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (I) sayılı listenin (B) cetvelinde yer alan malların firmanızca transformatörlerin imalinde girdi olarak kullanılması halinde, bu mal için yüklenilen ÖTV’nin, 2012/3792 Kararname eki Kararın 1 inci maddesi kapsamında iade edilmesi mümkündür. Ancak, bahse konu malların, transformatörlerin bakımı, onarımı ve yeniden sarma faaliyeti amacıyla imal edilen ürünün bünyesine girmeksizin yardımcı madde veya sarf malzemesi olarak kullanılması halinde, bu mal için yüklenilen ÖTV’nin, ilgili Kararname eki Kararın 1 inci maddesi kapsamında iadeye konu edilmesi mümkün değildir. II- VERGİ USUL KANUNU UYGULAMASI: 1) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun; – 262 nci maddesinde, “Maliyet bedeli, iktisadi bir kıymetin iktisap edilmesi veyahut değerinin artırılması münasebetiyle yapılan ödemelerle bunlara müteferri bilumum giderlerin toplamını ifade eder.“, – 274 üncü maddesinde, “Emtia, maliyet bedeliyle değerlenir…“, – 275 inci maddesinde, “İmal edilen emtianın (Tam ve yarı mamul mallar) maliyet bedeli aşağıda yazılı unsurları ihtiva eder: 1. Mamulün vücuda getirilmesinde sarf olunan iptidai ve ham maddelerin bedeli; 2. Mamule isabet eden işçilik; 3. Genel imal giderlerinden mamule düşen hisse; 4. Genel idare giderlerinden mamule düşen hisse; (Bu hissenin mamulün maliyetine katılması ihtiyaridir.) 5. Ambalajlı olarak piyasaya arz edilmesi zaruri olan mamullerde ambalaj malzemesinin bedeli. Mükellefler, imal ettikleri emtianın maliyet bedellerini yukarıki unsurları ihtiva etmek şartiyle diledikleri usulde tâyin edebilirler.“ hükümlerine yer verilmiştir. Bu bağlamda, gerek işletme bünyesinde üretilen gerekse satın alınan emtia maliyet bedeli üzerinden değerlenmekte olup, üretimde kullanılmak/sarf edilmek üzere alınan ham ve yardımcı maddeler ile malzemeler ve üretilen yarı mamul ve mamuller de emtia kapsamında maliyet bedeli ile kayıtlara alınmaktadır. Buna göre, somut durumda, işletmenin emtia olarak imal ettiği transformatörlerin imalinde kullanılmak/sarf olunmak üzere satın alınan transformatör yağının maliyet bedeli üzerinden kayıtlara alınması gerekmekte olup, bu kapsamda söz konusu emtianın alımında ödenen ÖTV’nin maliyet bedeli içerisinde değerlendirilmesi icap etmektedir. Diğer taraftan, ÖTV (I) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliğinin ” İade Talep Edilecek Vergi Dairesi ve Süresi” başlıklı (III/C-1.2.5) alt bölümünde, “ÖTV mükelleflerinden bu uygulama kapsamında kullanılmak üzere mal satın alan imalatçılar, bu mallardan imal ettikleri malın teslimine ilişkin verginin beyan dönemini takip eden ay başından itibaren altı ay içerisinde KDV (KDV mükellefiyetinin bulunmaması halinde Gelir veya Kurumlar Vergisi) yönünden bağlı bulunulan vergi dairesinden iade talebinde bulunabilir. Bu süre geçtikten sonra iade talep edilemez. Bu talepler, yukarıdaki süreler göz önünde bulundurularak, satılan malların imalatında kullanılan malların iadesi talep edilebilecek vergisi için beyan dönemini takip eden ay başından itibaren en az birer aylık dönemler itibariyle yapılabilir.” ifadesi yer almaktadır. Buna göre, şirketiniz tarafından imal edilen transformatörün satışını müteakip bu mamülün maliyet bedelini oluşturan unsurlardan olan transförmatör yağına ilişkin ÖTV’nin iade alınması durumunda, söz konusu tutarın ilgili dönemde gelir olarak dikkate alınması gerektiği tabiidir. 2) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 175 ve mükerrer 257 nci maddelerinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak; muhasebenin temel kavramları, muhasebe politikalarının açıklanması, mali tablolar ilkeleri, mali tabloların düzenlenmesi ve sunulması, tekdüzen hesap çerçevesi, hesap planı ve işleyişine ilişkin açıklamalar, 26/12/1992 tarihli ve 21447 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği ve daha sonra bu konuda yayımlanan diğer tebliğlerde yapılmış bulunmaktadır. Buna göre söz konusu emtianın alımında ödenen ÖTV’nin, satılmış olan transformatörler açısından ilgili dönemde gelir olarak dikkate alınması gerekmekte olup, buna ilişkin muhasebe kaydının; ———————-/—————————- 100. KASA HESABI veya      XXX 102. BANKALAR HESABI   XXX    – alınan iade tutarı           649. DİĞER OL. GEL. VE KAR. HESABI    XXX ——————-/——————————– şeklinde olması gerekmektedir. Bilgi edinilmesini rica ederim. (*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. (**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır. DİĞER KONULARLA İLGİLİ ÖNERİLEN İÇERİKLER Dış Cephe Boya Harcaması Doğrudan Gider Yazılabilir mi? Zararına Satılan İkinci El Araç İçin KDV Hesaplanacak Mı? Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.