Denizcilik sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin karşılaştığı önemli vergi konularından biri, şirket ortağı olan kaptanlara yapılan ücret ödemelerinin vergisel durumudur. Özellikle Türk Uluslararası Gemi Sicili’ne (TUGS) kayıtlı gemilerde çalışan ortaklara ödenecek ücretlerin gelir vergisinden istisna tutulup tutulamayacağı, sektörde sıkça araştırılan ve sorulan bir konudur. Bu yazımızda, konuya ilişkin resmi görüş ve yasal dayanaklar ışığında detaylı açıklamalarda bulunuyoruz. TUGS Nedir ve Hangi Avantajları Sağlar? Türk Uluslararası Gemi Sicili, 4490 sayılı Kanun ile kurulmuş, Türkiye’de gemi siciline alternatif olarak düzenlenmiş özel bir kayıt sistemidir. Bu sicile kayıtlı gemiler, Türk Bayrağı taşıma hakkına sahip olur ve çeşitli vergi teşviklerinden faydalanabilirler. En önemli avantajlardan biri, bu gemilerde çalışan personele ödenen ücretlerin gelir vergisi muafiyetidir. Ortak Kaptanların Durumu Nedir? Şirket ortaklarının gemilerde bizzat kaptan olarak çalışması, yani fiilen görev yapması halinde, bu kişilere ödenen ücretlerin vergisel durumu ayrı bir önem kazanır. Vergi mevzuatımızda, bir ortağın şirkette aktif görev yapması durumunda kendisine huzur hakkı ya da ücret ödenmesi mümkündür. Ancak bu ödemenin hangi şartlarda vergiye tabi tutulup tutulmayacağı, geminin kayıtlı olduğu sicile göre değişmektedir. Gelir Vergisi İstisnası Hangi Durumlarda Geçerlidir? 4490 sayılı Türk Uluslararası Gemi Sicili Kanunu’nun 12. maddesi, TUGS’a kayıtlı gemilerde çalışan personele ödenen ücretlerin gelir vergisinden muaf olduğunu açıkça belirtmektedir. Bu kapsamda, şirket ortağı olan ve fiilen gemide kaptanlık yapan kişilere ödenen ücretler de bu istisnaya dahildir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken birkaç önemli unsur vardır: Geminin Türk Uluslararası Gemi Siciline kayıtlı olması şarttır. Ödeme, ortağın fiili çalışmasına dayanmalıdır. Ödeme huzur hakkı değil, hizmet karşılığı ücrettir. Bu şartlar sağlandığı sürece, şirket ortaklarına yapılan bu tür ödemeler gelir vergisine tabi tutulmayacak ve vergi avantajı sağlanacaktır. Uygulamada Muhasebe Kayıtları ve Dikkat Edilmesi Gerekenler Ücretin, hizmete dayalı olduğu net şekilde belgelenmelidir. Geminin TUGS’a kayıtlı olduğu resmi belgelerle desteklenmelidir. Ödeme bordroları, ücret sözleşmeleri ve personel çalışma kayıtları eksiksiz tutulmalıdır. Vergi istisnasına dayanarak yapılan her işlemde, şeffaflık ve belge düzeni ön planda tutulmalıdır. Sonuç TUGS’a kayıtlı gemilerde kaptan olarak çalışan şirket ortaklarına ödenen ücretler, 4490 sayılı Kanun gereği gelir vergisinden muaftır. Ancak bu muafiyetin geçerli olabilmesi için geminin kayıt durumu, ortağın fiili çalışması ve ödemenin türü dikkatle değerlendirilmelidir. Bu noktada, mali müşavirlerin ve denetçilerin mevzuatı doğru yorumlaması, mükelleflerin olası risklerden korunması açısından kritik önemdedir. T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞIİstanbul Vergi Dairesi BaşkanlığıGelir Kanunları Gelir Ve Kurumlar Vergileri Grup Müdürlüğü Sayı : 62030549-125[6-2018/363]-E.922649 16.10.2018Konu :TUGS’a kayıtlı gemilerde çalışacak şirket ortağı kaptanlara ödenecek ücretin vergilendirilmesi. İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda; şirket hissedarlarından bazılarının aynı zamanda kaptan kağıdı sahibi olduğunu, şirket aktifinde yer alan gemileri sefer sahası içerisinde kullanarak yaptıkları kaptanlık için ücret alacaklarını, ödenecek ücretin huzur hakkı kapsamında olmayıp ortakların fiziki olarak gemide çalışmalarından dolayı ödeneceğini, gemilerin Türk Uluslararası Gemi Siciline kayıtlı olduğunu belirterek, söz konusu gemilerde çalışacak şirketin ortağı ve müdürü olan kaptanlara ödenecek ücretin 4490 sayılı Kanun uyarınca gelir vergisinden istisna olup olmadığı hususunda bilgi talep edildiği anlaşılmakta olup konu hakkında Başkanlığımız görüşleri aşağıda açıklanmıştır. 4490 sayılı Türk Uluslararası Gemi Sicili Kanunu ile 491 sayılı KHK’de Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 7’nci maddesinde, “Türk Uluslararası Gemi Siciline tescil edilen gemiler ve yatlar Türk Bayrağı çekerler. Bu Kanun uyarınca Türk Bayrağı çeken gemiler ve yatlar millî mevzuatla tanınmış olan haklardan yararlanırlar. Ancak, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 823 üncü maddesi uyarınca Türk Bayrağı çekme hakkına sahip olmayan gemiler ve yatlar 815 sayılı Kabotaj Kanunu hükümlerinden yararlanamazlar. Türk Bayrağının çekilmesine ilişkin hakların ihlalinde Türk Ticaret Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.”;  12’nci maddesinde, “… Türk Uluslararası Gemi Sicilinde kayıtlı gemilerde çalışan personele ödenen ücretler gelir vergisi ve fonlardan müstesnadır. …” hükmü yer almaktadır. Buna göre, şirketinize ait olan ve Türk Uluslararası Gemi Siciline kayıtlı bulunan gemilerde çalışacak şirket ortağı ve müdürü kaptanlara ödenecek ücretlerin 4490 sayılı Kanun uyarınca gelir vergisinden istisna edilmesi mümkün bulunmaktadır. … TUGS Kayıtlı Gemilerde Ortak Kaptanlara Ücret Ödemesi Hakkında 10 Soru 10 Cevap 1. Türk Uluslararası Gemi Sicili (TUGS) nedir?TUGS, 4490 sayılı Kanun kapsamında kurulan özel bir gemi sicilidir. Bu sicile kayıtlı gemiler, Türk Bayrağı taşıyabilir ve vergi avantajlarından faydalanabilir. 2. TUGS’a kayıtlı bir gemide çalışan personele yapılan ücret ödemeleri vergiden muaf mı?Evet. 4490 sayılı Kanun’un 12. maddesine göre, TUGS’a kayıtlı gemilerde çalışan personele ödenen ücretler gelir vergisi ve fonlardan muaftır. 3. Şirket ortağı olan bir kaptan da bu vergi muafiyetinden yararlanabilir mi?Evet. Şirket ortağı kaptan gemide fiilen çalışıyorsa ve ücret bu hizmet karşılığı ödeniyorsa, bu ödeme gelir vergisinden istisna tutulur. 4. Bu ödemeler huzur hakkı sayılır mı?Hayır. Şirket ortağının gemide fiziken kaptanlık yapması durumunda, yapılan ödeme huzur hakkı değil, hizmet karşılığı ücrettir. 5. Vergi istisnasının uygulanabilmesi için hangi şartlar gereklidir?Geminin TUGS’a kayıtlı olması, ortak kaptanın fiilen çalışıyor olması ve ücretin hizmet karşılığı olarak ödenmesi gerekir. 6. Şirket müdürü olan ortak kaptan da aynı haklardan yararlanabilir mi?Evet. Müdürlük görevi dışında kaptan olarak gemide fiilen çalışan ortaklara yapılan ücret ödemeleri de gelir vergisinden muaftır. 7. Muhasebe açısından bu ödeme nasıl kaydedilmelidir?Ödeme, hizmet karşılığı bir ücret olarak kaydedilmeli; bordro ve belgelerle desteklenmelidir. Huzur hakkı gibi kaydedilmemelidir. 8. TUGS kaydı olmayan gemilerde çalışan kaptan ortaklara yapılan ücret ödemeleri vergiye tabi midir?Evet. TUGS’a kayıtlı olmayan gemilerde çalışan personele yapılan ödemeler normal ücret ödemesi sayılır ve gelir vergisine tabidir. 9. Bu muafiyet sadece kaptanlar için mi geçerli?Hayır. TUGS’a kayıtlı gemilerde çalışan tüm personel için geçerlidir. Ancak şirket ortağıysa, fiili çalışmanın ispatı önemlidir. 10. Uygulamada ne gibi belgelere ihtiyaç vardır?TUGS kaydı, kaptanlık belgesi, çalışma çizelgeleri, bordro ve ödeme belgeleri gibi evraklar düzenli tutulmalı ve saklanmalıdır. Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.