Gelir Vergisi Kanunu’nun 9. maddesi kapsamında vergiden muaf tutulan esnaflar, özellikle internet üzerinden satış yaptıklarında belge düzeniyle ilgili hangi kurallara tabi olduklarını merak ediyor. Bu yazımızda, el emeği ürün satan esnafın e-ticaret faaliyetlerinde fatura, sevk irsaliyesi, gider pusulası ve gelir vergisi tevkifatı gibi konularla ilgili bilmesi gereken temel noktaları derledik. Vergiden Muaf Esnaf Kimdir? 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 9. maddesi, bazı küçük ölçekli ticaret ve sanat erbabını gelir vergisinden muaf tutar. Özellikle 9/1-8 maddesi kapsamında; El dokuma işleri Çini ve çömlek yapımı Ahşap oyma, bakır işlemeciliği Kaşıkçılık, bastonculuk, keçecilik Oltu taşı ve lüle taşı işçiliğigibi geleneksel, sanatsal ve kültürel değeri olan mesleklerde faaliyet gösteren kişiler, yalnızca kendi ürettikleri ürünleri satmaları halinde vergi muafiyetinden yararlanabilir. İnternetten Satış Yaparsam Fatura Kesmek Zorunda mıyım? Hayır. Eğer Gelir Vergisi Kanunu’nun 9/1-8 maddesi kapsamında esnaf vergi muafiyet belgeniz varsa, internet üzerinden yaptığınız satışlar için fatura, sevk irsaliyesi ya da başka bir belge düzenleme zorunluluğunuz yoktur. Bu muafiyet sayesinde, sadece kendi üretiminiz olan ürünleri sattığınız sürece belge düzenlememeniz mümkündür. Ancak bu ürünlerin ticari işletmelere veya kurumlar vergisi mükelleflerine satılması halinde, durum değişir. Gider Pusulası ve Tevkifat Durumu İnternetten satış yaptığınız kişi veya kuruluş Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesinde belirtilen tevkifat yapma yükümlüsü ise: Alıcı, gider pusulası düzenler. Satış bedeli üzerinden %2 gelir vergisi tevkifatı yapılır. Bu uygulama, sizin belge düzenlemekle yükümlü olmadığınız ancak alıcının tevkifat yapmakla yükümlü olduğu anlamına gelir. Muafiyetin Şartları Nelerdir? Esnaf muafiyetinden faydalanmak için: Sadece kendi üretiminiz olan ürünleri satıyor olmalısınız. Başkalarının ürünlerini satmamalısınız. Bir ticari işletmeye bağlı çalışmamalısınız. Gerçek usulde gelir vergisine tabi olmamalısınız. İşyeri açmak, motorlu araç kullanmak veya çırak çalıştırmak muafiyete engel değildir. 10 Soru 10 Cevap ile Konunun Özeti 1. İnternetten satış yaparken fatura kesmek zorunda mıyım?Esnaf vergi muafiyetiniz varsa hayır. 2. Esnaf muafiyet belgesi olanlar hangi satışlarda belge düzenlemez?Kendi ürettikleri ürünleri bireysel olarak sattıklarında. 3. Başkasına ait ürünleri satarsam muafiyet geçerli olur mu?Hayır, muafiyet kaybolur. 4. Ticari işletmelere satış yaparsam ne olur?Alıcı gider pusulası düzenler ve %2 tevkifat yapar. 5. Gider pusulasını kim düzenler?Alıcı, yani vergi sorumluluğu olan taraf. 6. E-ticaret sitesi üzerinden satışta muafiyet devam eder mi?Evet, kendi üretiminizse ve bireysel satıyorsanız. 7. Vergi muafiyeti belgesi nereden alınır?Vergi dairesinden. 8. Çırak çalıştırmak ya da işyeri açmak muafiyeti etkiler mi?Hayır, engel değildir. 9. Emekli ya da ev hanımı olup muafiyetten yararlanabilir miyim?Evet, üretim sizinse ve yukarıdaki şartlara uyuyorsanız. 10. Muafiyetli satışlar için vergi beyannamesi verilir mi?Hayır, vergi mükellefi olunmadığı için beyanname zorunluluğu yoktur. ÖRNEK ÖZELGE T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞIİstanbul Vergi Dairesi BaşkanlığıGelir Kanunları Gelir Ve Kurumlar Vergileri Grup Müdürlüğü    Sayı:E-62030549-120[9-2021/458]-57918027.05.2022Konu:Vergiden muaf esnafın internet üzerinden yaptığı satışlardaki belge düzeni hk.  İlgi:11/03/2021 tarihli özelge talep formu. İlgide kayıtlı özelge talep formunun incelenmesinden, 8 Şubat 2019 tarihi itibariyle Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (8) numaralı bendi kapsamında (topraktan çömlek yapımı) esnaf vergi muafiyet belgenizin bulunduğunu, internet üzerinden satış yaptığınızı belirterek, internet üzerinden yapılan satışlarda belge düzeni hakkında bilgi talep ettiğiniz anlaşılmış olup, konuya ilişkin Başkanlığımız görüşü aşağıda açıklanmıştır. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun “Vergiden Muaf Esnaf” başlıklı 9 uncu maddesinde; “Ticaret ve sanat erbabından aşağıda yazılı şekil ve suretle çalışanlar gelir vergisinden muaftır. … 8. Bu Kanunun 47 nci maddesinde yazılı şartları haiz olanlardan kendi ürettikleri ürünleri satanlara münhasır olmak üzere el dokuma işleri, bakır işlemeciliği, çini ve çömlek yapımı, sedef kakma ve ahşap oyma işleri, kaşıkçılık, bastonculuk, semercilik, yazmacılık, yorgancılık, keçecilik, lüle ve oltu taşı işçiliği, çarıkçılık, yemenicilik, oyacılık ve bunlar gibi geleneksel, kültürel, sanatsal değeri olan ve kaybolmaya yüz tutan meslek kollarında faaliyette bulunanlar. … Ticari, zirai veya mesleki kazancı dolayısı ile gerçek usulde Gelir Vergisine tabi olanlar ile yukarıda sayılan işleri Gelir ve Kurumlar Vergisi mükelleflerine bağlılık arz edecek şekilde yapanlar esnaf muaflığından faydalanamazlar. … Bu muaflığın 94 üncü madde uyarınca tevkif suretiyle kesilen vergiye şümulü yoktur.” hükmü yer almaktadır. Aynı Kanunun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında tevkifat yapmakla yükümlü olanlar sayılmış olup, aynı maddenin (13/a) numaralı bendinde, 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (6) ve (8) numaralı bentlerinde yer alan emtia bedelleri veya bu emtianın imalinde ödenen hizmet bedelleri üzerinden (2012/3322 sayılı B.K.K uyarınca) % 2 oranında tevkifat yapılacağı belirtilmiştir. Geleneksel, kültürel, sanatsal değeri olan ve kaybolmaya yüz tutan meslek kollarında faaliyette bulunanların esnaf muaflığından faydalanmasına ilişkin açıklamalar 283 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yapılmış olup,  söz konusu Tebliğin  “2.2. Geleneksel, kültürel, sanatsal değeri olduğu ve kaybolmaya yüz tuttuğu belirlenen meslek kollarında faaliyette bulunanlarla ilgili esnaf muaflığının kapsamı” başlıklı bölümünde; “Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasına 6322 sayılı Kanunla eklenen (8) numaralı bent hükmü uyarınca; El dokuma işleri, bakır işlemeciliği, çini ve çömlek yapımı, sedef kakma ve ahşap oyma işleri, kaşıkçılık, bastonculuk, semercilik, yazmacılık, yorgancılık, keçecilik, lüle ve oltu taşı işçiliği, çarıkçılık, yemenicilik, oyacılık ve bunlar gibi geleneksel, kültürel, sanatsal değeri olan ve kaybolmaya yüz tutan meslek kollarında faaliyette bulunanlar esnaf muaflığından yararlanacaklardır Anılan meslek kollarında faaliyette bulunanların söz konusu muafiyetten yararlanabilmeleri için Gelir Vergisi Kanununun 47 nci maddesinde yazılı basit usule tabi olmanın genel şartlarını topluca taşımaları ve münhasıran kendi ürettikleri ürünleri satmak suretiyle faaliyette bulunmaları gerekmektedir. Öte yandan, söz konusu meslek kollarında; devamlı veya arızi olarak, işyeri açılarak, motorlu araç kullanılarak, yardımcı işçi veya çırak çalıştırılarak faaliyette bulunulması muafiyetten yararlanmaya engel teşkil etmeyecektir. Ancak, söz konusu meslek kollarında aşağıdaki şekilde faaliyette bulunulması halinde ise muafiyetten yararlanılması mümkün değildir: – Ticari işletmelere ait malları mutat olarak veya belli aralıklarla satanlar ile kendi ürettikleri ürünlerle birlikte başkalarına ait ürünleri de satanlar, – Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerine bağlılık arz edecek şekilde faaliyette bulunanlar, – Ticarî, ziraî veya meslekî kazancı dolayısıyla gerçek usulde gelir vergisine tâbi olanlar.” açıklamalarına yer verilmiştir. Bu hüküm ve açıklamalara göre, Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (8) numaralı bendinde yer alan muafiyet hükmünden faydalanmanız dolayısıyla,  herhangi bir fatura, sevk irsaliyesi vb. belge zorunluluğunuz bulunmamakta olup, vergiden muaf olduğunuzu esnaf vergi muafiyeti belgesi ile tevsik edebileceğiniz tabiidir. Ayrıca, vergiden muaf esnafın internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden yaptıkları satışlara ilişkin belge düzenlemeleri de söz konusu olmamaktadır. Diğer taraftan, imal ettiğiniz ürünleri anılan Kanunun 94 üncü maddesinde sayılan kişi veya kuruluşlara satmanız durumunda, bu kişi ve kuruluşlar tarafından yapılan ödemeler üzerinden gider pusulası düzenlenmesi ve anılan maddenin birinci fıkrasının (13/a) bendi gereğince %2 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılması gerektiği tabiidir. … Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.