Muhasebe Haberleri
Yanında Çalışan Mali Müşavirin Oda Aidatını Ödeyen Serbest Meslek Erbabı Bu Tutarı Gider Yazabilir mi?
Serbest meslek erbabının, yanında çalışan mali müşavirin yıllık oda aidatını ödemesi durumunda bu ödeme, çalışana sağlanan net menfaat sayılır ve gelir vergisi tevkifatına tabi tutulur. Ancak bu ödeme, brütleştirilip bordroya dahil edilmek şartıyla serbest meslek kazancının tespitinde gider olarak indirilebilir.
Mali Müşavir Oda Aidatı İşveren Tarafından Ödenirse Ne Olur?
Mali müşavirler ve diğer serbest meslek mensupları yanında ücretli olarak çalışan meslektaşlarının aidat giderleriyle ilgili zaman zaman kafa karışıklığı yaşar. Özellikle Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası’na ödenen yıllık maktu aidatlar, işveren tarafından karşılandığında bu ödemenin vergi karşısındaki durumu önem kazanır.
Ödenen Oda Aidatı Ücret Sayılır mı?
Evet. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 61. maddesine göre, çalışanlara sağlanan para veya ayın şeklindeki her türlü menfaat ücret olarak değerlendirilir. Bu bağlamda, işverenin çalışanın yerine ödediği oda aidatı da ücret niteliğinde bir menfaattir.
Bu ödeme:
Brütleştirilerek bordroya dahil edilmeli,
Gelir vergisi tevkifatına tabi tutulmalı,
Aylık ücret bildirimi ile birlikte vergilendirilmelidir.
Bu Ödeme Gider Yazılabilir mi?
Evet. Gelir Vergisi Kanunu’nun 68. maddesi, serbest meslek kazancının tespitinde indirilecek giderleri belirler. Bu kapsamda:
Çalışana sağlanan ve ücret olarak değerlendirilen bu menfaat,
“Genel gider” olarak hasılattan indirilebilir.
Ancak dikkat edilmesi gereken husus, bu ödemenin çalışana sağlanan ücret kapsamında değerlendirilmesi ve vergisel yükümlülüklerin eksiksiz yerine getirilmesidir.
Vergisel İşlem Sıralaması Nasıl Olmalı?
Oda aidatı işveren tarafından ödenir.
Ödeme brütleştirilir ve çalışanın bordrosuna yansıtılır.
Gelir vergisi ve damga vergisi hesaplanarak beyan edilir.
Brüt tutar, serbest meslek kazancından indirilecek gider olarak kayda alınır.
SGK Açısından Değerlendirme Gerekir mi?
Eğer ödenen aidat, çalışanın mesleki faaliyeti için gerekli ve zorunlu bir ödeme ise ve işverenin işin gereği bu ödemeyi üstlenmesi gerekiyorsa, bazı durumlarda SGK primi hesaplamasında dikkate alınmayabilir. Ancak bu konu özel durumlar ve SGK uygulamaları kapsamında ayrıca değerlendirilmelidir.
10 Soru 10 Cevap
1. Yanımda çalışan mali müşavirin oda aidatını ödersem bu ücret sayılır mı?Evet, çalışana sağlanan menfaat ücret olarak değerlendirilir.
2. Ödediğim bu aidat bordroya yansıtılmalı mı?Evet, brütleştirilerek bordroya dahil edilmelidir.
3. Aidat ödemesi için gelir vergisi kesintisi yapılır mı?Evet, aidat ücreti gibi vergilendirilir.
4. Bu ödemeyi gider yazabilir miyim?Evet, Gelir Vergisi Kanunu 68. maddeye göre gider olarak indirilebilir.
5. Aidat ödemenin muhasebe kaydı nasıl yapılmalı?Bordroya dahil edilip vergi kesintisi yapıldıktan sonra giderleştirilir.
6. Aidat çalışanın bordrosuna aylık mı, yıllık mı yansıtılır?Yıllık aidat, ödemenin yapıldığı ayın bordrosuna dahil edilir.
7. Bu ödeme SGK primine dahil edilir mi?Genel olarak SGK uygulamaları kapsamında ayrıca değerlendirilmelidir.
8. Aidat ödemesi net ücret sayılır mı?Evet, çalışana sağlanan net bir menfaat sayılır.
9. Bu işlemi belgelemek gerekir mi?Evet, oda aidat makbuzu ve bordro işlemleriyle desteklenmelidir.
10. Başka çalışanlar için de bu uygulama geçerli mi?Evet, mesleki aidat ödemeleri için genel uygulama aynıdır.
ÖRNEK ÖZELGE
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı
Gelir Kanunları Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü
Sayı:84098128-120[68-2020/2]-48929920.09.2022Konu:Mali müşavirin yanında çalışanın mali müşavir adına ödediği yıllık maktu oda aidatının indirim konusu yapılıp yapılamayacağı hk.
İlgi:11/03/2020 tarihli özelge talep formunuz.
İlgide kayıtlı özelge talep formunda, serbest muhasebeci ve mali müşavir olarak faaliyette bulunduğunuz belirtilerek, yanınızda ücretli olarak çalışan mali müşavirin Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odasına ödemesi gereken yıllık maktu aidatın tarafınızca karşılanması durumunda, söz konusu ödemenin serbest meslek kazancınızın tespitinde gider olarak indirim konusu yapılıp yapılamayacağı hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun;
– 61 inci maddesinde; “Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.
Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez.”,
– 65 inci maddesinde; “Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancıdır.
Serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır.” hükmü,
– 67 nci maddesinde; “Serbest meslek kazancı bir hesap dönemi içinde serbest meslek faaliyeti karşılığı olarak tahsil edilen para ve ayınlar ve diğer suretlerle sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerden bu faaliyet dolayısıyle yapılan giderler indirildikten sonra kalan farktır.”,
– 68 inci maddesinde; “Serbest meslek kazancının tespitinde aşağıda yazılı giderler hasılattan indirilir.
1. Mesleki kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için ödenen genel giderler (İkametgâhlarının bir kısmını iş yeri olarak kullananlar, ikametgâh için ödedikleri kiranın tamamı ile ısıtma ve aydınlatma gibi diğer giderlerin yarısını indirebilirler. İş yeri kendi mülkü olanlar kira yerine amortismanı, ikametgâhı kendi mülkü olup bunun bir kısmını iş yeri olarak kullananlar amortismanın yarısını gider yazabilirler.).
2. Hizmetli ve işçilerin iş yerinde veya iş yerinin müştemilatındaki iaşe ve ibate giderleri, tedavi ve ilaç giderleri, sigorta primleri ve emekli aidatı (bu primlerin ve aidatın geri alınmamak üzere Türkiye’de kain sigorta şirketlerine veya emekli ve yardım sandıklarına ödenmiş olması ve emekli ve yardım sandıklarının tüzel kişiliği haiz bulunmaları şartıyla) ile 27’inci maddede yazılı giyim giderleri,
…
8. Serbest meslek faaliyetleri dolayısıyla emekli sandıklarına ödenen giriş ve emeklilik aidatları ile mesleki teşekküllere ödenen aidatlar.
…”
hükümleri yer almıştır.
Anılan Kanunun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında da kimlerin hangi ödemeler üzerinden tevkifat yapacakları sayılmış ve aynı fıkranın (1) numaralı bendinde ise hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç), 103 ve 104’üncü maddelere göre gelir vergisi tevkifatı yapılacağı hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanunun 96 ncı maddesinin ikinci fıkrasında, vergi tevkifatının ücretler dışında kalan ödemelerde gayrisafi tutarlar üzerinden yapılacağı, kesilmesi gereken verginin ödemeyi yapan tarafından üstlenilmesi halinde bu verginin, bilfiil ödenen miktar ile ödemeyi yapanın yüklendiği verginin toplamı üzerinden hesaplanacağı hükmüne yer verilmiştir.
Bu hükümler uyarınca, yanınızda çalıştırdığınız mali müşavirin Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odasına ödemesi gereken ve tarafınızca karşılanan yıllık aidatın, çalışanınıza sağlanan net menfaat (ücret) olarak değerlendirilmek suretiyle brütleştirilerek aylık ücret bordrosuna dahil edilmesi ve gelir vergisi tevkifatına tabi tutulması gerekmektedir.
Diğer taraftan, ücret olarak değerlendirilen söz konusu ödemenin Gelir Vergisi Kanununun 68 inci maddenin birinci fıkrasının (1) numaralı bendi kapsamında, kazancınızın tespitinde gider olarak dikkate alınması mümkün bulunmaktadır.
…
ÖNERİLEN VİDEO İÇERİK
Kaynak: GİB Özelge
Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.
