25 Ağustos 2026 , Salı
Muhasebe Haberleri

Yazılım ve Dijital Ürünlerde Peşin Tahsil Edilen Gelirin Dönemi Nasıl Belirlenir?

Yazılım ve dijital içerik alanında faaliyet gösteren firmaların en çok merak ettiği konulardan biri, lisans, yayın hakkı, abonelik veya benzeri şekilde peşin tahsil edilen gelirlerin hangi dönemin kazancı olarak vergilendirileceği konusudur. Bu durum, özellikle yurt dışına sağlanan hizmetlerde ve çok yıllık sözleşmelerde önem taşır. Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan bir özelgeye göre, bir şirketin yurt dışındaki bir kuruma yazılım oyununun 12 ay süreli yayınlama hakkını devretmesi ve bunun karşılığında peşin olarak bir fatura kesmesi, vergilendirme açısından kiralama niteliği taşıyan bir işlem olarak değerlendirilmiştir. Kira Niteliğinde İşlemlerde Tahakkuk ve Dönemsellik Esası Vergi uygulamalarında iki temel ilke vardır:Tahakkuk esası ve dönemsellik esası. Tahakkuk esasında, gelir veya giderin mahiyet ve tutar olarak kesinleşmesi gerekir. Yani işlemin tamamlanması, tutarın netleşmesi ve ödeme şartlarının belirlenmesi gerekir.Dönemsellik esasında ise, tahakkuk etmiş gelir ya da giderin ilgili olduğu hesap döneminde dikkate alınması esastır. Bu özelgede, oyun yayın hakkı devri işlemi kira sözleşmesi kapsamında değerlendirilmiş ve bu nedenle elde edilen gelirin 12 aya yayılması gerektiği ifade edilmiştir.Yani, peşin tahsil edilen tutar 12 aya bölünerek ilgili aylara gelir olarak kaydedilmelidir. Muhasebe Uygulaması Açısından Değerlendirme Örneğin; Eylül 2018 – Ağustos 2019 dönemini kapsayan bir lisans hakkı için Eylül 2018’de kesilen 71.235 USD’lik fatura, Eylül 2018 ile Ağustos 2019 arasında aylık olarak gelir kaydedilmelidir. Bu durum, vergi matrahının doğru belirlenmesi açısından büyük önem taşır. Aksi durumda, tüm gelirin ilk fatura kesim tarihinde beyan edilmesi, gereksiz yüksek vergi yüküne neden olabilir. Sonuç ve Uyarılar Yazılım, oyun ve dijital hizmet sunan firmaların, özellikle yurt dışı müşterilere yapılan uzun dönemli ve peşin ödemeli işlemler için gelir dönemi tespitine dikkat etmesi gerekir.Faturanın kesildiği tarih değil, gelirin ait olduğu süre dikkate alınarak beyan yapılmalı, bu sayede hem doğru muhasebe kaydı tutulur hem de fazla vergi ödeme riski önlenir. 10 Soru 10 Cevap: 1. Peşin tahsil edilen lisans geliri hangi dönemin kazancı olur?Gelirin ait olduğu hizmet süresine yayılarak ilgili aylarda kazanca dahil edilir. 2. Faturanın kesildiği tarih önemli mi?Fatura kesim tarihi değil, gelirin ilgili olduğu dönem esas alınır. 3. Bu tür gelirler nasıl sınıflandırılır?Kira sözleşmesi niteliğinde değerlendirilir. 4. Tahakkuk esası nedir?Gelirin tutar ve ödeme şartlarının kesinleştiği anda muhasebeleştirilmesini ifade eder. 5. Dönemsellik ilkesi nedir?Tahakkuk etmiş gelirin ait olduğu dönem kazancına dahil edilmesidir. 6. Yurtdışına sağlanan yazılım hizmetlerinde farklı bir kural var mı?Hayır, aynı esaslar geçerlidir. 7. Oyunun yayın hakkı satışı nasıl değerlendirilir?Kiralama işlemi olarak kabul edilir. 8. Gelirin tamamı bir seferde beyan edilebilir mi?Hayır, aylara bölünerek beyan edilmelidir. 9. Bu uygulama hangi kanunlara dayanır?5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu. 10. Muhasebe kayıtlarında nasıl yer almalıdır?Fatura tutarı gelir tahakkuk hesaplarına dağıtılarak aylık olarak muhasebeleştirilmelidir. ÖRNEK ÖZELGE T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞIİstanbul Vergi Dairesi BaşkanlığıGelir Kanunları Gelir ve Kurumlar Vergileri Grup Müdürlüğü Sayı : 62030549-125[6-2018/367]-E.904786 10.10.2018Konu :Elde edilen kazancın hangi dönemin geliri olarak dikkate alınacağı İlgide kayıtlı özelge talep formunda, yazılım, video, oyun geliştirme ve yayınlama sektöründe faaliyette bulunduğunuz, 04/09/2018 tarihinde, Singapur merkezli …… şirketine … adlı oyunun yayınlanma hakkını 09/2018-08/2019 dönemini kapsayacak şekilde devrini yaptığınız, 12 aylık hizmet karşılığı olarak 71.235,00 USD tutarında 1 adet fatura düzenlediğiniz belirtilerek düzenlenen söz konusu faturada yer alan tutarın hangi dönemin kazancına dahil edilmesi gerektiği  hususunda bilgi talep edildiği anlaşılmış olup konu hakkında Başkanlığımız görüşü aşağıda açıklanmıştır. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun “Safi Kurum Kazancı” başlıklı 6’ncı maddesinde, kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı; safi kurum kazancının tespitinde, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 37’nci maddesinde ise her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançların ticari kazanç olduğu belirtilmiş olup; anılan Kanunun, “Bilanço Esasında Ticari Kazancın Tespiti” başlıklı 38 inci maddesinde, bilanço esasına göre ticari kazancın, teşebbüsteki öz sermayenin hesap dönemi sonunda ve başındaki değerleri arasındaki müsbet fark olduğu, bu dönem zarfında sahip veya sahiplerce işletmeye ilave olunan değerlerin bu farktan indirileceği, işletmeden çekilen değerlerin ise farka ilave olacağı ve ticari kazancın bu suretle tespit edilmesi sırasında, Vergi Usul Kanununun değerlemeye ait hükümleri ile bu Kanunun 40 ve 41 inci maddeleri hükümlerine uyulacağı hüküm altına alınmıştır. Diğer taraftan, ticari kazancın tespitinde “tahakkuk esası” ve “dönemsellik esası” olmak üzere iki temel ilke geçerlidir. Tahakkuk esası ilkesinde, gelir veya giderin miktar ve mahiyet itibariyle kesinleşmiş olması, yani geliri veya gideri doğuran işlemin tekemmül etmesinin yanı sıra, bu işlemin miktarının ve işlemden kaynaklanan alacağın veya borcun ödeme şartlarının da belirlenmiş olması gereklidir. Dönemsellik ilkesi ise, bu gelir veya giderin ilgili olduğu döneme intikalinin sağlanmasıdır. Dönemsellik, tahakkuk etmiş bir gelir için söz konusudur. Bu esaslar dikkate alındığında, bir gelir unsurunun, özel bir düzenleme olmadığı sürece mahiyet veya tutar itibariyle kesinleştiği dönem kazancının tespitinde dikkate alınması gerekmektedir. Özelge talep formunuzun incelenmesinden, SLIDEY adlı oyunun yayınlanma hakkı devrini yaptığınız satım akdinin en önemli unsuru olan “mülkiyetin nakli” söz konusu olmamakta sadece ilgili kullanım hakkını zilyetliğinde bulundurma, yönetme, kullanma ve ondan yararlanma yetkilerinin belli süreyle sınırlı olarak kiracıya devredildiği anlaşılmaktadır. Kira akdi, kiralayanın kiracının ödediği veya ödeyeceği bir bedel mukabilinde bir şeyin veya bir hakkın kullanılmasını belli bir süre için kiracıya terk etmeyi taahhüt ve iltizam etmesi olarak tarif edilebileceğinden yayımlanma hakkı satışı işleminin de kiralama niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir. Bu hüküm ve açıklamalara göre, ….. adlı oyunun yayımlanma hakkının belirli bir süreye bağlı olarak satışı işleminin, kiralama olarak değerlendirilmesi, söz konusu işlemin karşılığında peşin olarak tahsil edilen bedellerin ise tahakkuk ve dönemsellik ilkeleri çerçevesinde ilgili olduğu dönem kurum kazancının tespitinde dikkate alınması gerekmektedir. … ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER Gemi Acentelik Hizmetlerinde Peşin Ödemelerin İadesi ve KKDF Uygulaması Kira Garantili Satış Sözleşmesi Çerçevesinde Yapılan Ödemelerin Vergisel Değerlendirmesi Anonim Şirketlerde Yönetim Kurulu Üyelerine Ödenen Huzur Hakkı ve Yemek Kartı… Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.