Giriş Son yıllarda Türkiye’de yerleşik gerçek kişilerin, yurt dışı borsalarda (özellikle ABD ve Avrupa borsalarında) hisse senedi alım satımı yoluyla yatırım yapması oldukça yaygınlaşmıştır. Ancak yatırımcıların önemli bir kısmı, yurt dışı hisse senedi kazançlarının gelir vergisi karşısındaki durumunu, hangi gelir unsuruna girdiğini ve bu kazançlar beyan edilirken hangi giderlerin dikkate alınabileceğini tam olarak bilmemektedir. Aydın Defterdarlığı Gelir Kanunları Grup Müdürlüğü’nün 24.12.2024 tarihli özelgesinde, yurt dışı hisse senedi alım satımından kazanç elde eden bir gerçek kişinin durumu ele alınmış ve konu, Gelir Vergisi Kanunu mükerrer 80 ve 81 inci maddeleri çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bu yazıda, yalnızca söz konusu özelgede yer alan hukuki çerçeve esas alınarak, teknik bir vaka diliyle yurt dışı borsa kazançlarının vergilendirilmesi incelenmektedir. Örnek Vaka: Yurt Dışı Hisse Senedi Yatırımcısının Durumu Örneği somutlaştırmak için şu vakayı ele alalım: Türkiye’de tam mükellef gerçek kişi olan Mert KARA, ABD’deki bir aracı kurum üzerinden New York borsasında hisse senedi alım satımı yapmaktadır. Bu amaçla: Yurt dışı hisse senedi alım satımını kolaylaştırmak için çeşitli ücretli analiz programlarına abone olmuş, Bazı yabancı sitelere üyelik ücretleri ödemiş, Bu işlemleri hızlı ve etkin yürütebilmek için bilgisayar ve gelişmiş bir cep telefonu satın almıştır. Mert KARA, yurt dışı borsalardaki hisse senedi alım satımından TL bazında kâr elde etmiş ve şu soruyu sormuştur: Bu kazancı beyan ederken; program ücretlerini, site üyeliklerini, bilgisayar ve cep telefonu maliyetini gider olarak indirebilir miyim? İşte Aydın Defterdarlığı’nın özelgesi, bu soruya Gelir Vergisi Kanunu hükümleri ışığında yanıt vermektedir. Yurt Dışı Hisse Senedi Kazançlarının Hukuki Niteliği Değer Artışı Kazancı Kapsamı (GVK Mükerrer 80) 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 80 inci maddesine göre: Menkul kıymetlerin ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından doğan kazançlar, belirli şartlar dışında, değer artışı kazancı olarak kabul edilir. Tam mükellef kurumlara ait olup iki yıldan fazla elde tutulan hisse senetleri için istisna düzenlemesi bulunmakla birlikte, özelgede yurt dışı borsalarda işlem gören hisse senetlerinin satışından doğan kazançlar açık şekilde değer artışı kazancı olarak nitelendirilmiştir. Özelgede, yurt dışı borsalarda işlem gören hisse senetlerinin elden çıkarılmasından sağlanan kazançların, herhangi bir beyan haddi veya istisna uygulanmaksızın yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi gerektiği açıkça belirtilmiştir. Bu çerçevede: Yurt dışı hisse senedi alım satım kazancı, Gelir Vergisi Kanunu mükerrer 80/1-1 kapsamında değer artışı kazancıdır. 2025 Yılı için 120.000 TL (2024 Yılında 87.000 TL) bu kazançlara uygulanmamaktadır. Safi Değer Artışı ve Gider İndirimi (GVK Mükerrer 81) Safi Kazancın Hesaplanması Mükerrer 81 inci maddeye göre, değer artışı kazancında safi kazanç şu şekilde hesaplanır: Elden çıkarma karşılığı alınan para ve menfaatlerin toplamı (satış bedeli), Eksiltilecek unsurlar:-Elden çıkarılan mal veya hakların maliyet bedeli,-Elden çıkarma dolayısıyla yapılan ve satıcı üzerinde kalan giderler,-Ödenen vergi ve harçlar. Dolayısıyla, yurt dışı hisse senedi satışı için hesaplanacak kazançta: İktisap bedeli (yabancı para ise kur çevrimi ve endeksleme şartları), Satışa doğrudan bağlı komisyonlar, bankacılık giderleri gibi doğrudan elden çıkarma ile ilgili maliyetler dikkate alınabilir. Hangi Giderler İndirilemez? Özelgede açıkça vurgulandığı üzere: Hisse senedi analiz programlarına ödenen tutarlar, Yurt dışı borsa sitelerine üyelik, veri temini vb. amaçlarla ödenen bedeller, Hisse alım satımı yapmak için alınan bilgisayar ve gelişmiş cep telefonu giderleri, GVK mükerrer 81 anlamında: Elden çıkarılan malın maliyet bedeli, Veya elden çıkarma dolayısıyla yapılan ve satıcının uhdesinde kalan giderler kapsamında değerlendirilmemektedir. Bu nedenle, bu tür genel mahiyetteki harcamaların: Yurt dışı hisse senedi satış kazancının tespitinde, Safi değer artışının hesaplanmasında, gider olarak indirim konusu yapılması mümkün değildir. Özelge Sonucu: Yurt Dışı Borsa Kazancı ve Giderlerin Durumu Aydın Defterdarlığı’nın 24.12.2024 tarihli özelgesine göre: Yurt dışı borsalarda işlem gören hisse senetlerinin elden çıkarılmasından sağlanan kazançlar,-GVK mükerrer 80/1-1 kapsamında değer artışı kazancıdır.-Bu kazançlar için beyan haddi veya istisna uygulanmaz.-Tamamı yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmelidir. Hisse senedi alım satımına yönelik olarak:-Bilgisayar, cep telefonu alımı,-Ücretli program ve site üyelikleri gibi harcamalar,-Elden çıkarma ile doğrudan bağlantılı maliyet sayılmadığından, safi kazancın tespitinde indirim konusu yapılamaz. Bu sonuç, yurt dışı borsa yatırımı yapan gerçek kişilerin, vergilendirilecek bireysel kazançlarını hesaplarken yalnızca kanunda sayılan maliyet ve satışa doğrudan bağlı giderleri dikkate alması gerektiğini ortaya koymaktadır. Sonuç ve Değerlendirme Yurt dışı borsalarda hisse senedi alım satımı yapan Türkiye’de tam mükellef gerçek kişiler için: Elde edilen kazanç değer artışı kazancıdır. Yurt içi belirli menkul kıymetler için geçerli olan istisna sınırları, yurt dışı hisse senedi satış kazançları için özelgede açıkça uygulanmamıştır. Vergilendirilecek tutarın hesaplanmasında yalnızca maliyet bedeli, satışa doğrudan bağlı giderler ve vergiler indirim konusu yapılabilir. Donanım, yazılım, eğitim, abonelik gibi genel yatırım harcamaları, değer artışı kazancı açısından indirilebilir gider niteliği taşımaz. Bu nedenle yurt dışı hisse senedi yatırımcılarının, işlem hacmi ve kazanç düzeyi arttıkça beyan yükümlülüklerini yakından takip etmeleri, gerektiğinde profesyonel destek almaları önem taşımaktadır. 10 Soru – 10 Cevap Tablosu SoruCevapYurt dışı borsadan hisse senedi satışı kazancı hangi gelir türüne girer?Gelir Vergisi Kanunu’na göre yurt dışı borsa hisse senedi satış kazancı, mükerrer 80 inci madde kapsamında değer artışı kazancı olarak kabul edilir.Yurt dışı hisse senedi satış kazancı için istisna veya beyan haddi var mı?Özelgede açıkça belirtildiği üzere, yurt dışı borsada işlem gören hisse senetlerinin satışından doğan kazanç için herhangi bir beyan haddi veya istisna uygulanmamaktadır. Tamamı yıllık beyanname ile bildirilmektedir.Yurt dışı hisse senedi kazancını nasıl hesaplarım?Safi değer artışı, satış bedelinden hisse senedinin maliyet bedeli ve elden çıkarma dolayısıyla yapılan, satıcı üzerinde kalan giderler ile ödenen vergi ve harçların düşülmesi sonucu bulunan tutardır.Yurt dışı hisse senedi alım satımı için aldığım bilgisayar gider yazılabilir mi?Hayır. Bilgisayar alımı, değer artışı kazancının tespitinde maliyet bedeli veya elden çıkarma gideri kapsamında değerlendirilmediğinden, safi kazancın hesabında indirim konusu yapılamaz.Gelişmiş cep telefonu alımı yurt dışı borsa kazancı için gider sayılır mı?Hayır. Cep telefonu gideri de hisse senedi satışına doğrudan bağlı bir elden çıkarma gideri olmadığından, değer artışı kazancı matrahından indirilemez.Hisse senedi analiz programı ve üyelik ücretleri vergi matrahından düşülebilir mi?Özelgede, ücretli hisse senedi programı ve site üyeliği bedellerinin, mükerrer 81 anlamında maliyet veya elden çıkarma gideri sayılmadığı ve safi kazancın tespitinde indirilemeyeceği açıkça belirtilmiştir.Yurt dışı hisse senedi kazancı için hangi beyannamede bildirim yapılır?Bu kazançlar, Gelir Vergisi Kanunu’nun değer artışı kazançlarına ilişkin hükümleri çerçevesinde yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilir.Kur farkı yurt dışı hisse senedi kazancında nasıl dikkate alınır?Mükerrer 81 uyarınca kur farkının hesabında, iktisap tarihindeki döviz alış kuru ile elden çıkarma tarihindeki döviz alış kuru arasındaki fark esas alınır; ancak bu hesaplama, safi değer artışının teknik tespitinde kullanılır.Yurt dışı borsa kazançları için stopaj uygulanır mı?Türkiye’de stopaj uygulaması yurt dışı borsa işlemleri bakımından değil, yurt içi aracı kurum veya ödeme kanalına göre değişebilecek teknik hususlardır; özelgede esas vurgu, kazancın türü ve beyan zorunluluğu üzerinedir.Yurt dışı hisse senedi kazançları diğer gelirlerle birlikte toplanır mı?Evet. Gelir Vergisi Kanunu’nun 85 inci maddesi uyarınca, beyana tabi tüm gelirler yıllık beyannamede toplanır; yurt dışı hisse senedi değer artış kazançları da bu kapsamda beyan edilen gelirler arasında yer alır. ÖRNEK ÖZELGE T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞIAydın DefterdarlığıGelir Kanunları Grup Müdürlüğü    Sayı:E-79690095-120[3-2024-120-69]-16715524.12.2024Konu:Yurt dışı borsalarından elde edilen gelirlerin beyanı.  İlgi:11.03.2024 tarihli özelge talep formunuz. İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden; yurt dışı hisse senedi alım satımından gelir elde ettiğiniz, bu gelirleri elde etmek için çeşitli hisse senedi programları satın aldığınız ve bazı sitelere üye olduğunuz, üye olduğunuz siteleri kullanarak hisse senedi alım satımı yapabilmek için bilgisayar ve gelişmiş cep telefonu aldığınızı belirterek yaptığınız söz konusu harcamaların yurt dışı hisse senedi alım satımından elde edilen kazancın tespitinde indirim konusu yapılıp yapılmayacağı hususunda görüş talep ettiğiniz anlaşılmış olup Başkanlığımız görüşüne aşağıda yer verilmiştir. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun; -“Değer Artışı Kazançları” başlıklı mükerrer 80 inci maddesinde;  “Aşağıda yazılı mal ve hakların elden çıkarılmasından doğan kazançlar değer artışı kazançlarıdır. 1. İvazsız olarak iktisap edilenler ile tam mükellef kurumlara ait olan ve iki yıldan fazla süreyle elde tutulan hisse senetleri hariç, menkul kıymetlerin veya diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından sağlanan kazançlar. … Bu maddede geçen “elden çıkarma” deyimi, yukarıda yazılı mal ve hakların satılması, bir ivaz karşılığında devir ve temliki, trampa edilmesi, takası, kamulaştırılması, devletleştirilmesi, ticaret şirketlerine sermaye olarak konulmasını ifade eder. Taksi, dolmuş, minibüs ve umum servis araçlarına ait ticari plakaların elden çıkarılmasından doğan kazançların tamamı ile bir takvim(9) yılında elde edilen değer artışı kazancının, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından sağlananlar hariç, 6.000 (324 Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 1.1.2024 tarihinden itibaren 87.000 TL.)Yeni Türk Lirası gelir vergisinden müstesnadır. …” , -“Safi Değer Artışı” başlıklı mükerrer 81 inci maddesinde; “Değer artışında safi kazanç, elden çıkarma karşılığında alınan para ve ayınlarla sağlanan ve para ile temsil edilebilen her türlü menfaatlerin tutarından, elden çıkarılan mal ve hakların maliyet bedelleri ile elden çıkarma dolayısıyla yapılan ve satıcının uhdesinde kalan giderlerin ve ödenen vergi ve harçların indirilmesi suretiyle bulunur. Hâsılatın ayın ve menfaat olarak sağlanan kısmının tutarı Vergi Usul Kanununun değerleme ile ilgili hükümlerine göre tayin ve tespit olunur. … Kur  farkından doğan kazançların hesabında, menkul kıymet veya iştirak hisselerinin iktisabına tahsis edilen yabancı sermayenin bu kıymet veya hisselerin iktisap tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuruna göre hesaplanan Yeni Türk Lirası karşılığı ile bu kıymet veya hisselerin elden çıkarılması tarihindeki aynı miktar yabancı sermayenin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuruna göre hesaplanan Yeni Türk Lirası karşılığı arasındaki fark esas alınır. Mal ve hakların elden çıkarılmasında iktisap bedeli, elden çıkarılan mal ve hakların, elden çıkarıldığı ay hariç olmak üzere Devlet İstatistik Enstitüsünce belirlenen toptan eşya fiyat endeksindeki artış oranında artırılarak tespit edilir. Şu kadar ki, bu endekslemenin yapılabilmesi için artış oranının % 10 veya üzerinde olması şarttır.” – “Gelirin Toplanması ve Beyan” başlıklı 85 inci maddesinde; “Mükellefler, ikinci maddede yazılı kaynaklardan bir takvim yılı içinde elde ettikleri kazanç ve iratları için bu kanunda aksine hüküm olmadıkça yıllık beyanname verirler. Bu kanuna göre beyanı gereken gelirlerin yıllık beyannamede toplanması zorunludur. …” hükümleri yer almaktadır. Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalar çerçevesinde; yurt dışı borsalarda işlem gören hisse senetlerinin elden çıkarılmasından sağladığınız kazançların 193 sayılı Kanunun mükerrer 80 inci maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendi kapsamında değer artışı kazancı olarak değerlendirilerek, herhangi bir beyan haddi veya istisna uygulanmaksızın Gelir Vergisi Kanununun değer artışı kazancının vergilendirilmesine ilişkin diğer hükümleri de dikkate alınmak suretiyle yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi gerekmektedir. Ayrıca, elde ettiğiniz kazanca konu hisse alım satımı faaliyetini gerçekleştirebilmek adına satın aldığınız bilgisayar ve cep telefonuna ait harcamalar ile üye olduğunuz sitelere veri temini amacıyla yaptığınız ödemelerin, elden çıkarılan mal ve hakların maliyet bedelleri ile elden çıkarma dolayısıyla yapılan ve satıcının uhdesinde kalan giderler kapsamında değerlendirilmesi mümkün bulunmadığından safi kazancın tespitinde indirime konu edilmesi mümkün bulunmamaktadır. Bilgi edinilmesini rica ederim. (*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. (**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır. ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER Yurtdışına Sunulan Yazılım ve Yazılım Destek Hizmetlerinden Elde Edilen Kazançlar İçin %80’lik Vergi İndiriminden Yararlanılır mı? Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Yazının yayımlandığı tarihten önceki ve/veya sonraki tarihte içerikteki bilginin güncel olmayabileceğini, geçici veya kalıcı olarak başka yasal düzenlemeler olabileceğini göz önünde bulundurunuz ve kendi durumunuza özel doğru bilgi için konuyla ilgili meslek erbabına/uzmanına danışmanız menfaatinize olacağını unutmayınız. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir. İçeriğin tamamı veya bir kısmı ticari amaçla izinsiz kopyalanamaz aksi durumda yasal işlem yapılır.